అనువాదలహరి

1819లో ఇంగ్లండు స్వరూపం … షెల్లీ, ఇంగ్లీషు కవి

Image Courtesy: http://1.bp.blogspot.com

.

[ఈ కవిత చదువుతుంటే, ఇందులో పేర్కొన్న ప్రతి రాజ్యాంగ వ్యవస్థలోని భాగానికీ…  సమాంతరంగా ఉన్న నేటి మన రాజకీయ వ్యవస్థ అచ్చం అలాగే పనిచేస్తున్నాదని ఎవరికైనా ఇట్టే తెలుస్తుంది. బలహీనమైన కేంద్రాన్ని బెదిరించి గడుపుకుంటున్నాయి చిన్న పార్టీలు. బ్రిటనులోపార్లమెంటు క్రమేపీ ప్రవేశపెట్టిన “Enclosure” చట్టాలద్వారా గ్రామాలలోని రైతులు భూమి హక్కులు కోల్పోయి, ముందు పాలెగాళ్ళుగాను తర్వాత రైతుకూలీలుగానూ మారినట్టు, ఈ రోజు భూసేకరణపేరుతో పంటభూములని కార్పొరేటు సంస్థలకు, తమ తాబేదార్లకూ అప్పనంగా అప్పచెబుతున్న ప్రభుత్వాలు, వ్యవసాయం గిట్టుబాటు కాకుండా చేసి, రైతులు “Crop Holiday”కి దిగే పరిస్థితులు తీసుకొస్తున్నాయి.  ఇక ప్రజా ప్రతినిధుల, చిన్నా చితకా అధికారులదగ్గరనుండి ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను అమలుపరచే అధికారం ఉన్నవారిదాకా అవినీతి రోజురోజుకీ కొత్తపుంతలు తొక్కుతోంది. సహ చట్టలవంటివి ఉన్నా వాటిని ఎలా నీరుగార్చాలో ప్రభుత్వాలకీ, నియమింపబడిన అధికారులకీ బాగా తెలుసు. న్యాయవ్యవస్థ కలుగజేసుకోగలిగిన సందర్భాలూ, పరిమితులూ స్వల్పం. మతం ప్రజల నైతిక ప్రవర్తనని ప్రభావితం చెయ్యలేక పోవడంతో, మతం, నైతిక వర్తనా దేనికదే, గాలికూడా చొరలేని ఇరుకు గదులైపోయాయి.

కవిత ముగించిన తీరులోనే,  మనం కూడా చెయ్యగలిగింది … ఏ అద్భుతమో జరిగి, ఈ దేశంకోసం, స్వాతంత్య్రంకోసం ప్రాణాలర్పించిన ఏ మహానుభావుడైనా పునర్జన్మించి ఈ అల్లకల్లోలవాతావరణంలో దేశానికి ఒక మార్గదర్శనం చేస్తాడని ఆశగా  ఎదురుచూడడమే.]

.

రాజు …

           అంధుడూ, వివేకశూన్యుడూ, ఉన్మత్తుడూ,

           కాటికికాళ్ళుజాచుకుని అందరూ అసహ్యించుకునే ముదుసలి;

రాజ వంశీయులు …

           పసలేని జాతి కుక్కమూతిపింజలు,

           ప్రజలు చీదరించుకునే మందులు,

           మురుగునీటి మీది మురుగు;

పాలకులు…

           చూడరూ, తెలీదు, తెలుసుకోలేరు.

           అప్పటికే నీరసించిపోయిన దేశపు రక్తాన్ని తాగితాగి

           ఆ మైకంలో కళ్ళుమూసుకుపోయి పట్టురాలి పడిపోయేదాకా వేలాడే జలగలు;

ప్రజలు…

          ఆకలితో అలమటించి, బీడుబారిన తమ పొలాల్లో హత్యచేయబడ్డవాళ్ళు

సైన్యం …

          రెండంచులకత్తిలా ఒకపక్క స్వేచ్ఛని హత్యచేస్తూ, ఇంకొకపక్క దోచుకుంటుంది

చట్టం …

          ఆశావహం, ఉత్తమం అయినప్పటికీ వక్రభాష్యాలకుగురై నిరుపయోగం

మతం …

          క్రీస్తూ లేక, దేముడూ లేక పుస్తకంలో బందీ అయిపోయింది.

పార్లమెంటు…

         కాలం రద్దుచెయ్యని ఒక చట్టం.

.

         ఇక ఈ సమాధుల్లోంచి అద్భుతమైన ఏ  ప్రేతాత్మో పునరుజ్జీవించి

         ఈ  కారుచీకటిలో వెలుగు చూపించుగాక!

.

Image Courtesy: http://upload.wikimedia.org

                                                   పెర్సీ బిష్ షెల్లీ

                                        (4 August 1792 – 8 July 1822)

ఇంగ్లీషు రొమాంటిక్ మూవ్ మెంట్ లో కీట్స్ లా రెండవ తరానికి ప్రాతినిధ్యం వహించే కవి షెల్లీ. అతనిలాగే  చిన్నవయసులోనే కీర్తిశేషుడయ్యాడు. అతని జీవితకాలంలో సమకాలీన మత, రాజకీయ విశ్వాసాలకు చాలాభిన్నమైన అభిప్రాయాలు గలిగిఉన్నందుకు అతన్ని పక్కకితోసిపెట్టినా మరణానంతరం అతని అభిప్రాయాలకి, అతని కవిత్వంతోపాటే సమున్నతమైన గౌరవం దక్కింది. కార్ల్ మార్క్స్, బెర్నార్డ్ షా, WB Yeats, ఆస్కార్ వైల్డ్ వంటి ప్రముఖులు అతన్ని ఇష్టపడ్డారు.  చారిత్రక ప్రథానమైన కథనంలో అతను అందెవేసిన చెయ్యి. అతని  Ozymandias, Ode to the West Wind, To a Skylark అన్న కవితలు అతనికి అజరామరమైన కీర్తి  సంపాదించిపెట్టేయి. కీట్స్ స్మృత్యర్థం షెల్లీ Adonais అన్న Pastoral Elegy వ్రాసేడు.

షెల్లీ “పీటర్లూ మారణహోమం” గా పిలవబడే …  మాంచెస్టర్ లోని సెయింట్ పీటర్ ఫీల్డ్ లో 1819లో ప్రశాంతంగా ప్రదర్శన నిర్వహిస్తున్న ప్రజలపై, ఆశ్వికదళం జరిపిన దాడికి … నిరశనగా ఈ కవిత వ్రాసేడు. (ఈ దాడిలో 15 మంది మరణించి కనీసం 600 మంది గాయపడ్డారు)

.

English in 1819 … PB Shelly

.

An old, mad, blind, despised, and dying king,–

Princes, the dregs of their dull race, who flow

Through public scorn, mud from a muddy spring,–

Rulers who neither see, nor feel, nor know,

But leech-like to their fainting country cling,

Till they drop, blind in blood, without a blow,–

A people starved and stabbed in the untilled field,–

An army which liberticide and prey

Makes as a two-edged sword to all who wield,–

Golden and sanguine laws which tempt and slay;

Religion Christless, Godless, a book sealed,–

A Senate—Time’s worst statute unrepealed,–

Are graves from which a glorious Phantom may

Burst to illumine our tempestuous day.

.

Percy Bysshe Shelly

(4 August 1792 – 8 July 1822)

Shelly belongs to the second generation poets of English Romanticism but, like Keats, is one of the major poets of Romantic Movement and died as young. He was closely associated with Byron too. Ozymandias, Ode to the West Wind, To a Skylark among others are his most quoted and critically acclaimed works. He immortalised Keats through his dedicatory poem Adonais. Because of his radical and outspoken views against oppression, religion and call for revolution and change, he was somewhat unpopular. However, after his death he was largely admired for his poetry and political views by people such as  Shaw, Marx, Oscar Wilde, Yeats etc.

This poem was written as a response to the brutal Peterloo Massacre  at St Peter’s Field, Manchester when 15 were killed and at least 600 injured by cavalry attacking a mass peaceful demonstration  in August 1819.

 

ఓజిమాండియస్ … షెల్లీ

Ozymandias Legs 6, Amarillo, Texas
Ozymandias Legs 6, Amarillo, Texas (Photo credit: fables98)

.

నేనొక పురాదేశపుయాత్రికుడిని కలిసేను

అతనన్నాడుగదా: “ఎడారిలో

నేను శిల్పాకృతిలో రెండు మహోన్నతమైన పాదాలు

మొండివి, చూసేను.

దగ్గరలోనే ఇసుకలో సగం కప్పబడి

చెదిరిన శిరస్సుకూడా కనిపించింది.

ఆ ముఖంమీద చిట్లించిన నొసలు,

మడిచిన క్రింది పెదవీ, అపహసిస్తున్న అధికార దర్పమూ,

నిర్జీవమైన ఆ శిలలో ఎంత సజీవంగా

అచ్చుగుద్దినట్టు ప్రతిఫలిస్తున్నాయంటే,

ఆ శిల్పి ఎవరో ఆ వెక్కిరించిన చేతినీ,

ఆవేశపూరితమైన హృదయాన్నీ బాగా చదివేడని  తెలుస్తోంది.

అక్కడ పీఠం మీద ఈ మాటలు చెక్కి ఉన్నాయి:

‘నేను రాజాధిరాజు ఓజిమాండియస్ ని.

ఓరీ బలదుర్విదగ్ధులారా! స్వయంకృషితో విస్తరించిన

నా సామ్రాజ్యాన్ని గమనించి, నిట్టూర్చండి.’

.

ఇప్పుడా బృహద్విధ్వంసం చుట్టూ

ఏమీ మిగలలేదు,

కనుచూపుమేరా విస్తరించిన సువిశాల సైకతశ్రోణులు తప్ప.”

.  

షెల్లీ

.

Ozymandias

.

I met a traveller from an antique land

Who said: `Two vast and trunkless legs of stone

Stand in the desert. Near them, on the sand,

Half sunk, a shattered visage lies, whose frown,

And wrinkled lip, and sneer of cold command,

Tell that its sculptor well those passions read

Which yet survive, stamped on these lifeless things,

The hand that mocked them and the heart that fed.

And on the pedestal these words appear —

“My name is Ozymandias, king of kings:

Look on my works, ye Mighty, and despair!”

Nothing beside remains. Round the decay

Of that colossal wreck, boundless and bare

The lone and level sands stretch far away.’

.

PB Shelly

%d bloggers like this: