అనువాదలహరి

నువ్వు పక్షిలా బ్రతుకు … విక్టర్ హ్యూగో, ఫ్రెంచి కవి

నువ్వు పక్షిలా బ్రతుకు.

ఆకాశంలో ఎగురుతూ ఎగురుతూ

విశ్రాంతికి చెట్టుకొమ్మ మీద వాలినపుడు

అల్పమైన దాని బరువుకే

కాలి క్రింద కొమ్మ విరగబోతున్నా

అది పాడుతూనే ఉంటుంది

తనకి రెక్కలున్నాయన్న ధైర్యంతో!

.

విక్టర్ హ్యూగో

26 February 1802 – 22 May 1885

ఫ్రెంచి కవి, నాటకకర్త, నవలా కారుడు

.

Be Like the Bird

.

Be like the bird, who

Halting in his flight

On limb too slight

Feels it give way beneath him,

Yet sings

Knowing he hath wings.

.

Victor Hugo

26 February 1802 – 22 May 1885

French  Poet, Novelist and Dramatist 

Poem Courtesy:

https://www.poetrynook.com/poem/be-bird-0

రేపు సూర్యోదయం వేళకి… విక్టర్ హ్యూగో, ఫ్రెంచి కవి

హ్యూగో పెద్ద కూతురు 19 ఏళ్ళ లెపాల్డైన్ ప్రమాదవశాత్తూ సెప్టెంబరు 4, 1843 లో సియాన్ నదిలో పడి, ఆమెను కాపాడబోయిన భర్తతో సహా మరణిస్తుంది. ఆమె స్మృతిలో రాసిన కవిత. ఆమె సమాధిని దర్శించడానికి వెళ్ళిన ఒక సందర్భంలో రాసిన ఈ కవిత అతనికి ఎనలేని కీర్తి తెచ్చిపెట్టింది.)
.

రేపు, సూర్యోదయం వేళకి, పల్లెలు తెల్లదనాన్నలముకుంటూంటే
నేను బయలు దేరుతాను. నాకు తెలుసు నువ్వు నాకోసం నిరీక్షిస్తుంటావని.
నేను కొండలు ఎక్కి అడవిగుండా ప్రయాణం చేస్తాను.
నేను నీకు దూరంగా ఎక్కువ కాలం ఉండలేను.
నేను అలా కాళ్ళీడ్చుకుంటూ, ఆలోచనల్లో దృష్టి పెడుతూ,
నా పరిసరాల్ని మరచి, ఏ చప్పుడునీ లక్ష్యం చెయ్యకుండా.
ఒంటరిగా, ఎవరికీ తెలియకుండా, నడుము వంగి, చేతులు కట్టుకుని
విచారంతో నడుస్తాను. ఆ పగలు నాకు రాత్రిలా ఉంటుంది.
సంధ్యాసమయం వెదజల్లే బంగారు కాంతుల్నీ గుర్తించలేను,
దూరాన “ఆర్ ఫ్లోర్(Harfleur)” రేవుకు చేరుకుంటున్న ఓడలనీ గుర్తించలేను. 
వచ్చి నీ సమాధిమీద నీ కిష్టమైన పచ్చని “(హోలీ Holly)”
పూలు గుత్తినీ, పూలతో ఉన్న కొమ్మనూ ఉంచుతాను
.

విక్టర్ హ్యూగో

26 February 1802 – 22 May 1885

ఫ్రెంచి కవి, నాటక కర్త, నవలాకారుడు

.

.

Tomorrow, at dawn

*(About the visit to his daughter’s Grave)

Tomorrow, at dawn, at the hour when the countryside whitens,

I will depart. You see, I know you wait for me.

I will go through the forest and over the mountains.

I cannot stay far from you any longer.

I will trudge on, my eyes fixed on my thoughts,

Ignoring everything around me, without hearing a sound,

Alone, unknown, back stooped, hands crossed,

Saddened, and the day will be like night for me.

I will neither see the golden glow of the falling evening,

Nor the sails going down to Harfleur in the distance,

And when I arrive, I will place on your tomb

A bouquet of green holly and flowering heather.

.

Victor Hugo

26 February 1802 – 22 May 1885

French Poet, Novelist Dramatist

(From: Les Contemplations)

 

*Note: Hugo’s eldest and favourite daughter, Léopoldine, died aged 19 in 1843, shortly after her marriage to Charles Vacquerie. On 4 September, she drowned in the Seine at Villequier, pulled down by her heavy skirts when a boat overturned. Her young husband also died trying to save her. The death left her father devastated.

రాస లీల (The King Amuses Himself) Victor Hugo నాటకానికి స్వేఛ్చానువాదం పంచమాంకం 4 వ భాగం

పంచమాంకం                                దృశ్యం 4

త్రిభుల – బాహుదా

(ఒక్క మెరుపు మెరుస్తుంది. ఒక్క పిచ్చికేకతో కొయ్యబారిపోతాడు త్రిభుల)

త్రీ: ఓరి భగవంతుడా! ఇది నా బిడ్డా! ఏమిటిది? నాచేతులకు రక్తం అంటుకుంది? నా కూతురు. నా తల తిరుగుతోంది.  క్రూరమైన కల ఏదో  నా జ్ఞానేంద్రియాలను వశపరచుకుంది. ఇది అసంభవం! ఇంతసేపూ నాతో ఇక్కడే ఉంది. భగవంతుడా! కనికరించు! ఇది ఆమె అయి ఉండదు. ఆమే అయితే నాకు నిజంగా పిచ్చెక్కిపోతుంది.

(మరొక్కసారి మెరుపు మెరుస్తుంది)

అమ్మో! ఈమె నా బిడ్డే! నా కూతురే ! అయ్యో బాహుదా!

ఈ రాక్షసులు నిన్ను హత్య చేశారా? చెప్పుతల్లీ! మాట్లాడు! ఏదీ, నాన్నతో మాటాడు? ఇక్కడ సాయం చేసేవారెవరూ లేరా? మాటాడు బాహుదా! అమ్మా! బంగారు తల్లీ! అయ్యో! భగవంతుడా!

(అలిసి కూల బడతాడు)

బా: (కొన ఊపిరితో- తనకున్న శక్తినంతా కూడగట్టుకుని ఏడుస్తున్న తండ్రిని చూసి, బలహీనమైన గొంతుకతో)

ఎవరది పిలుస్తున్నారు?

త్రి: (ఆనందాతిరేకంతో) ఆమె మాట్లాడుతోంది! నా చెయ్యి పట్టుకుంది.  ఆమె నాడి ఇంకా ఆడుతోంది.  ప్రభూ! నువ్వు దయామయుడవి.  ఆమె ఇంకా బ్రతికే ఉంది.

బా: (అతి ప్రయత్నం మీద కూర్చుంటుంది. ఆమె తొడుక్కున్న కోటు విప్పేస్తాడు. ఆమె చొక్కానిండా రక్తం. జుత్తు ముడివిడిపోయి వేలాడుతుంది. మిగతా శరీరం కనిపించదు.) నేను ఎక్కడ ఉన్నాను?

త్రి: బంగారుతల్లీ! నా కంటి వెలుగా! నా గొంతు వినిపిస్తోందా?  నన్ను గుర్తుపట్టగలవా, అమ్మా?

బా: నాన్నా!

త్రి: ఎవరు చేశారిది?  ఏమిటీ నిగూఢరహస్యం?  నిన్ను ముట్టుకుంటే ఎక్కడ ఏ గాయాన్ని కెలికి బాధకలిగిస్తానోనని భయమేస్తోంది.  బాహుదా! నాకేం కనిపించడం లేదు.  తల్లీ, ఏదీ నా చెయ్యి తీసుకుని  ఎక్కడ గాయం అయిందో ఒక్క సారి చూపించు.

బా: (ఊపిరికోసం బాధ పడుతూ) కత్తి గుండెలోకి దిగబడింది నాన్నా! అది గుండెను చీల్చినట్టుగా తెలుస్తోంది.

త్రి: కత్తితో పొడిచిందెవరు?

బా: ఆ పొరపాటు నాదే! నిన్ను మోసం చేశాను, నాన్నా! అతన్ని నేను మరీ గాఢంగా ప్రేమించాను. అతని కోసమే నేను ప్రాణత్యాగం చేస్తున్నాను.

త్రి: అయ్యో! ఘోరమైన ప్రత్యుపకారం. నేను ఇంకెవరికోసమో పన్నిన ప్రతీకార చర్య ఇలా బెడిసి కొట్టింది. కానీ ఎలా? ఎవరి హస్తం ఇందులో ఉంది? బాహుదా! తెలిస్తే చెప్పు.

బా: అ……..బ్బా……………..! నన్ను మాటాడమని అడక్కు.

త్రి: (ఆమెను ముద్దులతో ముంచెత్తుతూ) నన్ను క్షమించు బాహుదా!  అందులోనూ, నిన్ను ఇలా పోగొట్టుకుంటున్నాను.

బా: ఊపిరాడటం లేదు.  నన్ను కొంచెం ఇటువైపు ఒత్తిగిలించు. కొంచెం గాలి కావాలి.

త్రి: బాహుదా! బాహుదా! తల్లీ! నువ్వు చనిపోడానికి వీలు లేదు!

(నిస్సహాయంగా ఇటూ అటూ తిరుగుతాడు) ఎవరక్కడ? సాయంచేసేవారే లేరా?

సాయం! సాయం!  ఆఁ!  ఆ బల్ల కట్టుదగ్గర ఉండే గంట,  గోడకు సమీపంలోనే ఉంది.

నిన్నొక క్షణంపాటు విడిచి వెళ్తాను తల్లీ! ఎవరయినా సాయం వస్తారేమో చూడ్డానికే!

నీకు కొంచెం నీళ్లు కూడా తీసుకు వస్తాను.

(సాయం కోసం అరుస్తాడు. గంట గట్టిగా వాయిస్తాడు.  పరిగెత్తుకుంటూ వెనక్కి వచ్చి) 

ఏమయింది.  అయ్యో! ఈ తండ్రి గుండె పదిలంగా ఉండాలంటే, నువ్వు బ్రతికే ఉండాలి. నా తల్లీ! బంగారుకొండా!  నువ్వేకదా నా సర్వస్వమూ! బాహుదా! నిన్ను విడిచి నేను ఉండలేను.  వద్దు! చనిపోవద్దు!

బా: (మృత్యుభయంతో) సాయం చెయ్యి నాన్నా! నన్ను లేవనెత్తు. కొంచెం ఊపిరి ఆడనీ!

(ఎత్తి పట్టుకుంటుంటే నొప్పితో మూలుగుతుంది)

త్రి: అయ్యో!  నా చేత్తో  నిన్ను బలంగా అదిమిపెట్టేనేమో, బండవాణ్ణి.  ఇప్పుడు నీకు తేలికగా ఉందా అమ్మా?  బాహుదా! ఎవరో ఒకరు ఈ దారంట పోయేవారు వచ్చేదాకా ప్రాణాలు ఉగ్గ బట్టుకో!

 అయ్యో! సాయం చెయ్యండి! 

బాబూ బిడ్దకు సాయం చెయ్యండి! 

( అరుస్తాడు)

బా: (ఎంతో బాధపడిపోతూ) నా..న్నా.. న..న్ను..క్ష..మిం..చు.

(ప్రాణాలు విడిచిపెడుతుంది. అతని భుజం మీద ఆమె తల వెనక్కి వాలిపోతుంది)

త్రి: (ఆవేదనతో) బాహుదా! అయ్యో! ఆమె ప్రాణం పొతోంది! సాయం! సాయం!

( ఆమెను క్రిందికి దించి అతను బల్ల కట్టు గంట దగ్గరికి పరుగెత్తి చాలా జొరుగా గంట మ్రోగిస్తాడు)

ఎవరక్కడ? కాపలాదారూ! హత్య! సాయం!

(బాహుదా దగ్గరకి పరిగెత్తుతాడు.)

నాతో మాటాడు! ఒక్క మాట. ఒక్క మాటంటే ఒక్క మాట.

(ఆమెను పైకి లేవనెత్తడానికి ప్రయత్నిస్తాడు)

ఎందుకమ్మా అంత బిర్రబిగుసుకుపొయావు? తల్లీ!

నీ వయసనగా ఎంత? పదహారే!  నువ్వు చావడానికి వీల్లేదు.  నువ్వు నన్ను విడిచిపెట్టడానికి  వీల్లేదు.  ఇంక నీ ముద్దు మాటలతో ఈ తండ్రి హృదయాన్ని రంజింపజెయ్యవా?

అయ్యో! భగవంతుడా! అసలెందుకు ఇలా జరగాలి?  ఇంత అపురూపమైన, అందమైన వరాన్ని ఎందుకు ప్రసాదించాలి? దాని విలువ నేను గుర్తించేలోగానే,  నేనింకాలెక్కపెట్టుకుంటుండగానే, ఎందుకు లాగేసుకోవాలి ? లాగేసుకోవడం ఎంత దారుణం?

నీ తల్లి చేతులు నిన్ను సాకకముండే, పసికందుగానే నువ్వు మరణించి ఉంటే, ఈ బాధలేకపోను.  లేదా, ఆరోజు, నువ్వు బాగా చిన్నపిల్లగా ఉన్నప్పుడు, నీతో ఆటలాడుకుంటున్న సావాసగాళ్ళు, తీవ్రంగా గాయం  చేసినపుడు పోయివుంటే, ఈ బాధని తట్టుకుని ఉండగలిగేవాడినేమో!

 కాని తల్లీ, ఇప్పుడు నా తరం కాదు. అయ్యో తల్లీ! అమ్మా!

(అతను వాయించిన గంట శబ్దానికి చాలా మంది జనం అతను చివరి మాటలు మాటాడేలోగా పోగవుతారు)

ఒక స్త్రీ: అతని బాధ చూస్తుంటే, నా గుండె తరుక్కుపోతోంది.

త్రి: ఆఖరుకి అందరూ గుమిగూడేరన్నమాట. ఇదే సరయిన సమయం.

(ఒక బండివాడి వంక తిరిగి, చెయ్యి పుచ్చుకుని)

నాయనా! నీ దగ్గర గుర్రం ఉండా?  బగ్గీకి తగిలించి ఉందా?

బండి వాడు: ఆఁ! ఉంది. (తనలో) అబ్బా! ఏమి పట్టురా నాయనా! ఉడుం పట్టు!

త్రి: అయితే ఒక పని చెయ్యి.  నా తల తెగగొయ్యి. నీ బండి చక్రాలక్రింద  నలిపెయ్యి. నా తల్లీ! బాహుదా!

ఇంకొక వ్యక్తి: ఇది ఖచ్చితంగా హత్యే! బాధకి అతనికి  స్మృతి తప్పింది. వాళ్ళిద్దర్నీ విడదియ్యడం మంచిది.

(వాళ్ళు త్రిభులను దూరంగా తీసుకుపోడానికి ప్రయత్నిస్తారు)

త్రి: వద్దు. నేనిక్కడే ఉంటాను.  ఆమె చనిపోయినా, ఆమె వంకే చూస్తూ కూర్చుంటాను.  నేను మీకేం అపకారం చేసాను? నన్నెందుకు ఇలా చూస్తున్నారు? మంచివాళ్ళు కదూ? నన్ను కనికరించండి.

(ఏడుస్తున్న స్త్రీ వంక చూస్తూ)  అయ్యో! నువ్వు ఏడుస్తున్నావా?  నీది జాలి గుండె.  దయతలచి నన్ను వదిలెయ్యమని వాళ్ళకు నువ్వైనా చెప్పు.

(ఆ స్త్రీ జోక్యం చేసుకోవడంతో, అతన్ని బాహుదా శవం దగ్గరికి పోడానికి వీలుగా విడిచిపెడతారు. అతను పిచ్చిగా పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చి మోకాళ్లమీద  వాలిపోతాడు)

ఊఁ! పడూ! మోకాళ్ల మీద పడూ! దౌర్భాగ్యుడా! ఆమెతో పాటు నువ్వుకూడా చావు!

(తల నేలకు బాదుకొనును)

స్త్రీ: శాంతంగా ఉండు! దుఃఖం ఉపశమించుకో! ఇలా మళ్ళీ ఉద్రేకంగా ప్రవర్తిస్తే, నిన్ను దూరం చెయ్యవలసి వస్తుంది.

త్రి: ( దుఃఖంతో విశృంఖలంగా ప్రవర్తిస్తాడు) వీల్లేదు. వీల్లేదు. వద్దు.

(బాహుదాను తన చేతుల్లోకి తీసుకుని అంత దుఃఖంలోనూ, ఒక్కసారి చేష్టలు దక్కి ఉంటాడు. వచ్చే పోయే స్మృతిగాప్రవర్తిస్తాడు)

అదిగో చూడండి! ఆమె మళ్ళీ ఊపిరి తీస్తోంది. ఆమెకు ఒక తండ్రి సంరక్షణ కావాలి. మీలో ఎవరో ఒకరు ఊళ్ళోకెళ్ళి  వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకు రండి.  అందాకా ఆమెను  నా చేతుల్లో పట్టుకుంటాను.  నేనిపుడు శాంతంగానే ఉన్నాను.

(ఆమె  తన చేతుల్లోకి ఒక తల్లి బిడ్దను ఎలా సాకుతుందో  అలా తీసుకుంటాడు)

లేదు. లేదు. ఆమె చచ్చిపోలేదు.  భగవంతుడు అలా చెయ్యడు. అతనికి తెలుసు….. ఈ భూమి మీద  నేను ప్రేమించేది ఆమెనొక్కర్తినేనని. ఈ భూమి మీద నన్ను ప్రేమించేది ఈమె ఒక్కర్తేనని కూడా అతనికి తెలుసు. 

ఈ కురూపిని అందరూ ద్వేషిస్తారు. ఈసడిస్తారు. తప్పించుకు తిరుగుతారు. ఆమె తప్ప ఇంకెవరూ కనికరం చూపలేదు. 

 నన్ను ప్రేమించింది నా కళ్ళ వెలుగు. నాకున్న ఒకే ఒక్క ఆనందం. మిగతా వాళ్లంతా నన్ను ఈసడించినపుడు, నాకోసం, నా తోటే పాపం తనూ ఏడ్చేది. 

ఎంత అందంగా ఉందో చూసేరా? కానీ, పాపం చచ్చిపోయింది.

 ఏదీ. దయచేసి మీ చెతి రుమాలొకసారి ఇవ్వండి? ఆమె నుదురొకసారి తుడవాలి.

చూసారా ఆమె పెదాలు? ఇంకా ఎంత ఎర్రగా ఉన్నాయో! నాకు బాగా గుర్తు. నాకు కనిపిస్తున్నంత స్పష్ఠంగా మీకు కూడా కనిపిస్తే బాగుండును….  ఆమెకపుడు రెండంటే రెండేళ్ళు.  అయినా జుత్తు బంగారు జలతారులా ఉండేది.

(గుండెకు హత్తుకుంటాడు)

అయితే ఏం లాభం? అన్యాయం జరిగిపోయింది. 

నా బాహుదా, నా సుఖం, నా గారాబు బిడ్డ ఎప్పుడో చిన్నప్పుడు, ఆమె “ఇంత” ఉన్నప్పుడు ఇలా గుండెకద్దుకుని, గుండెమీద జోల పాడే వాణ్ణి. 

ప్రతిరోజూ కళ్ళు తెరిచేసరికల్లా ఆ చిరునవ్వులు చిందించే కళ్ళు నన్నే చూసేవి.  ఆ చూపులు నామీద ఒక దేవత  తన కటాక్ష వీక్షణాలను ప్రసరిస్తునట్టుగా జాలువారేవి.

 ఆమె నన్నెన్నడూ, అనాకారిగా, దుష్టుడిగా, దుర్మార్గుడిగా చూడలేదు. పిచ్చి పిల్ల! నాన్నంటే దానికి ఎంత ప్రేమో!

కానీ, ఇప్పుడు నిద్రపోతోంది.

నేను ఎందుకు ఇంతసేపూ భయపడుతున్నానో నాకే అర్థం కావడంలేదు.  ఆమెకు త్వరలో మెలకువ వచ్చేస్తుంది.  ఒక్క క్షణం ఓపిక పట్టండి.  త్వరలోనే మెలకువ వచ్చేస్తుంది.

మిత్రులారా! చూస్తున్నారుగదా! నేను ప్రశాంతంగానే ఉన్నాను.  చాలా ప్రశాంతంగా ఉన్నాను. మీరు చెప్పినట్టల్లా చేస్తాను.  ఎవరికీ ఏ హానీ చెయ్యను.  సరేనా! నన్ను మాత్రం నా బిడ్దను చూసుకోనివ్వండి.

(ఆమె ముఖంలోకి తేరిపార చూస్తాడు)

ఆమె కనుబొమలు ఎంత తీర్చి దిద్దినట్టున్నాయి. ఎక్కడా దుఃఖపు ఛాయ అన్నది లేదు. 

(ఒక్కసారిగా ఆశ్చర్యపోతూ)

 అదిగో! ఆమె చెయ్యిని  నా చేతులో పెట్టుకుని వెచ్చగా రాసేను. (మిగతా జనంతో) కావలస్తే చూడండి, ఆమె నాడి కొట్టుకుంటోంది మళ్ళీ.

(ఇంతలో ఒక వైద్యుడు ప్రవేశించును)

స్త్రీ: అదిగో! డాక్టరు గారు వచ్చేరు.

త్రి: రండి డాక్టరు గారూ రండి. ఒక సారి పరీక్షించండి.  నేను మీకు అడ్డురాను.  ఆమెకి తెలివి తప్పిపోయింది. అంతే! అంతే కదూ?

డాక్టరు: (ఆమె నాడిని పరీక్షించి, నిర్లిప్తంగా పెదవి విరుస్తూ) ఆమె చనిపోయింది.

(త్రిభుల పిచ్చిపట్టిన వాడిలా లేచి నించుంటాడు. వైద్యుడు తన మానాన్న తను పరీక్ష చేస్తుంటూ ప్రేక్షకులతో ) ఆమెకు ఎడమ ప్రక్క గాయమయింది.  చాలా లోతైన గాయం. బహుశా ఊపిరి తిత్తులలోకి రక్తం  ప్రవహించి ఉంటుంది. అందుకే ఆమె ఊపిరి ఆడక చనిపోయింది.

త్రి: (బాధామయమైన ఆర్తితో ఒక్క కేక పెడతాడు)

నా బిడ్డను నేనే చంపుకున్నాను.

(తెలివి తప్పి క్రింద పడిపోతాడు).

*****        *****        *****

సమాప్తం

 (పాఠకులకు విజ్ఞప్తి: ఈ నాటకాన్ని క్రమం తప్పకుండా చదువుతున్న వారు 20 మంది దాకా ఉన్నారు. మీరు ఈ నాటకాన్ని విశ్లేషించవలసిందిగా మనవి చేస్తున్నాను)

రాస లీల (The King Amuses Himself) Victor Hugo నాటకానికి స్వేఛ్చానువాదం పంచమాంకం 3 వ భాగం

పంచమాంకం       దృశ్యం  3

(ఒంటరిగా త్రిభుల. అతని దృష్టి అంతా సంచీమీద కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది.)

త్రి: అతనిక్కడ చచ్చి పడి ఉన్నాడు.  నేనే గనక అతని ముఖాన్ని చూడగలిగితే ఎంతబాగుండును!

(సంచిని మరోసారి పరీక్షిస్తాడు)

సందేహం లేదు. అతనే!  ఇవి అతని కాలి జోళ్ళు.  వాటిని వేగిర పరచడానికి కొట్టిన నాడాలు ఇవి.  అనుమానమక్కరలేదు. అతనే!)

(త్రిభుల లేచి నుంచుని ఒక కాలు  సంచీమీద ఉంచుతాడు)

బుర్రతిరుగుడు ప్రపంచమా! ఇప్పుడు, ఇప్పుడు తిలకించు!

ఇక్కడ విదూషకుడు! అక్కడ మహా రాజు!

రారాజు! అసమానుడు! సర్వంసహాధికారి! 

అయితేనేం. ఇప్పుడు నాపాదాక్రాంతుడు. నేనిపుడతన్ని నిర్లక్ష్యంగా అటూఇటూ తన్నగలను. 

ఈ గోనిసంచీ అతని ముసుగు.  ఈ నది అతని సమాధి!

ఇది సాధించినవారెవరు? నే..ను!. నే నొక్కడినే!  పరమాద్భుత విజయం!

సూర్యోదయమవడమే తరవాయి.  ఈ “చెంచా”ల మంద నమ్మశక్యంకాకుండా చూస్తుంది… ఈ కథని. 

కానీ, రాబోయే కాలాలు, ఉదయించని రాజ్యాలు తెలుసుకుంటాయి. తెలుసుకుని భయంతో వాటి ఒళ్ళు జలదరిస్తుంది. 

 ఏమిటీ?

ఫ్రాన్సిస్?

సామ్రాజ్యపతీ! కాంక్షాపరితప్తా! వీరాధివీరుడైన ఛార్లెస్ కి పక్కలో బల్లెమా! యుధ్ధాధిదేవతా! నీ పదఘట్టనతో శత్రుసమూహాల్ని భయంతో గడగడలాడించినవాడా! మారినాన్ యుధ్ధ విజేతా! నీ హస్త కౌశలంతో విశృంఖలంగా తిరిగే గాలికి ఎగిరిపోయే ధూళికణాల్లా వందలకొలది సైనికుల కుత్తుకలుత్తరించినవాడా!

నీ ప్రతి చర్యా, విశాలవిశ్వంలో నక్షత్రకాంతిలా వెలుగొందిన వాడా!

పాపం! గతించేవా?

నీ తప్పుల్ని భగవంతుడికి విన్నవించుకుని క్షమాపణలు కోరుకునే అవకాశమే లేక, ఏడ్చేవాళ్ళు లేక,  నిన్నుగుర్తించేవాళ్ళులేక, ఒక్క దెబ్బకు నేల రాలిపోయావా!

నీ సర్వంసహాధికారాలనుండి, నీ అహంకారం నుండి, నీ సిరిసంపదలూ, కేళీవిలాసాలూ, కాంక్షలూ, అన్నిటినుండీ, నెలలునిండకముందే పుట్టిన బిడ్డలా, ఈడ్చివేయబడి, పారవేయబడ్డావా!

గాలిలోకి కరిగిపోయి,  సమసిపోయి, కలిసిపోయావా!

ఒక మెరుపులాగ, ఇలా కనిపించి, అలా మాయమయ్యేవా!

బహుశా రేపు డబ్బుకోసం, నీ శవం వెనుక రోదనలు చేసేవాళ్ళు, ముఖాలు పాలిపోయి, వణుకుతున్న కంఠాలతో, ఫ్రాన్సిస్ చనిపోయాడు! మొదటిఫ్రాన్సిస్ చనిపోయాడు! అని చెబుతారు.

ఆశ్చర్యంగా లేదూ?

(కొద్ది విరామం తర్వాత)

అమ్మా, బాహుదా! అమాయకంగా బాధతో తల్లడిల్లిన నా చిట్టి తల్లీ! నేను నీకు జరిగిన అన్యాయానికి తగిన ప్రతీకారం చేసాను! 

రక్త దాహంతో నాగొంతుక ఇంతవరకు పిడచగట్టుకుపోయింది.  బంగారంతో దాన్ని చేదుకోగలిగాను. ఇప్పటికి నా దాహం తీరింది.

(ఆణుచుకోలేనికోపంతో ఆ శరీరం మీఎదకు వంగుతాడు)

ఒరే నమ్మకద్రోహీ!

నువ్వు వినగలిగితే ఎంతో బాగుండేది. 

రత్నఖచితమైన నీ మకుటం కంటే విలువైన నాకూతుర్ని,

ఊపిరి పీల్చే ఏ జీవరాశికీ హాని తలపెట్టని నా కూతుర్ని, 

వంచనతో నా దగ్గరనుండి  దోచుకుని,  ఆమె శీలాన్ని హరించి,  నాకు పంపేస్తావా? 

ఇప్పుడు విజయం ఎవరిది? నాది. 

నువ్వు ఊహించలేనివిధంగా నిన్ను వలలోకి లాగేను. 

ఉన్మత్తుడవైన నువ్వు ప్రమత్తుడవై ఉండేట్టు చెయ్యగలిగేను. 

ఒక తండ్రి తనకి అయిన గాయానికి, కారణభూతుడిని క్షమించగలడేమోననేట్టు నిన్ను భ్రమింపజేసాను.

ఒక బలహీనుడు బలవంతుడితో తలపడటం కష్టసాధ్యమైన పని.  కానీ, బలహీనుడే గెలిచాడు. 

నీ పాదాలు ముద్దిడుకున్న వాడే, నీ గుండెలు తీసిన బంటు.  వినిపిస్తోందా?

సాత్త్వికుల రారాజా!

ఒక దౌర్భాగ్యుడైన బానిస, ఒక మూర్ఖుడు,  ఒక హాస్యగాడు, 

“మనిషి” అనిపించుకుందికి కూడ కనీస అర్హత లేనివాడు, 

నీ చేత “కుక్కా” అని ఎన్నిసార్లో అనిపించుకున్నవాడు,

వాడిప్పుడు నిన్ను కసక్కున కాటేస్తున్నాడు.

(త్రిభుల సంచిని కాలితోతన్నును)

ప్రతీకారానికి కూడా భాష ఉంటుంది. దాని గొంతు విన్నప్పుడు, ఎంత గాఢనిద్రలో ఉన్న ఆత్మ అయినా, మేల్కొనవలసిందే!

పరమ నీచులు కూడా గొప్పవారిగానో, మారిపోయినట్టుగానో కీర్తింపబడవచ్చు.  కానీ, ఏదో ఒకరోజు, దోపిడీకి గురైన వాడు, ప్రతీకారపు ఒరలోంచి, తళతళలాడే కత్తిలా, తన ద్వేషాన్ని బయటకు లాగుతాడు. 

పిల్లిలా మెత్తని అడుగులు వేస్తుంది- పులి.

ఒక విదూషకుడే, రాజు కుత్తుక తెగగోసేవాడవుతాడు.  నేనెంత హృదయదఘ్నంగా ద్వేషిస్తున్నానో,   అతనికే గనక తెలిస్తే ఎంత బాగుండును!

కానీ, ఇక చాలు. 

ఓ శాపగ్రస్తుడా! ఫ్రాన్సిస్!

పోయి ఈ నదిలో విశ్వాసపాత్రమైన ఒక కెరటాన్ని వెతుక్కో!  ఫో!!  

ముద్ద ముద్దయిన నీ శరీరాన్ని, ప్రవాహాన్ని ఎదిరించి, నిన్ను దైవసాన్నిధ్యానికి చేర్చమని బ్రతిమాలుకో!!!

(అతను సంచిని ఒక చేత్తో తీసుకుని, ఈడ్చుకుంటూ గోడదగ్గరికి వెళతాడు.  అతను పిట్టగోడ మీదకు దానిని ఎత్తబోతూ ఉండగా,  మొగలి బయటకు వచ్చి, నాలుగుప్రక్కలా చూచి, రాజుని ఇక నిర్భయంగా వెళ్లవచ్చని సంజ్ఞ చేసి రెండవవైపు దారి చూపిస్తుంది.

సరిగ్గా త్రిభుల నదిలో గోనె మూటను వెయ్యబొయే సమయంలో రాజు నిర్లక్ష్యంగా పాడుకుంటూ రంగస్థలికి ఆవలి వైపు నుండి నిష్క్రమిస్తాడు)

రా: ఆటవెలది కడు నిలకడ లేనిది.
దానిప్రేమ నిత్యమనుట- నమ్ముట మూర్ఖత్వం.

త్రి: (ఒక్క సారి ఆ మూటను నేలకు జారవిడుస్తాడు)

 హాఁ ! ఎవరిదా గొంతు? కొంపదీసి ఏ చీకటి జీబూతమో నాతో పరాచికాలాడటం లేదు కదా! అతను వెనక్కి తిరిగి వచ్చి ఎంతో ఆందోళనతో వినడానికి ప్రయత్నిస్తాడు.  దూరం నుండి రాజు గొంతు మళ్ళీ వినిపిస్తుంది:

రా: దాని ప్రేమ డోలిక
     గాలికూగు తూలిక

త్రి: అయ్యో! విధి వక్రించింది. ఇది అతని శవం కాదు. ఎవడో అతణ్ణి రక్షించాడు.  నానోటిముందు కూడు కొట్టేశాడు.  మోసం! మోసం!

( సుల్తాన్ ఇంటివైపు పరిగెత్తుతాడు. ఒక్క పై గది కిటికీ మాత్రమే తెరిచి ఉంటుంది)

హంతకులు!

ఈ సంచీ చాలా ఎత్తుగా ఉందే!

ఎవడీ నిర్భాగ్యుడు? వాడికి బదులు హతమైపోయిన వాడు. ఏ అమాయకపు జీవి? నా కెందుకో భయంగా ఉంది.

(శరీరాన్ని తణుముతాడు)

ఇది శవమే! కాని, చచ్చిపోయిందెవరు?

ఈ చిమ్మ చీకటిలో దానిగురించి వితర్కించడం వృధా! ఈ భయంకర నిశాకవచాన్ని ఛేదించడానికి నాకొక దీపకళిక కావాలి. ఎలా?  గత్యంతరం లేదు.  నేనిపుడు మెరుపులకై నిరీక్షించాలి.

సగం సంచి తెరిచిఉంచి,  అతను మెరుపుల కోసం నిరీక్షిస్తుంటాడు. సగం శరీరం కనిపిస్తుంటుంది.

**  **  **

సశేషం

రాస లీల (The King Amuses Himself) Victor Hugo నాటకానికి స్వేఛ్చానువాదం పంచమాంకం 1 వ భాగం

పంచమాంకం                                                  త్రిభుల

 దృశ్యం   1  

[సుల్తాన్ ఇంటితలుపు  పూర్తిగా మూసి ఉంచడం, లోపల ఎక్కడా దీపాలు వెలగక పోవడం మినహా, రంగాలంకరణలో ఏ మార్పూ లేక రంగస్థలి నాల్గవ అంకం మాదిరిగానే ఉంటుంది.

త్రిభుల రంగస్థలి వెనుక నుండి ముసుగు కప్పుకుని  ప్రవేశిస్తాడు.  గాలివాన భీభత్సం తగ్గు ముఖం పడుతుంది.  వర్షం కొంతసేపటిలో పూర్తిగా ఆగిపోతుంది కూడా.  అయినా దూరం నుండి మెరుపులు మెరవడం కనిపిస్తూంటుంది.  ఉరుములు ఇంకా ఉరుముతూనే ఉంటాయి…]

త్రి: ఇప్పుడు విజయం నాది.  ఒక నెల్లాళ్ళ దుర్భరమైన బాధ తర్వాత  ఇన్నాళ్ళకు దెబ్బతియ్యగలిగాను.  హేళనలు, నీచమైన అపహాస్యాల మధ్య, ఈ బఫ్ఫూన్, తన నవ్వుల తెరమాటున- రక్తాన్ని చవిచూసేడు.

(ఇంటి తలుపులు పరీక్షిస్తాడు)

నేను ద్వేషిస్తున్న వాడి శవం ఈ ద్వారం గుండానే బయటకు పోతుంది. ఆహ్! ఇది నిఖార్సయిన ప్రతీకారం.  ఫ్రాన్సిస్! ఇంకా పన్నెండు గంటలు కాలేదు. కానీ, అప్పుడే నీ సమాధిని సందర్శించడానికి వచ్చేసేను. ఈ రాత్రి నాకిక నిద్రపట్టదు.
(ఒక ఉరుము గట్టిగా ఉరుముతుంది)

ఆకాశంలో ఒక తుఫాను- భూమి మీద ఒక హత్య సాక్షిగా నేనిప్పుడు ఒక ఘనకార్యాన్ని సాధించేను.న్యాయమైన నా ప్రతీకారానికి, ఆగ్రహానికీ, భగవంతుని ఆగ్రహం కూడా తోడయింది. నేను ఒక రాజునే హత్య చేశాను.  ఎటువంటి వాడు? అతని ఉసురు మీద 20 మంది చక్రవర్తుల సింహాసనాలు ఆధారపడి ఉన్నాయి. అతని గొంతుక గడగడలాడిందంటే, లక్షల మందికి శాంతినో, యుధ్ధాన్నో ప్రకటిస్తుంది.  సగం మానవ సమాజపు నుదిటి వ్రాతను అతను శాసిస్తాడు. ఇలా రాలిపోతే, ప్రపంచం కూడా కుంచించుకు పోతుంది.  అట్లాస్ అంతటి బలోపేతుడ్ని హతమార్చిన ఘనత నా…దే! నా మూలంగానే, ఈ యూరపు ఖండం అంతా అతని మృత్యువుకు శోకిస్తుంది.  నేల చిట్టచివరి అంచులనుండి, భీతిల్లిన ఈ భూమి గావుకేక పెడుతుంది… త్రిభులా! శభాష్! నువ్విదంతా ఒంటి చేత్తో సాధించావు. ఆనందించు! ఊఁ ! విజయ గర్వంతో విర్ర వీగు! ఒక విదూషకుడి ప్రతీకారం యావత్ ప్రపంచాన్నే  కదలించి వెయ్యాలి!

(గాలి ఉధృతంగానే ఉంటుంది. దూరం నుండి ఒక గడియారం 12 గంటలు కొడుతుంది.)

అదిగో! ఎదురు చూసిన సమయం  సమీపించింది.

(త్రిభుల తలుపు దగ్గరకు పరుగెత్తుకుంటూ పోయి, తలుపు గట్టిగా కొడతాడు.)

(లోపలినుండి) : ఎవరది? తలుపు తడుతున్నది?

త్రి: నేను! తొందరగా తలుపు తియ్యి.

లోపలి గొంతు: అన్నీ అనుకున్నట్టుగ్గానే జరిగిపోయాయి. కానీ, లోపలకు రావద్దు!

(తలుపుకి ఉన్న మరో చిన్న తలుపు తెరుచుకుని- సుల్తాన్ బయటకు పాకురుకుంటూ వచ్చి- తన వెనక, చీకటిలో ఒక బస్తాను ఈడ్చుకుంటూ వస్తాడు.

                            **  **  **
సశేషం

రాస లీల (The King Amuses Himself) Victor Hugo నాటకానికి స్వేఛ్చానువాదం చతుర్థాంకం 5 వ భాగం

చతుర్థాంకం   దృశ్యం 5

[రాజు నిద్రిస్తుంటూ మేడమీది గదిలో;  సుల్తాన్ మొగలి క్రింద గదిలో; బాహుదా బయట]

బాహుదా: (చీకటిలో నెమ్మదిగా  మెరుపుల ఆసరాతో నడుస్తుంటుంది.

మహా ప్రమాదకరమైన ప్రయత్నం. నాకుగాని వివేకము తప్పడం లేదు గదా! ప్రకృతికన్న బలీయమైన శక్తి ఏదో నన్ను ప్రేరేపిస్తోంది. అతను ఈ ఇంటిలోనే ఎక్కడో నిద్రిస్తుంటాడు. నాన్నా, క్షమించు! నీ ఆజ్ఞని ఉల్లంఘించి వచ్చినందుకు మన్నించు. నా హృదయాన్ని చీలుస్తున్న సందేహాన్ని అణుచుకోగల శక్తి నాకు లేదు.  ఇన్ని సంవత్సరాలూ, పూలూ, ప్రశాంతతల మధ్య పెరిగిన నేను, ఈ ప్రపంచపు కన్నీళ్ళూ, కష్టాలగురించి ఎరుగని నేను,  ఒక్కసారిగా అమాయకపుటానందం నుండి అపరాథమూ, అవమానాల మధ్యకు విసరివేయ బడ్డాను.  శీలం అనబడే మందిరాన్ని దానిలోని దీపం దగ్ధంచేస్తే, అందులోని మూర్తిని, ప్రేమే నిర్దాక్షిణ్యంగా త్రొక్కివేస్తోంది. ఇప్పుడందులో అగ్ని ఆరిపోయి, బూడిదమాత్రమే మిగిలింది.  అతను నన్ను ప్రేమించడం లేదు.  అది ఉరుముపాటువంటి మాట. అది నన్ను గాఢనిద్రలోంచి ఐనా మేల్కొలుపుతుంది. అబ్బా! ఈ రాత్రి ఎంత భయంకరంగా ఉంది! ఒకప్పుడు నీడకుకూడా భయపడే ఈ స్త్రీ హృదయాన్ని, నిస్పృహ పురికొల్పి, ఈ సాహసానికి ఒడిగట్టిస్తోంది.

(ఆమె మీద గదిలో వెలుతురు గమనిస్తుంది) అక్కడ ఏమిటి జరుగుతోంది చెప్మా! నా గుండె ఎలా కొట్టుకుంటోందో!   కొంపదీసి అతన్నిక్కడ హతమార్చరు గదా!

(ఉరుము వర్షము చప్పుడు)

సు: (లోపలనుండి) సంసారజీవితంలోని పోట్లాటల్లా, ఆకాశం గర్జిస్తోంది.  ఒకరు అరుస్తున్నారు, ఇంకొకరు భూమిని కన్నీళ్లతో ముంచెత్తుతున్నారు.

బా: మా నాన్నకు నేనిక్కడున్నానని తెలిస్తే?

మొ: (గదిలో) అన్నా!

సు: (భయపడి) ఎవరది మాటాడుతున్నది?

మొ: (బాధతో) ఎందుకన్నా?

సు: మరిప్పుడేమిటి చెయ్యడం?

మొ: నా మనసు కనిపెట్టలేవా?

సు: లేను.

మొ: పోనీ ఊహించు.

సు: నిన్ను దయ్యమెత్తుకెళ్ళ. నా తరం కాదే.

మొ: అయితే విను.  ఇంత మంచి యువకుడు, ఆజానుబాహుడు, రూపసి, పాపం మనమీద ఏమాత్రం అనుమానం లేకుండా నిద్రపోతున్నాడు… చిన్నపిల్లాడిలా. అతన్ని ప్రాణాలతో విడిచిపెట్టు.

బా: హమ్మయ్య! భగవంతుడా!

సు: ఈ సంచీ తీసుకుని దానికున్న చిరుగులు కుట్టు.

మొ: ఎందుకూ?

సు: ఎందుకంటే, నా పదునైన కత్తి అంచు, అతనిగుండెల్లోకి మీదనుండి దిగబడిన తర్వాత, నువ్వు ఇంతసేపూ పొగుడుతున్నావే, ఆ అందమైన సూర్యబింబాన్ని, దాన్ని ఇందులోకి తోసి, ఒక బండరాయి కట్టి, నదిలోకి తోసెయ్యడానికి.

మొ: కానీ…(సణుగును)

సు: మారు మాటాడకు! పిల్లా. ఇందులో అనవసరంగా జోక్యం చేసుకోకు.

మొ: అయినా…

సు: ఊరుకుంటావా? లేదా? నీ మాటవింటే, ఎవ్వరూ, ఇంకొకర్ని పొడిచెయ్యనక్కరలేదు.  చెప్పిన మాటవిని ఆ సంచీ బాగు చెయ్యి.

బా: బాబోయ్! ఎంత భయంకరమైన జోడీ! కొంపదీసి నేను నరకంలో లేనుగదా!

మొ: సరే!  నువ్వు చెప్పినట్టే చేస్తాను. నువ్వుకూడా నేను చెప్పినట్టు వినాలి.

సు: ఊఁహూఁ!

మొ: ఈ కుర్రాడంటే ద్వేషంలేదు గదా, నీకు?

సు: లేదు. నిజానికి కత్తిపట్టేవాడంటే ఇష్టం.  ఎందుకంటే, నేను కత్తిని నమ్ముకుని బ్రతుకుతున్న వాడిని.

మొ: అలాంటప్పుడు, అలాంటి, అష్టావక్రుడిలాంటి- కురూపి ఐన ఒక గూని వాడ్ని సంతృప్తి పరచడానికి ఒక అందమైన యువకుడిని ఎందుకూ హతమార్చడం?

సు: అసలు విషయమేమిటంటే,  ఆ గూనివాడే- ఈ అందమైన యువకుడిని చంపడానికి డబ్బులిచ్చేడు.  ఎవరైతే నాకేం?  పది బంగారు నాణేలు ముందు, పని పూర్తయిన తర్వాత పదీ. అంచేత అతను చావక తప్పదు.

మొ: అలాంటప్పుడు, మిగతా డబ్బులివ్వడానికి వచ్చినపుడు, ఆ గూని వాడిని నువ్వే చంపెయ్యకూడదూ? ఆ రకంగా మన పని కూడా నెరవేరుతుంది.

బా: అమ్మో! మా తండ్రినా?

సు: (కోపంతో) నీ పురాణం పూర్తయిందా? ఇక నేనెంతమాత్రం ఇలాంటి సలహాలు వినదలుచుకోలేదు.  నేను దొంగనీ, బందిపోటునీ, పీకలుత్తరించేవాడినీ అనుకున్నావా లేకపోతే మోసగాడిననుకున్నావా, నా పనికోరి వచ్చిన వాడినే చంపడానికి? థూ…

మొ: పోనీ. ఇందులో ఏదైనా ఒక కర్ర దుంగ కుక్కెయ్యకూడదూ? అతను దాన్ని శవంగా పొరబడే అవకాశం ఉంది గద!

సు: హ్హ!..హ్హ!..హ్హ!..హ్హ! నీ పాచిక గుడ్డివాడిని కూడా  మోసగించలేదే. చచ్చిపోయిన వాడి శరీరానికి “ఇదీ” అని చెప్పలేని చల్లదనముంటుందే. దాన్ని అనుకరించడం కుదరదు.

మొ: అతన్ని ప్రాణాలతో ఎలాగయినా సరే, విడిచిపెట్టు.

సు: వీల్లేదు. అతను చావాల్సిందే!

మొ: అలా అయితే అతన్ని నిద్రలోంచి లేపేస్తా! కాపాడి రక్షిస్తా!

బా: చాలా దయాళువైన పిల్ల!

సు: మరి నా ఇరవై నాణేల మాటో?

మొ: అదీ నిజమే ననుకో!

సు: అందుకే! మంచి పిల్లవు గదూ! అన్ని విషయాలూ నాకు విడిచిపెట్టు.

మొ: నేను చెబుతున్నాను, విను. అతను చావడానికి వీలు లేదు.

(మొదటి మెట్టు మీద ఏదో నిర్ణయించుకున్న దానిలా భీష్మించుకుని కూచుంటుంది. రాజు మేలుకుంటాడేమోనన్న భయంతో సుల్తాన్ ఆగుతాడు. ఈ వ్యవహారాన్ని సామరస్యంగా ఎలా పరిష్కరించడమా అని ఆలోచిస్తుంటాడు)

(రాత్రి పదకొండుగంటల సమయం అయిందని సూచిస్తూ దూరం నుండి గంటలు వినిపిస్తాయి)

సు: అయితే విను.  నన్ను నియోగించిన వ్యక్తి సరిగ్గా అర్థరాత్రికి వస్తాడు.  రాత్రి పన్నెండు గంటలు కొట్టే లోపున ఈ దారిని ఎవడైనా వచ్చి ఈ రాత్రికి మనల్ని ఆశ్రయమిమ్మనికోరితే, అతడ్ని చంపి, లుమ్మలుచుట్టిన అతని శరీరాన్ని, నీ ముద్దుల బొమ్మకు బదులుగా అతనికి మార్పిడి చేస్తాను. అతను నదిలోకి శవాన్ని ఎలాగూ తొసేస్తాడు కాబట్టి, అతనికి తేడా ఎంతమాత్రం తెలీదు.  కానీ, నీకోసం నేనింతవరకే చెయ్యగలను.  ఇంతకుమించి నావల్ల కాదు.

మొ: చాలన్నా! చాలు. కృతజ్ఞతలు. కానీ, ఇంతరాత్రపుడు, ఏ దైవోపహతుడు ఇక్కడకు వస్తాడు?

సు: అలా తప్ప, అతని ప్రాణం ఇంకెలాగూ కాపాడటానికి వీలవదు.

మొ: ఇటువంటి సమయంలోనా?

బా: అయ్యో, భగవంతుడా! నువ్వు నన్ను పురికొల్పుతున్నావు…ఒక బాస తప్పిన వ్యక్తి ప్రాణాలు రక్షించడానికి!. లాభంలేదు. నేనింకా చిన్నదాన్ని. హృదయమా! నన్ను ప్రేరేపించకు. ముందుకు తొయ్యకు.

(ఒక దొంతర ఉరుములు ఉరుముతాయి)

అయ్యో! ఏమిటీ బాధ! వెళ్ళి కాపలాదారుని కేకేద్దునా? కాని, అంతా నిశ్సబ్దంగా ఉంది. చీకటి రాజ్యం చేస్తోంది.  అదిగాక ఈ రాక్షసులు నా తండ్రి దూషిస్తున్నారు.  నాన్నా! ముసురుకుంటున్న వార్థక్యంలో,  నీ జీవిత చరమాంకంలో- నువ్వు నామీద చూపిన అభిమానానికి కృతజ్ఞతలతో, నీకు ఆసరాగా ఉండడానికి నేను బ్రతికే ఉండాలి.  నాకింకా పదహారేళ్ళే! ఇంత చిన్న వయసులో చావుకొనితెచ్చుకోవడం కష్టం. పదునైన కత్తి గుండెల్లోదిగి, కోస్తున్నప్పుడు ఆ బాధ సహించడం కష్టం. అయ్య బాబోయ్! ఈ వర్షం చినుకుల జల్లులు ఎంత చల్లగా ఉన్నాయ్! నా మనసు ఆలోచనలతో వేగిపోతుంటే, శరీరం మాత్రం చచ్చుపడిపోయింది.

(దూరం నుండి గడియారం 11.15 సూచిస్తూ ఒక గంట కొడుతుంది)

సు: అదిగో! సమయం అయిపోవచ్చింది.

(మరో రెండు సార్లు 15 ని.లకు ఒకసారిగా గంట వినిపిస్తుంది)

అదిగో, రాత్రి పదకొండు గంటల నలభై నిముషాలు అయిపోయింది. నీకేమైనా అడుగుల చప్పుడు వినిపిస్తోందా? మనపని అర్థరాత్రిలోగా అయిపోవాలి.

(అతను మొదటిమెట్టు మీద కాలు పెడతాడు)  

మొ: అన్నా!  ఒక్క క్షణం ఆగు! (ఒక్కసారి భోరున ఏడుస్తుంది)

బా: ఈ స్త్రీ ఏడుస్తోంది. అయినా సరే! నాకు అతన్ని కాపాడాలని అనిపించడం లేదు. అతను నన్ను ప్రేమించ లేదు. ఒకప్పుడు నేను చావు కోరుకోలేదూ? అదే మృత్యువు ఇప్పుడతని ప్రాణాలని రక్షించగలదు. అయినా ఎందుకో మనసు నిరాకరిస్తోంది.

సు: (మొగలిని దాటబోతూ) నేనింక ఎంతమాత్రమూ ఆగలేను.

బా: గట్టిగా ఒక్కసారి పొడుస్తాడా? నా ముఖాన్ని గాయపరుస్తాడా? లేదా లుమ్మలు చుట్టెస్తాడా? ఎలా చేస్తాడో?  ఏమిటి చేస్తాడో?నాకేగాని తెలిస్తే ఎంత బాగుండును! భగవంతుడా!

(సుల్తాన్ మొగలిని దాటడానికి ప్రయత్నిస్తాడు.బాహుదా నెమ్మదిగా కాళ్ళీడ్చుకుంటూ వచ్చి నెమ్మదిగా తలుపు తడుతుంది)

మొ: (సంతోషంతో) అదిగో! తలుపు చప్పుడు!

సు: అది గాలికి చప్పుడవుతోంది. (బాహుదా మరోసారి తడుతుంది)

మొ: అదిగో! మరోసారి!

(ఆమె కిటికీ దగ్గరకి పరుగెత్తి- తెరిచి బయటకు చూస్తుంది)

సు: (తనలో) చాలా చిత్రంగా ఉందే!

మొ: ఎవరది? (సుల్తాన్ తో) ఎవరో ప్రయాణీకుడు.

బా: (హీనస్వరంతో) ఈ రాత్రికి పడుకోనిస్తే!

సు: (తనలో) అవును. శాశ్వతంగా పడుకోబెడతా!

మొ: (తనలో) అవును. ఇక తెల్లారదు.

బా: భగవంతుడా! వాళ్ళు కత్తులు నూరుతున్న ధ్వని నాకు వినిపిస్తోంది.

సు: ఆ కత్తి నాకు ఇలా ఇవ్వు.

మొ: ఎవడో  నిర్భాగ్యుడు. తన సమాధి తనే తడుతున్నాడు. (సుల్తాన్ తో) త్వరగా కానీ!

సు: అతను తలుపు వెనక్కి రాగానే పని పూర్తి కానిస్తాను.

మొ: (బాహుదాకు తలుపు తెరుస్తూ) లోనికి రండి!

బా: (భయంతో) నాకు ధైర్యం చాలడం లేదు.

మొ: (సగం లోపలకి ఈడ్చెస్తూ) ఇప్పటికే కాలాతీతమయిపోయింది

(బాహుదా గుమ్మం దాటగానే సుల్తాన్ ఒక పోటు పొడుస్తాడు)

              **  **  **

సశేషం

రాస లీల (The King Amuses Himself) Victor Hugo నాటకానికి స్వేఛ్చానువాదం చతుర్థాంకం 4 వ భాగం

చతుర్థాంకం                        దృశ్యం 4

[రాజు, సుల్తాన్, మొగలి]

సుల్తాన్:

[బయట ఒంటరిగా ఆకాశంలోకి చూస్తుంటాడు. మెల్లి మెల్లిగా మేఘాలు దట్టంగా కమ్ముకోవడం ప్రారంభిస్తుంటాయి.  అప్పటికే రాత్రి బాగా పొద్దుపోతుంది.  మెరుపులు బాగా మెరుస్తుంటాయి. దూరాన్నుండి ఉరుములు వినిపిస్తుంటాయి]
ఇంక కాసేపట్లో ఈ  ప్రదేశం శ్మశానంలా నిర్మానుష్యమైపోతుంది.  ఇదొక చిత్రమైన వ్యవహారం. నాకు ఇదేమీ అర్థం కావటంలేదు.  (రాజును చూపిస్తూ) మనకు తెలియనిది ఏదో ఈ మనుషులని ఆవహించి ఉంది.
(ఆకాశాన్ని మరోసారి పరీక్షిస్తాడు. ఆ సమయంలో రాజు మొగలితో సరసమాడుతూ ఆమెను కౌగిలించుకోబోతాడు]

మొ: (అతన్ని వెనక్కి తోసేస్తూ) అడుగో మా అన్న!

రా:  మధురాధరీ! అయితే ఏమిటి?

[సుల్తాన్ లోపలికి ప్రవేశించి తలుపు వేస్తాడు. ఇంతలో ఒక పెద్ద ఉరుము వినిపిస్తుంది]

మొ: అమ్మో! అప్పుడే ఉరుముతోంది.

సు: వర్షంకూడా ప్రారంభమయింది. చప్పుడు విను.

రా: వర్షం పడితే పడనీ! (సుల్తాన్ భుజం మీద తడుతూ)నాకు ఈ రాత్రికి నీ బసలో గడపడమే ఇష్టం.

మొ: (అతని వంక చూసి నవ్వుతూ) అది నీకు సంతోషమా? ఆహా! ఏమి ప్రభువు! మరి మీవాళ్ళు నీకోసం బెంగెట్టుకోరా?

(రాజు ఆమె వైపు తిరగగానే, అతన్ని వెళ్ళిపోడానికి రేపెట్టవద్దని సుల్తాన్ మొగలికి సంజ్ఞ చేస్తాడు)

రా: నాకు భార్యా లేదు, పిల్లలూ లేరు.  నాకు ఆ రెండూ వద్దు కూడా.

సు: ఇందులో దైవేఛ్ఛకూడా ఉంది. వర్షం ముదురుతోంది. చీకటి ఇంకా చిక్కనవుతుంది.

రా: ఒరే అబ్బాయ్! ఫో! నీకు ఎక్కడ వీలుంటే అక్కడ పడుక్కో!

సు: (వంగి) సెలవు.

మొ: (దీపం వెలిగిస్తూ, బ్రతిమాలుకుంటూ చిన్న స్వరంతో) ఊ!త్వరగా కదులు.

రా: (నవ్వుతూ, గట్టిగా) ఇంతరాత్రపుడు, నేనయితే కవి అయినవాడిని కూడా బయటకు పంపించలేను.

సు: ( మొగలిని ఒక ప్రక్కకు రెక్క పట్టుకుని తీసుకెళ్ళి బంగారు నాణేలు చూపిస్తూ) అతన్ని ఉండనీ. మంచి బంగారు నాణేలు పది దక్కాయి. పని పూర్తయితే, ఇలాంటివి మరో పది దక్కుతాయి. (రాజుతో) ప్రభూ!  ఈ పేదవాడి కుటీరాన్ని  ఈ రాత్రికి తమ సేవలో వినియోగించగలుగుతున్నందుకు నాకు గర్వంగా ఉంది.

రా: ఇది ఇల్లా? వేసవిలో మంగలంలో వేయించినట్టు వేయించి,  డిశంబరు చలిలో నరాల్ని గడ్డకట్టించే … భూగృహం.

సు: ప్రభువులు ఈ గృహాన్ని పూర్తిగా చూడదలుచుకుంటే, సెలవా మరి?

రా: అలాగే కానీ!నువ్వు ముందు  దారి తియ్యి. ( సుల్తాన్ దీపం తీసుకుంటాడు. రాజు మొగలి దగ్గరకుపోయి చెవిలో ఏదో గుసగుసలాడతాడు.  సుల్తాన్ ముందు నడుస్తుండగా, రాజు ఆ సన్నని మెట్లెక్కి డాబామీదకి చేరుకుంటాడు.

మొ: (బయటకు చూస్తూ) అయ్యో పాపం, కుర్రాడు! బయట ఎంత చీకటిగా ఉందో!

(మీద గది కిటికీలోనుండి రాజు సుల్తాన్  కనిపిస్తుంటారు)

సు: ఇక్కడ ఒక మంచమూ, మేజాబల్ల, కుర్చీ ఉన్నాయి.

రా: (మంచాన్ని కొలుస్తూ) మూడు, ఆరు, తొమ్మిది.  మిత్రమా! నీ ఫర్నిచరు అంతా మేరీనాన్ లో కొన్నట్టు కనిపిస్తోంది.  అక్కడే నరికి, కోయించి, తయారు చేసినట్టు కనిపిస్తోంది.  (కిటికీ తలుపును పరీక్షిస్తాడు. దానికి అద్దాలు ఉండవు)

అలా ఆరుబయట పడుక్కుంటే ఎంత ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది!  గాజుతలుపుల బాధ ఉండదు.  తెరల బాధ ఉండదు.  పిల్లగాలి శరీరాన్ని ఇంత సుకుమారంగా ఇక్కడతప్ప ఇంకెక్కడా తాకదు.  సరే! పోయిరా! నే పడుక్కుంటాను.

సు: (మెట్లు దిగుతూ) ప్రభువులను భగవంతుడు రక్షించుగాక!

రా: నేను బాగా అలసిపోయాను.  కాసేపు మేను వాల్చవలసిందే!

(తన కత్తినీ, టోపీనీ తీసి మేజాబల్లపై ఉంచుతాడు. కాలికున్న బూట్లు విప్పి మంచంపై వాలిపోతాడు.)

ఎంత  అందమైన పిల్ల ఈ మొగలి! ఎంత హుషారు! ఎంత తాజాగా పరువంలో ఉంది! ఈ తలుపు వేసుకుని లేదనే భావిస్తాను.

(ఒకసారి లేచి పరీక్షిస్తాడు) అనుకున్నట్టుగానే ఉంది.

(మళ్ళీ ప్రక్కమీదకి వాలి తొందరలోనే నిద్రలోకి జారిపోతాడు)

మొగలి, సుల్తాన్ క్రింద కూర్చుని ఉంటారు. గాలివాన ముదురుతుంది.  ఉరుములూ, మెరుపులతో ఆగకుండా వర్షం కురుస్తుంటుంది. సూదీ దారం తెచ్చుకుని ఏదో కుట్టుకుంటూ కూర్చుంటుంది మొగలి.  ప్రపంచం ఏమీ పట్టనట్టు,  సుల్తాన్ రాజు తాగగా మిగిలిన సారా  నెమ్మదిగా తాగుతుంటాడు.  ఇద్దరూ ఏవో ఆలోచనల్లో ములిగిపోతారు.

(చాలా విరామం తర్వాత)

మొ: నా మట్టుకు ఆ కుర్రాడు చాలా అందంగా ఉన్నాడు.

సు: నేనూ అలానే అనుకుంటున్నాను.  అతను నా పర్సు ఇరవై బంగారు నాణేలతో నింపబోతున్నాడు.

మొ: (ఆశ్చర్యంగా) ఎన్ని?

సు: ఇరవై.

మొ: ఓస్, అంతేనా? అతని విలువ చాలా ఎక్కువ ఉంటుంది.

సు: పిల్లా! మేడమీదకెళ్ళి పడుక్కున్నాడో లేదో చూడు. పడుక్కుంటే ఆ కత్తి మెల్లిగా కిందికి తీసుకు వచ్చెయ్.

(మొగలి అతను చెప్పినట్టు మేడమీదకు వెళ్తుంది. వర్షం భీభత్సంగా మారుతుంది. ఆ సమయంలో బాహుదా రంగస్థలి వెనుకనుండి- మగవాడివేషంలో,  నల్లని గుర్రపుస్వారీ దుస్తుల్లో,  కాలికి బూట్లు వేసుకుని వస్తుంది.  ఆమె గోడకున్న ఖాళీజాగా దగ్గరికి చేరుకుంటుంది.  సుల్తాన్ ఇంకా తాగుతూ ఉంటాడు. మొగలి చేతిలోని దీపంతో రాజు ముఖం మీదకి వంగి నిద్రపోతున్నాడో, లేదోనని చూస్తుంది)

మొ: (కత్తి తీసుకుని) పాపం కుర్రాడు! నిద్రపోతున్నాడు

(కత్తి పట్టుకుని నెమ్మదిగా సుల్తాన్ దగ్గరికి వచ్చేస్తుంది)

**  **  **

సశేషం

రాస లీల (The King Amuses Himself) Victor Hugo నాటకానికి స్వేఛ్చానువాదం చతుర్థాంకం 3 వ భాగం

చతుర్థాంకం  దృశ్యం 3

[త్రిభుల, సుల్తాన్ బయట; రాజు మొగలి లోపల]

త్రి: (బంగారు నాణేలు  సుల్తాన్ కి ఒక్కొక్కటీ లెక్కబెడుతూ) నువ్వు ఇరవై అడిగేవు.  ప్రస్తుతానికి ఇవిగో పది. ఈ రాత్రికి ఇక్కడే ఉంటాడంటావా? (నాణేలు ఇవ్వబోతూ ఆగిపోతాడు)

సు: (ఆకాశాన్ని పరీక్షిస్తూ) మేఘాలు కమ్ముకుంటున్నాయి.  ఇంకో గంటలో గాలీ వానా వచ్చి అతన్ని ఈ రాత్రికి ఇక్కడే ఉంచేటట్టయితే, మా మొగలికి అవి సహాయం చేస్తాయి.

త్రి: అలా అయితే నేను అర్థరాత్రికి వస్తాను.

సు: ఆ శ్రమ మీకు అక్కరలేదు. భగవంతుడి దయవల్ల ఒక శవాన్ని ఎవరిసహాయం అక్కరలేకుండా  అదిగో, కనిపిస్తోందే, ఆ నదిలోకి విసరగల శక్తి నాకుంది.

త్రి: ఆ భాగ్యం నాకు కలగాలి.  నా చేతుల్తో నేనే చెయ్యాలి.

సు: అలాగయితే మీ ఇష్టం.  దానితో నాకేం సంబంధం లేదు.  అసలా ఊసే నాకక్కరలేదు.  ఈ రాత్రికే మీ మనిషి మీకు మూటగట్టిమరీ అప్పచెప్పబడతాడు.

త్రి: (అతనికి బంగారు నాణేలు ఇస్తాడు) అయితేసరే! అర్థ రాత్రికి…వస్తా. కొరదా డబ్బులు అప్పుడిస్తా.

సు: మీ పని పూర్తి చేస్తాను. ఇంతకీ, ఆ కుర్రాడి పేరేమిటి?

త్రి: అతని పేరు తెలుసుకోవాలనుందా? అయితే అతనిపేరుతో పాటు నా పేరు కూడ తెలుసుకో! నా పేరు శీలం. అతని పేరు ఆశ్లీలం.

(త్రిభుల నిష్క్రమించును)

(సశేషం)

రాస లీల (The King Amuses Himself) Victor Hugo నాటకానికి స్వేఛ్చానువాదం చతుర్థాంకం 2 వ భాగం

చతుర్థాంకం   దృశ్యం 2

[ బాహుదా- త్రిభుల బయట; సుల్తాన్, మొగలి, రాజు లోపల.]

రాజు: (సుల్తాన్ భుజంపై పరిచయస్తుడిలా చెయ్యి వేసి తడుతూ) “చుక్క”లు రెండూ ఒక్కసారే- నీ సోదరీ, ఆ చుక్కా.

త్రి: (తనలో) దేముడి అనుగ్రహం వలన రాజయి, తనమీద ఏ నిఘా లేదని తెలిసి, నీచ సాంగత్యంకోసం నీతి నియమాల్ని బలిచేస్తున్నాడు. కేవలం, ఒక రాదారి విడిది నడుపుకునే వాడు పోసే మద్యం, పాలకులని సైతం సేవకులుగా మార్చే మద్యం, కోరుకుంటున్నాడు.

రా: (పాడును)

ఆటవెలది, కడునిలకడలేనిది
దానిప్రేమ నిత్యమనుట, నమ్ముట మూర్ఖత్వం.
దానిప్రేమ డోలిక
గాలికూగు తూలిక

(సుల్తాన్ ప్రక్క గదిలోకి నిరాసక్తంగా వెళతాడు.  ఒక గాజుసీసాతో సారా తెచ్చి మేజాపై ఉంచుతాడు. తనచేతిలోని పొడవాటికత్తి పిడిని రెండు సార్లు సంకేతంగా కొడతాడు. దేశద్రిమ్మరి (జిప్సీ) వేషంలో, ఒక మిసిమి వయసులోని పిల్ల – మెట్లుదిగి పరిగెత్తుకుంటూ వస్తుంది. రాజు ఆమెను తనచేతులలోకి తీసుకో ప్రయత్నించగా, ఆమె తప్పించుకుంటుంది. సుల్తాన్ తన పటకా శుభ్రం చేసుకుంటూ ఉంటాడు.)

రా: మిత్రమా! నీ పటకా ఆరుబయట తుడుచుకున్నావంటే, ఇంకా ధగ ధగ  మెరుస్తుంది.

సుల్తాన్: (నీరసంగా) అర్థమయింది.

(అతను లేచి, రాజుకు అస్తవ్యస్తంగా ఒక నమస్కారం చేసి, తలుపు తెరుచుకుని బయటకు వస్తాడు.  త్రిభులను చూసి  అతనిని జాగ్రత్తగా సమీపిస్తాడు.  బాహుదా రాజుచుట్టూ నృత్యంచేస్తున్న ఆపిల్లను తప్ప ఇంకేమీ పట్టించుకోదు)

సుల్తాన్: (సన్నని స్వరంతో) ఇప్పుడతన్ని మట్టుపెట్టమని సెలవా?

త్రి: అప్పుడే కాదు. కాస్సేపు పోయిన తర్వాత రా!

(త్రిభుల అతన్ని వెళ్ళిపొమ్మని సంజ్ఞ చేస్తాడు. సుల్తాన్ పిట్టగోడ వెనుకకు అదృశ్యమైపోతాడు. ఇంతలో రాజు జిప్సీతో ప్రేమకలాపం సాగించడానికి ప్రయత్నిస్తుంటాడు)

మొగలి: (తప్పించుకుంటూ) ఉహూ! ఉహూ! ఇప్పుడుకాదు.

రా: నువ్వు చాలా కట్టడిచేస్తున్నావు, ఇలా రా! సంధిచేసుకుందాం. (ఆ పిల్ల దగ్గిరగా వస్తుంది) వారం రోజుల క్రిందట- “ట్రయం కోర్ట్” హోటల్ దగ్గర – ఎవరు చెప్మా నన్నక్కడకు తీసుకెళ్ళింది? హా! త్రిభుల! త్రిభులే . ఈ అందమైన ముఖాన్ని నేనక్కడే మొదటిసారి చూసాను. ఒక్క వారం రోజులే! ఓ దేవీ! నిన్నునేను ప్రేమిస్తున్నాను! నిన్ను ప్రేమిస్తున్నా!

మొ: అవును. ఆ మరో ఇరవైమందినీ కాక. నువ్వొక ఘటికుడైన విటుడిలాగ కనిపిస్తున్నావు.

రా: సరే! సరే! నాకోసం కొన్ని హృదయాలు తపించేయి. అది నిజం  అని ఒప్పుకుంటున్నాను.  నేను వింత మృగాన్నే!

మొ: కాదు. ఒక అడ్డగాడిద.

రా: పోనీ అలానే అనుకో!కానీ, ఓ కామినీ, నీ అందమే నన్నిక్కడకు లాక్కొచ్చింది.  ఈ భరించలేని భోజనాన్నీ, కషాయం లాంటి ఈ మదిరనీ తాగడానికి కావలసిన  సహనాన్నీ, సాహసాన్నీ ఇచ్చింది.  మీ సోదరుడి తీవ్రమైన చూపులు వాటిని మరింత చేదుగా చేశాయి. సరసం తెలియని వెధవ! ఇంత చక్కని మధురాధరాల సమీపంలో, కట్టి పడేసే కనుల సమీపంలో నేనుండగా, తనిక్కడ తచ్చాడడానికి వాడికి ఎంత గుండె ధైర్యం? సరే కానియ్యి! ఈ రాత్రికి ఇక్కడే గడిపేస్తాను.

మొ: (తనలో) వలలో చిక్కుకుంటున్నాడు. (ఆమెను కౌగిలించుకోబోయే ప్రయత్నం చేస్తున్న రాజుతో) క్షమించండి!

రా: ఎందుకీ ప్రతిఘటన?

మొ: కాస్త తెలివి కలిగి ప్రవర్తించండి.

రా: ఇంతకంటే తెలివైన పని ఏమిటుంటుంది?  తిను-త్రాగు- ప్రేమించు- అన్న సాలమన్ వాక్యాలతో నేను పూర్తిగా ఏకీభవిస్తున్నాను.

మొ: మీకు చర్చి కంటే రాదారి విడుదులంటేనే మక్కువ ఎక్కువనుకుంటాను?

రా: (ఆమెకోసం చేతులు చాచుతూ) ఓ ప్రియమైన మొగలీ!

మొ: (మేజాబల్ల  వెనక్కి చేరి) రేపు!

రా: (మేజాబల్లని రెండుచేతులతో పట్టుకుంటూ) ఏదీ? మళ్ళీ అను చూద్దాం? రేపు అనే జుగుప్సాకరమైన మాట మళ్ళీ అన్నావంటే, ఈ మేజాబల్లని తిరగేస్తాను.  నీలాంటి చిలకలకొలికి రేపు అన్న మాటను పలకకూడదు.

మొ: (హఠాత్తుగా వచ్చి రాజు సరసన కూర్ఛుంటుంది) సరే! అయితే మనం జత కడదాం.

రా: (ఆమెచేతిని తన చేతిలోకి తీసుకుంటూ) ఆహా! ఎంత సుకుమారమైన హస్తం!  లేతగా, మృదువుగా  ఉంది.  మతం మీద అతి విశ్వాసం- ఛాందసం అనుకోకపోతే- ఈ చేత్తో ఒక చెంపదెబ్బ తింటే, రెండోచెంపకూడ చాచాలనిపిస్తుంది.

మొ: (ఆనందంతో) అదిగో! మీరు నాతో పరాచికాలాడుతున్నారు?

రా: ఎన్నటికీ కాదు.

మొ: మరయితే, నేను అందంగా ఉండనుగా?

రా: అలాంటి మాటలు అని నీకు అన్యాయమూ, నాకు అవమానమూ చెయ్యకు. స్వాధీన హృదయా! నీకు తెలియదా?  ఒక సైనికుడి మనసుని నియంత ఎలా శాసించగలుగుతాడో. “ఒక అందమైన చిన్నది మనప్రేమని అంగీకరించే పక్షంలో రష్యాలోని హిమశీకరాలమధ్యనైనా ప్రేమ మనల్ని దహించివేస్తుంది”

మొ: (నవ్వుతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతూ) ఈ మాటలు తప్పకుండా నువ్వు ఏదో పుస్తకంలోంచి బట్టీ పట్టే ఉంటావు.

రా: (తనలో) కావచ్చు. (బయటకి) రా. నన్ను ముద్దుపెట్టుకో!

మొ: పద, పద! నువ్వు తప్ప తాగి ఉన్నావు.

రా: అవును. నీ మీద ప్రేమతో! నీ ప్రేమనే!

మొ: నాకు తెలుసు నువ్వు ఆటపట్టిస్తున్నావు గానీ. నీ తెలివితేటలన్నీ  నాలాంటి ఒక తెలివితక్కువ పిల్ల మీద ప్రయోగించడానికే!

(రాజు ఒకసారి ఆమెను ముద్దుపెట్టుకోవడంలో సఫలీకృతుడౌతాడు. రెండవసారి ప్రయత్నించగా, ఆమె నిరాకరిస్తుంది) ఇక చాలు!

రా: నేను నిన్ను పెళ్ళిచేసుకుంటాను.

మొ: (నవ్వుతూ) ఒట్టా?

(రాజు నవ్వుతూ ఆమె నడుం చుట్టూ చెయ్యివేసి చెవిలో ఏదో గుసగుసలాడుతాడు… బాహుదా ఇంక భరించలేక తల త్రిప్పుకుని తండ్రివైపు చూస్తుంది)

త్రి: (ఆమె వాలకాన్ని కొంతసేపు నిశ్శబ్దంగా ఎగా దిగా పరిశీలించిన తర్వాత) పిచ్చి తల్లీ! ఇప్పుడు చెప్పు. ప్రతీకారం మాట ఏమంటావో?

బా: మోసం! దగా! అయ్యో! నా గుండె బద్దలయ్యేట్టుంది. అతనికి మనసుగాని, జాలి, దయ అన్నవిగాని మచ్చుకికూడలేవు. అతన్ని ఏమాత్రం ప్రేమించని ఆ పిల్లతో సైతం, ప్రేమపూర్వకంగా నాతో ఏ మాటలైతే  అన్నాడో, అవే మాటలంటున్నాడు.

(తనముఖాన్ని తండ్రి గుండెల్లో దాచుకొనును)

అబ్బా! సిగ్గుమాలిన మనిషి!

త్రి: హుష్! ఇకచాలు. వదలిన కన్నీళ్ళు చాలు. ప్రతీకారం విషయం నాకు ఒదిలేయ్.

బా: నీకు ఎలా తోస్తే అలా చెయ్యి.

త్రి: మంచిది.

బా: కానీ, నాన్నా! నీ చూపులు గమనిస్తుంటే, ఏదో భయం వేస్తోంది. ఏం చేస్తావేమిటి?

త్రి: దయచేసి ఆ విషయం మాత్రం నన్ను అడక్కు.  అన్ని ఏర్పాట్లూ పూర్తయిపోయాయి.  ఇక ఇంటికి వెళ్ళమ్మా! అక్కడ నువ్వు వెంటనే ఆశ్వికుడిగా వేషం మార్చుకుని, ఒక మంచి గుర్రాన్నధిరోహించి, ‘పర్సు ‘ నిండా బంగారు నాణేలు నింపుకుని, దారిలో ఎక్కడా ఆగకుండా, ‘ఎవరూజ్’ పారిపో! రేపు సాయంత్రానికల్లా నేను నిన్ను కలుసుకుంటాను.  మీ అమ్మ చిత్తరువు వెనక ఒక నిక్షేపం ఉంది. నీకు బాగా తెలుసు.  అక్కడే, నీ అశ్వికుడి వేషానికి అవసరమైన ఆహార్యాన్ని దాచి ఉంఛేను.  గుర్రం కూడా కళ్ళెం తగిలింఛి తయారుగా ఉంటుంది.  నేను చెప్పినట్టుగాచెయ్యి.  ఇక్కడికి మాత్రం తిరిగి రాకు. ఇక్కడ కొద్దిసేపట్లో ఒక ఘోరం జరగబోతోంది. వెళ్లమ్మా! వెళ్ళు!

బా: నాన్నా! అయితే నువ్వు నాతో రావడం లేదా?

త్రి: సాధ్యం కాదు, తల్లీ!

బా: (తనలో) ఏదో చెప్పలేని వికారంగా ఉంది. నా మనసుని నీరసం ఆవహిస్తోంది.

త్రి: ఉంటాను మరి. గుర్తుంచుకో బాహుదా! నేచెప్పినట్టే చెయ్యి.

(బాహుదా నిష్క్రమించును)

( ఈ దృశ్యం జరుగుతున్నంత సేపూ, రాజూ, మొగలి నవ్వుతూ, సన్నని గొంతుకతో ఏదో మాట్లాడుకుంటుంటారు.  బాహుదా వెళ్ళిన తక్షణం, త్రిభుల పిట్టగోడదగ్గరికి పోయి, సుల్తాన్ కి సంజ్ఞ చేస్తాడు.  అతను గోడ వెనుక నుండి ముందుకి వచ్చును.  చీకటి చిక్కబడి రాత్రవుతుండగా, రంగస్థలి కూడ చీకటిగా మారుతుంది.)

**  **  **

సశేషం

రాస లీల (The King Amuses Himself) Victor Hugo నాటకానికి స్వేఛ్చానువాదం చతుర్థాంకం 1 వ భాగం

చతుర్థాంకం          బాహుదా

దృశ్యం 1

నగర ప్రథాన ద్వారం. అతి ప్రాచీనద్వారం. దానిప్రక్కగా ఒక పాడుబడ్డ ధాన్య నిల్వచేసుకునే గిడ్డంగి. దాని అవతారం చూడగానే అది చవుకబారు మనుషుల విలాస గృహం అని అర్థం అవుతుంది.  ఆ ఇంటిముఖద్వారం ప్రేక్షకులవైపు తెరిచి ఉంటుంది. లోపల చాలా సాదా సీదాగా- ఒక మేజాబల్ల- గోడలోకి చలికాచుకునేందుకు పొయ్యి- డాబామీదకో, డాబామీది గదిలోనికో  వెళ్ళేందుకు సన్నని మెట్ల వరుస. పైనున్న గదిలో కిటికీలోంచి కనిపిస్తున్న మంచం. మంచానికి కుడిప్రక్కగా లోపలకి తెరుచుకున్న తలుపు. వీధి గోడ బాగా పాడుబడి ఉన్నచోట ఉండి, లేనిచోట లేక ఉంటుంది. ఉన్నచోట కంతలతో, చిన్న చిన్న మొక్కలతో, పొదలతో నిండి ఉంటుంది. లోపలజరుగుతున్నదంతా వీధిలో నడుచుకుంటూపోయే వాళ్ళందరికీ కనిపిస్తూనే ఉంటుంది. గిడ్డంగి పాడుబడ్డ ఎడమగోడనానుకుని ఒక పిట్టగోడ ఉన్న డాబా, దాన్ని ఆనుకుని ప్రవహిస్తున్న నదీ,  నది మీదుగా దూరంగా నగరమూ కనిపిస్తుంటాయి.

త్రిభుల బాహుదా బయట; సుల్తాన్ లోపల ఉంటారు. ఈ దృశ్యం జరుగుతున్నంతసేపూ, త్రిభుల ఆదుర్దాగా, ఆందోళనగా కనిపిస్తాడు.  సుల్తాన్ లోపల  మేజాబల్ల దగ్గర తన పటకా  తుడుచుకుంటూ బయట ఏమిజరుగుతోందో పట్టించుకోకుండా ఉంటాడు]

త్రి: అయితే, నువ్వతన్ని ఇంకా ప్రేమిస్తున్నావా?

బా: నిరంతరం.

త్రి: నేను నీకు  ఈ అర్థంలేని కలని ఇంతసేపూ,విడమరిచి చెప్పినప్పటికీనా?

బా: అయినా నేనతన్ని ప్రేమిస్తున్నాను.

త్రి: ఆహా! ఏమి ఈ స్త్రీ హృదయం! పోనీ  బాహుదా! ఇంతకీ అతన్ని ఎందుకు ప్రేమిస్తున్నావో కారణాలు వివరించగలవా?

బా: నాకు తెలీదు.

త్రి: చాల వింతగా ఉంది.  నమ్మశక్యం కావటం లేదు!

బా: ఏం కాదు. బహుశా నేనందుకే అతన్ని ప్రేమిస్తున్నానేమో! ఉదాహరణకి  మనకోసం ఒక వ్యక్తి ప్రాణాలకు తెగిస్తాడనుకుందాం. లేదా, ఒక భర్త ధనం-హోదా- కీర్తీ తెచ్చిపెడతాడనుకుందాం. అంతమాత్రంచేత స్త్రీలు భర్తని ప్రేమిస్తారా?  నాకుతెలుసు. అతనివల్ల నాకు మిగిలింది అవమానం, అపకీర్తీ అని.  అయినాసరే! ఎందుకో నాకే తెలీదు.  అతన్ని నేను ప్రేమిస్తున్నా! అతనితో ముడిపడినదేదీ నా మనోఫలకం మీదినుంచి చెరిగిపోదు. ఇది పిచ్చి అని నాకు తెలుసు. నాన్నా! ఇలా అంటున్నందుకు నువ్వు నన్ను క్షమించగలవా?   అతను నాకు అన్యాయం చేసినా, నువ్వు నాకు ఎప్పుడూ మంచే చేసినా,  నీకోసం ఎలాగో, అతనికోసం కూడా అలాగే ప్రాణత్యాగం చెయ్యగలను.

త్రి: నిన్ను నేను క్షమిస్తున్నాను.

బా: అలాగయితే అతను నన్నుకూడా ప్రేమిస్తాడు.

త్రి: పొరబడుతున్నావు.  అదెన్నటికీ జరగదు.

బా: అతను నాకు మాట ఇచ్చాడు.  తనప్రేమ నాకే అంకితమని ప్రమాణం చేసి మరీ చెప్పాడు. అతను చెప్పే ప్రేమ మాటలు ఎంత హృదయ పూర్వకంగా, నిజాయితీగా చెబుతాడంటే, ఏ స్త్రీ హృదయమూ వాటివెనుక ఉన్న సత్యాన్ని శంకించలేదు.  ఆ మాటలూ, చూపులూ, ఆర్ద్రంగానూ, రసనిష్యందంగానూ ఉంటాయి. అసలు రాజు అంటే అతనే! అంత అందగాడు. ధీరోదాత్తుడూ…

త్రి: అతను రసహీనుడు. ఒట్టు తీసి గట్టుమీదపెట్టగల మోసగాడు. అలుపెరుగని స్త్రీలోలుడు. అతను నా ప్రతీకారం నుండి తప్పించుకోలేడు.

బా: మా మంచి నాన్నవుకదూ. నువ్వు ఒక్కసారి అతణ్ణి క్షమించవూ?

త్రి: అతని క్రూరత్వానికి తగిన మాయోపాయం పన్నేవరకూ, ఎదురుదెబ్బ తీయడానికి సాహసించలేకపోయాను.

బా: నాకు చెప్పడానికే భయమేస్తోంది. మరి క్రిందటి నెలల్లా రాజుగారిని ప్రేమిస్తున్నట్టే ఉన్నావు.

త్రి: అలా నటించాను.  నీకు జరిగిన దానికి తగిన ప్రతీకారం తీసుకుంటాను.

బా: నాన్నా! నీ బిడ్డకోసమైనా అతన్ని విడిచిపెట్టు.

త్రి: నీ తెలివితక్కువ దురభిమానం, ఒకసారి నిన్ను మోసంచేస్తే, ఓప లేని ద్వేషంగా మారిపోతుంది.

బా: అతనలాంటివాడు కాదు. ఎన్నటికీ అలా జరగదు. నేన్నమ్మను.

త్రి: కన్నీళ్ళతో అతన్ని మన్నించమని వేడుకున్న ఈ కళ్ళతోటే, అతని నమ్మకద్రోహాన్ని కూడా చూస్తే, అప్పుడుకూడా ఇంకా ప్రేమిస్తూనే ఉంటావా అతన్ని?

బా: నాకు తెలీదు. నన్ను ప్రేమిస్తున్నాడు. కాదు. ఆరాధిస్తున్నాడు.  అలా అని నిన్న రాత్రి నాతో అన్నాడు.

త్రి: (మధ్యలో త్రుంచుతూ, వెక్కిరింతగా) ఏ వేళప్పుడుటా?

బా: సుమారు ఇదే వేళప్పుడు.

త్రి: అయితే విను. చూడు. చాతనయితే క్షమించు. (అతను ఆమెను లోనకు తీసుకెళ్తాడు. గోడకున్న కంతలలోనుండి చూడమని చెబుతాడు. అందులోంచి, లోపల జరుగుతున్న దంతా కనిపిస్తూంటుంది.)

బా: నా కెవడో మనిషి కనిపిస్తున్నాడు. అంతే!

త్రి: సరే! ఇప్పుడు చూడు.

(లోపల నున్న ఇంకో గదిలోనుండి, అధికార వేషంలో ఉన్న రాజు వస్తాడు)

బా: (ఆశ్చర్యంతో) నాన్నా!

(ఈ తర్వాత దృశ్యం జరుగుతున్నంత సేపూ, బాహుదా, శిలా విగ్రహం లా, కదలకుండా, మెదలకుండా, గోడకున్న ఖాళీ జాగాలో ఇమిడిపోయి ఉంటుంది. ఉండుండి ఒక్కసారి, గగుర్పాటు కనబరుస్తూ, ఇంకేమీ పట్టించుకోకుండా, అసహనంగా ఉంటుంది)
**  **  **

%d bloggers like this: