అనువాదలహరి

కామన… మాత్యూ ఆర్నాల్డ్, ఇంగ్లీషు కవి

ఒంటిగా ఉయ్యాలలూగెడివాడా!
నీదేమిటో తెలిసిన స్వామీ!
ఓ సర్వజ్ఞుడా,
ఊయలనుండి పాడెదాకా
రక్షంచు, ప్రభూ, నన్ను రక్షించు!

ఈ ప్రపంచపు వ్యామోహాలనుండీ
ఇక్కడి విపత్తులనుండీ
మేము నిరంతరం తపించి కృశించే
తీవ్ర ఆవేదనలనుండీ,
మృత్యువంత బరువైనదీ
సమాధి అంత చల్లనిదీ అయిన
మా లోలోపలికి చొచ్చుకుపోయి
మమ్ము వివశుల్ని చేసే జడత్వం నుండి
కాపాడు, మహప్రభో, కాపాడు!

ఆప్తమిత్రుడు ‘గర్వం’ 
పక్కన తోడుగా నడుస్తుంటే
ఈ ఆత్మ నిష్కల్మషమౌతున్నకొద్దీ
భగవంతుని దరిదాపులోకూడా కనలేదో,
ఈ ఆత్మ ఎత్తు ఎదుగుతున్న కొద్దీ
దైవానికి కనుచూపుమేరలో చేరుకోలేదో,
అది ఈ ఆత్మ చేసే ప్రయత్నాలు వమ్ముచేస్తూ
దాని చురుకైన కళ్ళకు పొరలుకప్పుతుందో
ఆనందంతో కేరింతలెస్తూ,
ఆరాధనకి విగ్రహాలు సృష్టిస్తుందో
ఆత్మ తనని తాను సమర్పించుకునే
హృదయదఘ్నమైన భావనని
కేవలం చర్మమంత ఉపరితలభావనగా
తన మాటల నైపుణ్యంతో దిగజార్చుతుందో
తిరుగులేని మోసాలకీ
తిరుగుబాటులేని దాస్యానికీ గురిచేస్తుందో…
ఆ స్థితినుండి స్వామీ, నన్ను రక్షించు, రక్షించు!

మట్టిలో పుట్టి
మట్టి తత్త్వాన్ని జీర్ణించుకున్న
నువ్వు సృష్టించిన ఈ జీవిని
దుఃఖం నుండీ… అదికేవలం ఒక రాగం,
వేడుకలనుండీ… అవి కేవలం నటన
కన్నీటినుండీ… అవి స్వస్థతచేకూర్చవు
అర్థంలేని ఆరోపణలనుండీ
నీ శక్తిని ప్రదర్శించి
స్వామీ, కాపాడు, నన్ను కాపాడు!

అన్నీ రెండుగా కనిపించే ద్వైదీభావనలనుండి
ఎక్కడ ధీమంతులు కూడా తప్పటడుగువెస్తారో,
ఎక్కడ ఊరట సంకటంగా పరిణమిస్తుందో
ఎక్కడ సద్వర్తనులకి అన్యాయం జరుగుతుందో
ఎక్కడ విషాదం ఆనందాన్ని కాలరస్తుందో
ఎక్కడ తియ్యదనం అంతలోనే వెగటుపుట్టిస్తుందో
ఎక్కడ నమ్మకాలు (పునాదులులేని)మట్టిపై నిర్మించబడుతాయో
ఎక్కడ ప్రేమ సగం అనుమానంతో ఉంటుందో
నిర్వీర్యమై, అలమటించే నన్ను, దయాసాగరుడవై
తప్పించు, ప్రభూ, మమ్ము తప్పించు.

బలహీనమైన మా మనసులు
నిరంతరం కొట్టుమిట్టాడేచోట
మా పాడు ఆలోచనలు పోతే పోనీ,
ఎక్కడ నీ గొంతు వినిపిస్తుందో
అక్కడ సందేహాల నోరు మూతపడనీ
అన్ని మాటలూ సాధువుగా
అన్ని కలహాలూ నివారింపబడి
అన్ని బాధలూ ఏమారి
వెలుగు కళ్ళకు గుడ్డిదనాన్నీ
ప్రేమ ద్వేషాన్నీ
జ్ఞానం వినాశాన్నీ
భయం తప్పిదాలనీ తీసుకురాకుండా
ఊయలనుండి, పాడె దాకా
రక్షించు, ప్రభూ, రక్షించు !

.

మాత్యూ ఆర్నాల్డ్

(24 December 1822 – 15 April 1888)

ఇంగ్లీషు కవి

Mathew Arnold
Image Courtesy: Project Gutenberg

.

Desire

.

Thou, who dost dwell alone;

Thou, who dost know thine own;    

Thou, to whom all are known,

From the cradle to the grave,—       

    Save, O, save!         

From the world’s temptations;        

From tribulations;         

From that fierce anguish         

Wherein we languish;    

From that torpor deep          

Wherein we lie asleep,  

Heavy as death, cold as the grave,—

    Save, O, save! 

When the soul, growing clearer,       

Sees God no nearer;              

When the soul, mounting higher,     

To God comes no nigher;       

But the arch-fiend Pride

Mounts at her side,       

Foiling her high emprize,                

Sealing her eagle eyes,  

And, when she fain would soar,       

Make idols to adore;     

Changing the pure emotion    

Of her high devotion,            

To a skin-deep sense     

Of her own eloquence;  

Strong to deceive, strong to enslave,—     

    Save, O, save! 

From the ingrained fashion            

Of this earthly nature    

That mars thy creature;

From grief, that is but passion;        

From mirth, that is but feigning;      

From tears, that bring no healing;            

From wild and weak complaining;—         

Thine old strength revealing,  

    Save, O, save! 

From doubt, where all is double,     

Where wise men are not strong;               

Where comfort turns to trouble;      

Where just men suffer wrong;

Where sorrow treads on joy;  

Where sweet things soonest cloy;    

Where faiths are built on dust;         

Where love is half mistrust,    

Hungry, and barren, and sharp as the sea;

    O, set us free!  

O, let the false dream fly        

Where our sick souls do lie,           

Tossing continually.     

O, where thy voice doth come,         

Let all doubts be dumb;

Let all words be mild;   

All strife be reconciled;         

All pains beguiled.        

Light brings no blindness;      

Love no unkindness;     

Knowledge no ruin;      

Fear no undoing,         

From the cradle to the grave,—       

    Save, O, save!

.

Matthew Arnold

(24 December 1822 – 15 April 1888)

English Poet

Poem courtesy: http://www.bartleby.com/360/4/77.html

 

వార్ధక్యం రావడం అంటే… మాత్యూ ఆర్నాల్డ్, ఇంగ్లీషు కవి

“వార్ధక్యం రావడం” అంటే ఏమిటి?
ఆకారంలోని శోభనీ,
కళ్ళలోని మెరుగునీ కోల్పోవడమా?
అందం దాని అలంకారాలని కోల్పోడమా?
అవును, కానీ అవొక్కటే కాదు.

మన వికసనము కోల్పోవడమే కాదు,
మన శక్తి … మన సత్త్వము క్షీణించినట్టు అనిపించడమా?
లేక, మన శరీరంలోని ప్రతి అంగమూ
బిరుసెక్కినట్టనిపించి, ప్రతి చర్యలోనూ నైపుణ్యం తగ్గి,
ప్రతి నరం నీరసంగా కొట్టుకోవడమా?

అవును, ఇంతే కాక, చాలా!  కానీ,
“అయ్యో, నేను యవ్వనంలో ఇలా అవుతుందని ఊహించ లేదే!”
అని అనుకోడం కాదు; సాయం సంధ్య శొభతో పాటే
మన జీవితమూ బిగువు సడలి అనుభూతిరహితమవడం కాదు.
ఒక సుందరమైన నిర్వాణం!

మనసు కలత చెంది, ఎంతో ఎత్తునుండి చూస్తున్నట్టు
ప్రపంచాన్ని ఏకాగ్రత సడలని
భవిష్యద్దర్శన దృష్టితో చూడడం కాదు;
గతకాలపు  తీపి గురుతులు గుర్తుచేసుకుంటూ,
ఆ రోజులు మరి రావే అని విలపించడం కాదు.

ఒకప్పుడు మనకీ యవ్వనముండేదన్న ధ్యాసలేకుండా
ఎంతకీ తరగనట్టు కనిపించే రోజుల్ని గడపడం;
తీక్ష్ణమైన వర్తమానమనే బందిఖానాలో
ఒక నెల కొక నెల నిరుత్సాహపు వేదనతో జతచేసుకుపోడమే.

ఇది అనుభవించడమేగాదు,
మన మనోంతరాళంలో,
మార్పు తెస్తున్న మరుగుపడ్డ జ్ఞాపకాలకి
మనం అనుభవిస్తున్న బాధని సగమే లీలగా అనుభవించడం
కానీ… ఏ రకమైన  భావోద్వేగమూ లేకుండా…

అన్నిటికంటే చివరి దశలో…
మనం శీతల పేటికలో గడ్డకట్టుకుపోయి
మన ప్రకృతికి మనమే వికృతిగా మారినపుడు,
బ్రతికున్నపుడు నిందించిన ఈ ప్రపంచమే
మన అమూర్త శూన్య రూపాన్ని పొగడడం వినడం.

.

మాత్యూ ఆర్నాల్డ్

24 December 1822 – 15 April 1888

ఇంగ్లీషు కవి

 .

Mathew Arnold

.

Growing Old

.

What is it to grow old?
Is it to lose the glory of the form,
The lustre of the eye?
Is it for beauty to forego her wreath?
Yes, but not for this alone.

Is it to feel our strength—
Not our bloom only, but our strength—decay?
Is it to feel each limb
Grow stiffer, every function less exact,
Each nerve more weakly strung?

Yes, this, and more! but not,
Ah, ’tis not what in youth we dreamed ‘t would be!
‘Tis not to have our life
Mellowed and softened as with sunset-glow,
A golden day’s decline!

‘Tis not to see the world
As from a height, with rapt prophetic eyes,
And heart profoundly stirred;
And weep, and feel the fulness of the past,
The years that are no more!

It is to spend long days
And not once feel that we were ever young.
It is to add, immured
In the hot prison of the present, month
To month with weary pain.

It is to suffer this,
And feel but half, and feebly, what we feel:
Deep in our hidden heart
Festers the dull remembrance of a change,
But no emotion—none.

It is—last stage of all—
When we are frozen up within, and quite
The phantom of ourselves,
To hear the world applaud the hollow ghost
Which blamed the living man.

.

 

Matthew Arnold

24 December 1822 – 15 April 1888

English Poet, Cultural Critic

 

Poem Courtesy: http://famouspoetsandpoems.com/poets/matthew_arnold/poems/135

డోవర్ బీచ్ … మాథ్యూ ఆర్నాల్డ్, ఆంగ్ల కవి

English: The beach at Dover
English: The beach at Dover (Photo credit: Wikipedia)

ఈ నిశీధిని సాగరం ప్రశాంతంగా ఉంది.

కెరటాలు నిండుగా, చందమామ అందంగా

కనిపిస్తున్నైజలమార్గాల్లో; ఫ్రాన్సు సముద్రతీరంలో

దీపాలు చీకటి-వెలుగులు చిమ్ముతున్నై;

ప్రశాంతంగా ఉన్న అఖాతం నుండి చూస్తుంటే

ఇంగ్లండువైపు సుద్దకొండల కొనకొమ్ములు

కనుచూపుమేరా నిటారుగా, ప్రకాసిస్తూ కనిపిస్తున్నై.

.

ప్రేయసీ! కిటికీదగ్గరకి రా, వచ్చి చూడు

వెన్నెలమలాముచేసిన సైకతశ్రేణులమీద

భంగపడిన కెరటాల తెలినురుగులమీదుగా

రాత్రిపవనం ఎంత సువాసన మోసుకొస్తోందో!

ఒకసారి విను! కెరటాలు లోపలికిలాగి

ఒక్కసారి ఒడ్డుకి విసిరికొట్టినప్పుడు

గులకరాళ్ళు చేసే హోరుని;

వెనక్కి మరలుతున్నప్పుడు అదిగో, ఆ దూరపుటొడ్దునే

ముందుకీ వెనక్కీ ఆగుతూ కదుల్తూ,

అవి వణుకుతున్న స్వరంతో

దుఃఖం శాశ్వతమని తత్త్వాలు వినిపిస్తున్నాయి.

.

బహుశా, సోఫోకిల్స్ కూడా

ఈజియన్ సముద్రకెరటాల లయలో

పూర్వం ఇది వినే ఉంటాడు

అందుకే అతని మనసులో

ఆటుపోటులుగా నర్తించే

వ్యధార్తకలుషిత మానవ జీవితం హత్తుకుంది;

అందుకే ఇంతదూరాన ఉత్తరతీరంలో

మనం దానిప్రతిధ్వనులు వినగలుగుతున్నాం.

.

ఒకప్పుడు, సముద్రమంత విశ్వాసం

ప్రపంచమంతటా నిండుగా, మనుషుల్ని

గట్టిగాబిగించిన నడికట్టులా, కప్పి ఉండేది.

కాని ఇప్పుడు  సడలుతున్న దాని

సుదీర్ఘరోదనలు వినిపిస్తున్నై…

పొడిబారిన ఇసుకతిన్నెలమీద తేలివస్తూ

రాత్రిపూట గాలిచేసే నిట్టూర్పుల వ్యధలా .

.

ఓ, ప్రియతమా! మనం మాత్రం

ఒకరిపై ఒకరి విశ్వాసాన్ని సడలనీవద్దు.

ఎందుకంటే, మనకళ్ళముందు కలలతీరంలా,

కొత్తగా, అందంగా, చిత్రవిచిత్రంగా కనిపిస్తున్నఈ ప్రపంచంలో

నిజమైన ఆనందంగాని, ప్రేమగాని, వెలుగుగాని,

నమ్మకంగాని, శాంతిగాని, బాధలో చేయూతగాని లేవు;

పోరాడాలో, పరిగెత్తాలో తెలియని సందిగ్ధ సూచనల నడుమ

మనం ఇప్పుడు నమ్మకంలేని నేలమీద నిలుచున్నాం…

చీకటిలో పోరాడే తెలివితక్కువ సేనల్లా.

.

మాథ్యూ ఆర్నాల్డ్.

24 December 1822 – 15 April 1888

ఆంగ్ల కవి  

Mathew Arnold
Image Courtesy: Project Gutenberg

.

Dover Beach

.

The sea is calm tonight.

The tide is full, the moon lies fair

Upon the straits; on the French coast the light

Gleams and is gone; the cliffs of England stand,

Glimmering and vast, out in the tranquil bay.

Come to the window, sweet is the night-air!

Only, from the long line of spray

Where the sea meets the moon-blanched land,

Listen! you hear the grating roar

Of pebbles which the waves draw back, and fling,

At their return, up the high strand,

Begin, and cease, and then again begin,

With tremulous cadence slow, and bring

The eternal note of sadness in.

Sophocles long ago

Heard it on the Ægean, and it brought

Into his mind the turbid ebb and flow

Of human misery; we

Find also in the sound a thought,

Hearing it by this distant northern sea.

The Sea of Faith

Was once, too, at the full, and round earth’s shore

Lay like the folds of a bright girdle furled.

But now I only hear

Its melancholy, long, withdrawing roar,

Retreating, to the breath

Of the night-wind, down the vast edges drear

And naked shingles of the world.

Ah, love, let us be true

To one another! for the world, which seems

To lie before us like a land of dreams,

So various, so beautiful, so new,

Hath really neither joy, nor love, nor light,

Nor certitude, nor peace, nor help for pain;

And we are here as on a darkling plain

Swept with confused alarms of struggle and flight,

Where ignorant armies clash by night.

.

Mathew Arnold

(1822-1888)

English Poet.

The setting of the poem was in 1851 when the newly married Arnold visited Dover  on the Southeastern coast of England with his young bride Frances Lucy Wightman and from where the French coastal city Calais is visible and the distance between England France was shortest.

More important is the tone of the poem  which also represents the conflict of faith between science (triggered by the Evolutionary Theory of English physician Erasmus Darwin and the French Naturalist Jean Baptiste Lamarck) and religion.  Arnold had great faith in Christianity. The gradual decadence of faith in religion and people getting more materialistic by the day had grieved him.

మిడత – కీచురాయి … జాన్ కీట్స్

వర్డ్స్ వర్త్ అతన్ని తీసిపారేసినా, అతని Endymionకి వచ్చిన కువిమర్శకి తట్టుకోలేక Here lies one whose name is writ in water అన్న మాటలు పేరులేని తన స్మృతిఫలకం మీద రాయమని చెప్పినా, తర్వాతితరం కవులు, ముఖ్యంగా  లే హంట్ (Leigh Hunt), మాత్యూ ఆర్నాల్డ్ (Mathew Arnold) వంటి వాళ్ళు అతని కవిత్వ ప్రతిభ గుర్తించడమే గాక, రెండు  దశాబ్దాలు తిరగకముందే, రొమాంటిక్ మూవ్ మెంట్ కి ఆద్యులుగా పేరువహించిన వర్డ్స్ వర్త్, కోలరిడ్జ్ ల కంటె ఎక్కువ పేరుప్రతిష్టలతో పాటు, కొన్ని వేలమంది అనుయాయుల్ని సంపాదించుకోగలిగేడు కీట్స్. ప్రకృతి వర్ణనలో అతను మిగతాకవులలో తలమానికంగా నిలిచేడు. షెల్లీ తన Adonais కవితతో అతన్ని అమరుణ్ణిచేశాడు.

ప్రకృతికి పులకరించిపోయే కీట్స్ తన వైయక్తిక అనుభవాలనుండి సార్వజనీనకమైన అనుభూతిని రాయడంలో దిట్ట. బహుశా అది గ్రీకు సంప్రదాయం నుండితీసుకుని ఉండవచ్చు. అతనికి కవిత్వమూ, అందమూ, జీవితమూ వేరు కావు. అతని జీవితములో కళా కవిత్వమూ పెనవేసుకుపోయాయి. అతనికి సత్య, శివ, సుందరాల మధ్య అబేధం కనిపించింది.  అతని ఇంద్రియాలకి ప్రకృతిలోని అన్ని వస్తువులలో సౌందర్యాన్నిదర్శించగల ఒక అతీత శక్తి ఉందనిపిస్తుంది. “ఈ ధరణి కవిత్వసరణి ఎన్నడూ ముగియదు (The poetry of the world is never dead)” అన్న ఈ కవితలో, తన అనుభవంలోనుండి ఒక అందమైన చిత్రీకరణ చేశాడు. అతని దృష్టిలో కవిత్వం అంటే ప్రకృతి సౌందర్యానికి కవిమనసులో కలిగే ప్రతిస్పందన. సౌందర్యము మూర్తీభవించిన ఈ ప్రకృతి  శాశ్వతమైనది గనుక, కవిత్వం కూడా ప్రకృతి ఉన్నంతకాలం శాశ్వతమని అతని సూత్రీకరణ.

.

ఈ ధరణి కవిత్వ సరణి ఎన్నడూ ముగియదు
వేసవి వేడిమికి వడదెబ్బ తిన్న పక్షులు చెట్టు నీడన దాగి
సేదదీరుతుంటే, ఒక గొంతు కంచె నుండి కంచె దాటుతూనూ
అప్పుడే కోసిన పచ్చికమైదానాలనుండీ వినిపిస్తుంది.

ఆ గొంతు ఒక మిడతది… వేసవి వైభవానికి పులకించి
ఇంతకుముందెన్నడూ ఎరుగని ఉత్సాహంతో వేసే ఉరకలవి.
అది తన త్రుళ్ళింతలకు అలసిపోయినపుడు
ఏ రమ్యమైన కలుపుమొక్క నీడనో విశ్రాంతి తీసుకుంటుంది.

ఈ ధరణి కవిత్వ సరణికెన్నడూ ముగింపు ఉండదు;  
ఒక ఏకాంత శీతకాలపు సాయంత్రాన, బయట
గడ్డకట్టించే చలి నిశ్శబ్దాన్ని ఏలుతున్నప్పుడు

లోపల వేడిమితో పెరిగే మూడరుపుల కీచురాయి సంగీతం
సగం నిద్రలో జోగుతున్న వ్యక్తికి,  అది ఎక్కడో
గరికనిండిన కొండలలోంచివచ్చే మిడత గొంతులా వినిపిస్తుంది

.

(గమనిక: శీతకాలం లో పాశ్చాత్యులు Room heaters వాడతారు. కనుక బయటనున్న చలి కీచురాయిని లోపలికి తరిమితే, గదిలోని వెచ్చదనం దానికి ఉత్సాహం కలిగించింది.

మలేసియా విజ్ఞాన సర్వస్వము ప్రకారం, చాలా దేశాల్లో మిడతలకీ, కీచురాళ్ళకీ అవి చేసే పంటనష్టానికి భయపడితే, మలేసియాలో మాత్రం అవిచేసే అనుకరణకీ సంగీతానికి పేరుపడ్డాయిట.)

.

Image Courtesy: http://upload.wikimedia.org

జాన్ కీట్స్

.

On the Grasshopper and Cricket

.

The poetry of earth is never dead:

When all the birds are faint with the hot sun,

And hide in cooling trees, a voice will run

From hedge to hedge about the new-mown mead;

That is the Grasshopper’s—he takes the lead

In summer luxury,—he has never done

With his delights; for when tired out with fun,

He rests at ease beneath some pleasant weed.

The poetry of earth is ceasing never:

On a lone winter evening, when the frost

Has wrought a silence, from the there shrills

The Cricket’s song, in warmth increasing ever,

And seems to one, in drowsiness half lost,

The Grasshopper’s among some grassy hills.

.

John Keats.

%d bloggers like this: