అనువాదలహరి

నువ్వు పక్షిలా బ్రతుకు … విక్టర్ హ్యూగో, ఫ్రెంచి కవి

నువ్వు పక్షిలా బ్రతుకు.

ఆకాశంలో ఎగురుతూ ఎగురుతూ

విశ్రాంతికి చెట్టుకొమ్మ మీద వాలినపుడు

అల్పమైన దాని బరువుకే

కాలి క్రింద కొమ్మ విరగబోతున్నా

అది పాడుతూనే ఉంటుంది

తనకి రెక్కలున్నాయన్న ధైర్యంతో!

.

విక్టర్ హ్యూగో

26 February 1802 – 22 May 1885

ఫ్రెంచి కవి, నాటకకర్త, నవలా కారుడు

.

Be Like the Bird

.

Be like the bird, who

Halting in his flight

On limb too slight

Feels it give way beneath him,

Yet sings

Knowing he hath wings.

.

Victor Hugo

26 February 1802 – 22 May 1885

French  Poet, Novelist and Dramatist 

Poem Courtesy:

https://www.poetrynook.com/poem/be-bird-0

చిరునవ్వు- రౌల్ ఫొలేరో, ఫ్రెంచి రచయిత

చిరునవ్వుకి కాణీ ఖర్చులేదు, కానీ చాలా ప్రసాదిస్తుంది.

దానికి కొన్ని లిప్తలు పడుతుంది కానీ దాని ప్రభావం శాశ్వతం.

అది లేకుండా బ్రతకగలిగిన ధనవంతులెవరూ ఉండరు,

దాన్ని ఇవ్వడం వలన పేదవాళ్ళయిపోయేవారెవరూ ఉండరు.

అది ఇచ్చేవాళ్ళని పేదవాళ్ళని చెయ్యకుండానే

పుచ్చుకునే వాళ్ళని ధనవంతుల్ని చేస్తుంది—

అది ఇంటిలో వెలుగు సృష్టిస్తుంది-

వ్యాపారంలో మంచిపేరు సంపాదిస్తుంది

అన్ని విషమ సమస్యలకీ విరుగుడుగా పనిచేస్తుంది.

అయినప్పటికీ, దాన్నెవడూ యాచించలేడు, అరువు తీసుకో లేడు,

దొంగిలించలేడు, ఎందుకంటే, అది అయాచితంగా ఇస్తేనే తప్ప

దానికి ఏ మాత్రం విలువలేదు.

కొందరికి చిరునవ్వుతో నిన్ను పలకరించడానికి తీరిక ఉండదు

కనుక, నువ్వే, నీ చిరునవ్వుతో వాళ్ళని పలకరించు.

ఎందుకంటే భగవంతుడికి తెలుసు: అసలు వాళ్ళదగ్గిర ఇవ్వడానికి

చిరునవ్వులు మిగలని వారే* … చిరునవ్వు గ్రహించడానికి పాత్రులు.

.

రౌల్ ఫొలేరో

17 Aug 1903-  6 Dec 1977

ఫ్రెంచి రచయిత

* చనిపోయినవారే

A Smile

.

A smile costs nothing but gives much—

It takes but a moment, but the memory of it usually lasts forever.

None are so rich that can get along without it—

And none are so poor but that can be made rich by it.

It enriches those who receive

Without making poor those who give—

It creates sunshine in the home,

Fosters good will in business

And is the best antidote for trouble—

And yet it cannot be begged, borrowed or stolen, for it is of no value

Unless it is freely given away.

Some people are too busy to give you a smile—

Give them one of yours—

For the good Lord knows that no one needs a smile so badly

As he or she who has no more smiles left to give.

.

Raoul Follereau

17 Aug 1903-  6 Dec 1977

French Writer

Raoul Follereau, born August 17, 1903 in Nevers and died December 6, 1977 in Paris, is a French writer and journalist, creator of the world day of fight against leprosy and founder of the work known today in France under the name of the Raoul-Follereau Foundation, which fights against leprosy and poverty and promotes access to education.

Poem Courtesy: https://www.poetrynook.com/poem/smile-1 

రేపు సూర్యోదయం వేళకి… విక్టర్ హ్యూగో, ఫ్రెంచి కవి

హ్యూగో పెద్ద కూతురు 19 ఏళ్ళ లెపాల్డైన్ ప్రమాదవశాత్తూ సెప్టెంబరు 4, 1843 లో సియాన్ నదిలో పడి, ఆమెను కాపాడబోయిన భర్తతో సహా మరణిస్తుంది. ఆమె స్మృతిలో రాసిన కవిత. ఆమె సమాధిని దర్శించడానికి వెళ్ళిన ఒక సందర్భంలో రాసిన ఈ కవిత అతనికి ఎనలేని కీర్తి తెచ్చిపెట్టింది.)
.

రేపు, సూర్యోదయం వేళకి, పల్లెలు తెల్లదనాన్నలముకుంటూంటే
నేను బయలు దేరుతాను. నాకు తెలుసు నువ్వు నాకోసం నిరీక్షిస్తుంటావని.
నేను కొండలు ఎక్కి అడవిగుండా ప్రయాణం చేస్తాను.
నేను నీకు దూరంగా ఎక్కువ కాలం ఉండలేను.
నేను అలా కాళ్ళీడ్చుకుంటూ, ఆలోచనల్లో దృష్టి పెడుతూ,
నా పరిసరాల్ని మరచి, ఏ చప్పుడునీ లక్ష్యం చెయ్యకుండా.
ఒంటరిగా, ఎవరికీ తెలియకుండా, నడుము వంగి, చేతులు కట్టుకుని
విచారంతో నడుస్తాను. ఆ పగలు నాకు రాత్రిలా ఉంటుంది.
సంధ్యాసమయం వెదజల్లే బంగారు కాంతుల్నీ గుర్తించలేను,
దూరాన “ఆర్ ఫ్లోర్(Harfleur)” రేవుకు చేరుకుంటున్న ఓడలనీ గుర్తించలేను. 
వచ్చి నీ సమాధిమీద నీ కిష్టమైన పచ్చని “(హోలీ Holly)”
పూలు గుత్తినీ, పూలతో ఉన్న కొమ్మనూ ఉంచుతాను
.

విక్టర్ హ్యూగో

26 February 1802 – 22 May 1885

ఫ్రెంచి కవి, నాటక కర్త, నవలాకారుడు

.

.

Tomorrow, at dawn

*(About the visit to his daughter’s Grave)

Tomorrow, at dawn, at the hour when the countryside whitens,

I will depart. You see, I know you wait for me.

I will go through the forest and over the mountains.

I cannot stay far from you any longer.

I will trudge on, my eyes fixed on my thoughts,

Ignoring everything around me, without hearing a sound,

Alone, unknown, back stooped, hands crossed,

Saddened, and the day will be like night for me.

I will neither see the golden glow of the falling evening,

Nor the sails going down to Harfleur in the distance,

And when I arrive, I will place on your tomb

A bouquet of green holly and flowering heather.

.

Victor Hugo

26 February 1802 – 22 May 1885

French Poet, Novelist Dramatist

(From: Les Contemplations)

 

*Note: Hugo’s eldest and favourite daughter, Léopoldine, died aged 19 in 1843, shortly after her marriage to Charles Vacquerie. On 4 September, she drowned in the Seine at Villequier, pulled down by her heavy skirts when a boat overturned. Her young husband also died trying to save her. The death left her father devastated.

అనుభూతి … ఆర్థర్ రింబాడ్, ఫ్రెంచి కవి

చక్కని వేసవి రాత్రుల్లో లేత పచ్చికని తొక్కుతూ,

గోధుమలు గుచ్చుకుంటుంటే, పొలాలంబడి నడుచుకుంటూ వెళ్తాను…

కలలు కంటూ, నా కాళ్ళకింద చల్లదనాన్ననుభవిస్తాను,

ఏ ఆచ్ఛాదనా లేని నా శిరస్సుని చిరుగాలి అనునయానికి వదిలేస్తూ.

 

ఒక మాటగాని, ఒక ఆలోచనగాని ఉండదు;

నా ఆత్మలో అనంతమైన ప్రేమతత్త్వం పెల్లుబుకుతుంది,

నెచ్చెలి చెంత ఉన్నవాడిలా, ఆనందంగా ప్రకృతిలో

ఏ గమ్యమూ లేని దేశదిమ్మరిలా అలా దూరతీరాలకు సాగిపోతాను.

.

ఆర్థర్ రింబాడ్,

(20 October 1854 – 10 November 1891)

ఫ్రెంచి కవి.

.

Arthur Rimbaud

.

Sensation

.

Through blue summer nights I will pass along paths,

Pricked by wheat, trampling short grass:

Dreaming, I will feel coolness underfoot,

Will let breezes bathe my bare head.

Not a word, not a thought:

Boundless love will surge through my soul,

And I will wander far away, a vagabond

In Nature – as happily as with a woman.

.

Arthur Rimbaud

(20 October 1854 – 10 November 1891)

French Poet

కిటికీ దగ్గర… పాల్ ఎలూర్, ఫ్రెంచి కవి

మనలో ఉత్తములైన వారికి కూడా భద్రతాభావాన్ని కలుగజేసే

నిరాశావాదం మీద అంత ఖచ్చితమైన అభిప్రాయముండేది కాదు నాకు.

నా మిత్రులు నన్ను చూసి పరిహసించిన రోజులున్నాయి.

నే నెన్నడూ మాటలమీద అంత పట్టున్నవాడిని కాను.

ఎందుకో, ఓ రకమైన నిర్లక్ష్యం, ఉదాసీనత,

చెప్పదలుచుకున్నది సరిగా చెప్పిన పేరూ లేదు నాకు,

దానికి కారణం చాలా సార్లు చెప్పడానికి ఏమీలేకపోవడమూ

ఏదో చెప్పాల్సి రావడం, ఎవరూ వినకూడదనుకోవడమూ.

నా జీవితం ఒకే ఒక దారప్పోగుకి వేలాడుతోంది.

నాకేమీ అర్థం కావడం లేదని అనిపించిన రోజులున్నాయి.

నా సంకెళ్ళు నీటిమీద తేలియాడుతున్నాయి.

నా కోరికలన్నీ నా కలల్లోంచి పుట్టినవే.

నా ప్రేమని నేను మాటలతో ఋజువుపరుచుకున్నాను.

నన్ను నేను ఎటువంటి అద్భుతమైన ‘జీవరాశి’కి సమర్పించుకున్నాను!

నా ఆలోచనలు నన్ను బలవంతంగా, ఎంత దుఃఖమయమైన ప్రపంచంలోకి బంధిస్తున్నాయి!

నాదైన ఒక వింత ప్రపంచంలో నేను ప్రేమించబడ్డానని నమ్మకంగా అనిపిస్తుంది

నా ప్రేమిక భాష ఈ మానవభాషకి ఎంతమాత్రం చెందదు.

ఈ మానవ శరీరం నా ప్రేమిక శరీరాన్ని తాకనైనా తాకదు.

నా ఆలోచనలలో మోహ వాంఛలు అధికమూ, అనవరతమూ…

అయినప్పటికీ, నన్ను తప్పుచేయడానికి ఏదీ ప్రేరేపించలేదు.

.

పాల్ ఎలూర్

14 December 1895 – 26 November 1952

ఫ్రెంచి కవి

.

సూచన: ఈ అనువాదంలో “ప్రేమిక” అన్న పదం స్త్రీ, పురుషులిద్దరికీ సమంగా వర్తిస్తుంది.

ఈ కవిత చాలా మానసిక విశ్లేషణతో కూడిన కవిత. దీన్ని అర్థం చేసుకుందికి కొంచెం పరిశ్రమ కావాలి. ఈ కవిత Platonic Loveకి ఒక ఉదాహరణ. మొదటివాక్యంలోనే ఒక అద్భుతమైన థీసిస్ ఉంది. “నిరాశావాదం చాలామందికి ఒక భద్రతాభావం ఇస్తుంది”… ఇది ఒక రకంగా Oxymoron. అంటే, పక్కపక్కనే రెండు వైరుధ్యభావనలని చెప్పడం. నిరాశావాదంలో భద్రత ఎక్కడినుండి వస్తుంది?  అభద్రతవల్లే కదా నిరాశ వస్తుంది? కాని, ఇందులో కవి చెప్పదలుచుకున్నది, కొందరు ప్రేమించడం కంటే, ప్రేమించామనుకున్న భావనను ప్రేమిస్తారు; లేదా, అవతలి వ్యక్తి నిజంగా ఎంత గాఢంగా ప్రేమిస్తున్నా, వాళ్ళ అసంతృప్తికి కారణం తిరిగి ప్రేమింపబడకపోవడం కాదు; అంతకుమించి వాళ్ళు కోరుకుంటున్నదేదో వాళ్ళకి దొరకకపోవడం.

మొదటి పద్యాన్ని, రెండవపద్యాన్ని ఇప్పుడు పోల్చి చూడండి. కొంతమంది ప్రేమని ప్రకటించేటప్పుడు మాటలు ఆచి తూచి వాడతారు. అంటే, వాళ్ల మనసులో ఉన్న ఆలోచనలు బహిర్గతమవకుండా ప్రయత్నిస్తారు. అందుకే “వాళ్ళు పరిహసించిన రోజులున్నాయని కవి అంటాడు. నాకు మాటలమీద అంతపట్టులేదనీ, చెప్పదలుచుకున్నది సరిగా చెప్పగలిగిన పేరూ లేదనీ” అంటాడు. నిజానికి ప్రేమని ప్రకటించడానికి భాష ఆవశ్యకం కాదు, ఒక ఉపకరణం. “చాలా సార్లు చెప్పడానికి ఏమీ ఉండదు” అందుకని అతనికి భాషమీద పట్టు లేకపోయినా అది ఒక అవరోధం కాదు. అయినా, ఆ మాటాడేది కూడా ఏదో మాటాడాలి కాబట్టి. అది వినకపోయినంత మాత్రం చేత వచ్చిన నష్టం కూడ లేదు. ఎందుకంటే ప్రేమికులు ఒకరి సమక్షంలో ఒకరు, మాటాడిన విషయాలకంటే, మాటాడకుండా ఒకరితో ఒకరు సంభాషించుకునే విషయమే ఎక్కువ ఉంటుంది. Just you feel like spending eternity in the presence of your love… without speaking a word. అ సామీప్యం ఇచ్చే ఆనందం అటువంటిది.

తర్వాత పద్యంలో కవి తన మానసిక వ్యధను వెళ్ళగక్కుతున్నాడు. జీవితం ఒక దారప్పోగుకి వేలాడుతోంది… అంటే డెమొకిల్స్ కత్తిలాటిది కాదు. (అది జీవితాన్ని నిత్యం భయంతో ఉంచేది). ఇది గాలిపటంలాగ స్వేచ్ఛగా ఎగరడం లాటిది… ఒకే ఒక దారప్పోగుతో. నిజమైన ప్రేమ జీవితాన్ని తేలిక పరుస్తుంది. ఆ ప్రేమ అవతలి వ్యక్తినుంచి వచ్చేది కాదు… మనం అనుభవించే ప్రేమభావన. మనకు కలిగే ప్రేమభావన. అటువంటి మానసిక స్థితిలో మనం ఉన్నప్పుడు, లేదా ఉండగలిగినప్పుడు, “ప్రేమిక” భాషకూడా అలౌకికంగా కనిపిస్తుంది. ఆ స్నేహం, ఆ ప్రేమా, భౌతికపరిమితులుదాటి భద్రంగా దాచుకోవాలనిపిస్తుంది. అదికూడా చెబుతున్నాడు కవి. నిజానికి అవతలివ్యక్తి మనం అనుకున్నంతగా మనల్ని ప్రేమించకపోవచ్చు. మనకి నిజానికి ఆనందం ఇచ్చేది అవతలివ్యక్తి మనల్ని అమితంగా ప్రేమిస్తున్నారని మనం మనసులో అనుకునే భావన. More than the other person loving us, we will be elated with our conception of other person loving us.

అలాగని ఇద్దరు స్త్రీపురుషుల స్నేహంలో శరీరక వాంఛలకి చెందిన భావనలు ఉండవా? ఉంటాయి. నైతిక ప్రమాణాలతో చూస్తే ఆ భావనలు అంత స్వచ్ఛమైనవేం కావు. అంతమాత్రంచేత అవి నిష్కల్మషంగా అవతలివ్యక్తితో ప్రవర్తించడానికి అడ్డురావు… ఒక ఆలోచన ఒక ఆలోచన. అంతే. అది ఆచరణ కాదు. ఆలోచనలని నియంత్రించలేము. కానీ మన ప్రవర్తనని మనం అదుపులో ఉంచుకోగలం. కానీ ఎప్పుడు? అటువంటి వ్యక్తిత్వాన్ని తీర్చిదిద్దుకోగలిగినప్పుడు. అలా ఉంచుకోగలిగినవారికే ఈ Platonic Love అర్థం కాగలదు.

ఇంతకీ, ఈ కవితకి కిటికీ అని శీర్షిక ఎందుకు పెట్టినట్టు? కిటికీ మనసుకి, మన అంతర్లోచనకి ఒక ప్రతీక. కిటికీలోంచి అన్ని ఇష్టమైన వస్తువుల్నీ చూస్తుంటాం. కానీ మనకు వాటిని అందుకోవాలన్న గాఢమైన కోరిక ఉండదు. అందలేదన్న నిరాశ ఉండదు. అందులోంచి వస్తువుల్ని పదే పదే చూస్తూ ఆనందించగలుగుతాం. అది ఒక రకమైన మానసిక ప్రేమ.220px-Paul_Éluard_circa_1930

PAUL ELUARD

Courtesy: http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_%C3%89luard

.

At the Window

.

I have not always had this certainty,

this pessimism which reassures the best among us.

There was a time when my friends laughed at me.

I was not the master of my words.

A certain indifference,

I have not always known well what I wanted to say,

but most often it was because I had nothing to say.

The necessity of speaking and the desire not to be heard.

My life hanging only by a thread.

There was a time when I seemed to understand nothing.

My chains floated on the water.

All my desires are born of my dreams.

And I have proven my love with words.

To what fantastic creatures have I entrusted myself,

in what dolorous and ravishing world has my imagination enclosed me?

I am sure of having been loved in the most mysterious of domains, my own.

The language of my love does not belong to human language,

my human body does not touch the flesh of my love.

My amorous imagination has always been constant

and high enough so that nothing could attempt to convince me of error.

.

Paul Eluard

14 December 1895 – 26 November 1952

French

అతిథి .. ఆల్బర్ట్ కామూ

భారతీయులందరికీ 67వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు.

సెరెన్‌ కీర్కెగార్డ్‌ (1813-55) అనే డేనిష్‌ తత్త్వవేత్త రచనలు ఆధారంగా ప్రారంభమైన  ఒక తాత్త్విక సిద్ధాంతం, నేడు “అస్తిత్వవాదం”గా ప్రచారంలో ఉంది. జర్మన్‌ తత్త్వవేత్త ఫ్రీడ్రిక్‌ నీచ (‘నీచ’ సరైన ఉచ్చారణే!)(Friedrich Nietzsche), ఫ్రెంచి తత్త్వవేత్త జఁపాల్‌ సార్‌ట్రె (Jean Paul Sartre) ఈ వాదాన్ని బాగా వ్యాప్తిలోకి తీసుకువచ్చారు. కీర్కెగార్డ్ ప్రతిపాదన ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి తనజీవితానికి ఒక అర్థాన్ని ఇచ్చుకుని, అటువంటి జీవితాన్ని నిజాయితీగానూ, నిష్టగానూ జీవించడంలో సమాజానికీ, మతానికీ ఏమీ సంబంధంలేదు, అలాజీవించడంలో వ్యక్తికి పూర్తి  స్వేచ్ఛ ఉంది. “Existence Precedes essence” అంటే, అన్నిటికంటే ముందు వ్యక్తి … స్వేచ్ఛగా, స్వతంత్రంగా నిర్ణయం తీసుకుని కార్యాచరణ చెయ్యగలిగిన జీవి… ఆ తర్వాతే అతనికున్న బహురూపాలు, సిద్ధాంతాలూ, నమ్మకాలూ, విశ్వాసాలూ… అన్నది ఈ సిద్ధాంతపు మూల భావన. ఒకే సమాజంలో ఉన్నా, ఒకే మతంలో ఉన్నా, ప్రతివ్యక్తికీ తనవంటూ కొన్ని మౌలికమైన విశ్వాసాలూ, నైతికభావనలూ ఉంటాయి. అవే అతను సందిగ్ధంలో చిక్కుకున్నప్పుడు  నిర్ణయం తీసుకుందికి సహకరించి నడిపిస్తాయి.    ఆ తాత్త్విక భావనకు అనుగుణంగా వ్రాసిన కథ ఆల్బర్ట్ కామూ “అతిథి” అని చాలా మంది విశ్లేషిస్తారు. మూలభాషలో వాడిన పదానికి అతిథి (ఇక్కడ అరబ్బు), అతిథేయి( దారూ) అని రెండర్థాలు ఉన్నాయి. ఒక రకంగా ఈ కథలో దారూ పాత్ర, కామూకి ప్రతిబింబమే. జీవితంలో ఎంచుకోడానికి ఎప్పుడూ అవకాశాలుంటాయి. లేనిదల్లా ఎంపిక చేసుకోనక్కరలేకుండా ఉండగలగడం. (All that is  missing is the independence not to choose anything.) ఎందుకంటే, మనిషి ఎప్పుడూ “you are damned if you do; you are damned if you don’t do” పరిస్థితులలోనే చిక్కుకుంటాడు. ఈ కథలో దారూ, అరబ్బూ అటువంటి పరిస్థితిలో వాళ్ళనిర్ణయాలు వాళ్ళ వ్యక్తిగత విశ్వాసాలపై ఎలా ఆధారపడి ఉన్నాయో ఇందులో గమనించ వచ్చు.

ఆల్బెర్ట్ కామూ (7 నవంబరు 1913 – 4 జనవరి 1960) ఫ్రెంచి వలసరాజ్యమైన అల్జీరియాలో జన్మించిన నోబెలు బహుమతి పొందిన రచయిత, తత్త్వవేత్త. అతను “The Rebel” అన్నవ్యాసంలో చెప్పుకున్నట్టుగా, తనజీవితాన్ని “వ్యక్తి స్వేచ్ఛగురించి లోతుగా పరిశీలిస్తూనే, నిహిలిజాన్ని వ్యతిరేకించడానికే సరిపోయింది”. (నిహిలిజం తార్కికంగా  జీవితానికి ఏదో ఒక గమ్యం,లక్ష్యం ఉన్నాయన్న ప్రతిపాదనని ఖండిస్తుంది). టెక్నాలజీని ఆరాథనాభావంతో  చూడడానికి అతను పూర్తి వ్యతిరేకి. అతనికి ఏ రకమైన తాత్త్విక ముద్రలూ ఇష్టం లేదు…. ముఖ్యంగా ఎగ్జిస్టెన్షియలిస్టు అన్న పదం.

                      ——————————————————————

1

స్కూలు మాస్టరు వాళ్ళిద్దరూ కొండ ఎక్కుతూ తనవైపు రావడం గమనించాడు. ఒకరు గుర్రం మీద ఇంకొకరు నడిచి వస్తున్నారు. కొండవాలులో కట్టిన ఈ స్కూలుభవనం చేరడానికి అకస్మాత్తుగా ఎక్కవలసిన మిట్ట దగ్గరకి వాళ్ళింకా చేరుకోలేదు. ఎత్తుగా విశాలంగాఉన్న ఈ ఎడారివంటి మైదానంమీద మంచుతోనూ, రాళ్లతోనూ నిండిన త్రోవలో శ్రమిస్తూ నెమ్మదిగా ప్రయాణిస్తున్నారు. ఉండిఉండి ఆ గుర్రం అడుగులు తడబడుతోంది. చప్పుడు వినపడకపొయినప్పటికీ తను దాని ముక్కురంధ్రాలగుండా వస్తున్న బరువైన పొగలుకక్కుతున్న ఊపిరులని చూడగలుగుతున్నాడు.  ఆ ఇద్దరిలో కనీసం ఒక్కడికైనా ఈ ప్రాంతం బాగా పరిచయమే అని తెలుస్తోంది. ఎందుకంటే మురికి తేరిన   మంచుపొరల క్రింద ఎన్నో రోజుల క్రిందటే కప్పడిపోయిన త్రోవని వాళ్ళు సరిగానే గుర్తించగలుగుతున్నారు. స్కూలుమాస్టరు వాళ్లకి కొండ ఎక్కడానికి కనీసం అరగంట పడుతుందని అంచనా వేసుకున్నాడు. చాలా చలిగా ఉంది. అందుకని స్వెట్టరు తెచ్చుకుందికి వెనక్కి స్కూల్లోకి వెళ్ళేడు.

2

అతను ఖాళీగా, చల్లగా ఉన్న తరగతిగది దాటేడు. గత మూడురోజులబట్టీ, బ్లాక్ బోర్డు మీద నాలుగు రంగుసుద్దలతో గీసిన ప్రాన్సుదేశపు నాలుగునదులూ తమ సంగమస్థలాలకి పరిగెడుతూనే ఉన్నాయి. వర్షం ఎత్తిగట్టేసిన ఎనిమిదినెలల అనావృష్టితర్వాత, అక్టోబరునెల మధ్యలో వర్షాకాలం లేకుండా ఒక్కసారిగా మంచు కురవడం ప్రారంభించింది. దానితో ఈ మైదానప్రాంతంలో చెల్లాచెదరుగాఉన్న గ్రామాల్లోంచి రావలసిన ఆ ఇరవైమంది విద్యార్థులు బడికి రావడం మానేశారు. మళ్ళీ వాతావరణం మెరుగయ్యాకే వాళ్ళు స్కూలుకి వచ్చేది. అందుకని తరగతిగదిని ఆనుకుని తూర్పువైపు మైదానానికి తెరుచుకునే తను కాపురముంటున్న గదినే ‘దారూ’ వెచ్చగా ఉంచుకుంటున్నాడు. తరగతిగది కిటికీల్లాగే తన గది కిటికీ కూడా దక్షిణం వైపుకే తెరుచుకుని ఉంటుంది. అటువైపు నుండి చూస్తే స్కూలు భవనం … మైదానం దక్షిణానికి ఒరిగినట్టు కనిపించే చోటునుండి కొద్ది కిలోమీటర్ల దూరమే. నిర్మలమైన వాతావరణంలో ఊదారంగు పర్వతశ్రేణి మధ్య ఖాళీ … ఎడారి దిక్కు చూస్తూ కనిపిస్తుంది.

3

కొంచెం ఒళ్ళు వెచ్చబడనిచ్చి దారూ మొదటిసారి తను ఇద్దరినీ గమనించిన కిటికీ దగ్గరకి వచ్చి నిలుచున్నాడు. వాళ్ళిద్దరూ ఇప్పుడు కనిపించడం లేదు. అంటే వాళ్ళు ఆ మిట్ట  ఎక్కినట్టే. మంచుకురవడం రాత్రే ఆగిపోవడంతో, ఆకాశం మరీ అంత చీకటిగా లేదు. మేఘాల తెరలు తొలగడం ప్రారంభించడంతో ఉదయం చీకటిగా ప్రారంభమయినా మధ్యాహ్నం రెండుగంటలయేసరికి, రోజు అప్పుడే ప్రారంభమయిందా అన్నట్లు ఉంది. వదలని చీకటిలో తరగతిగది రెండు తలుపులూ టపటపా కొట్టుకునేట్టు గాలి వీస్తూ ఏకధాటిగా ముద్దలా మంచుకురిసిన గత మూడురోజులతో పోల్చుకుంటే, ఇది నయమే.  అప్పుడయితే తను ఎక్కువభాగం తనగదిలోనే గడపవలసి వచ్చింది … బొగ్గులు తెచ్చుకుందికో, షెడ్డులోని కోళ్లకి మేతవెయ్యడానికో వెళ్ళిరావడం మినహాయిస్తే. అదృష్టవశాత్తూ మంచుతుఫానుకి రెండురోజులు ముందరే ఉత్తరాన అతిదగ్గరగా ఉన్న తాడ్జిద్ గ్రామంనుండి సరుకురవాణా వాహనంలో తనకి కావలసిన అత్యవసర సరుకులు వచ్చేయి. ఆ వాహనం మళ్ళీ రెండురోజుల తర్వాత వస్తుంది.

4

అది రాకపోయినా, తనకి ఇలాంటి మంచుతుఫానులని తట్టుకుందికి కావలసినంత అత్యవసర సరుకు నిల్వఉంది… ప్రభుత్వం అనావృష్టిబారినపడ్డ ఇక్కడి విద్యార్థుల కుటుంబాలకి సాయంచెయ్యడంకోసం ఇచ్చిన గోధుమబస్తాలతో ఆ చిన్నగది చిందరవందరగా ఉంది. నిజానికి వాళ్ళందరూ కరువు బాధితులే, ఎందుకంటే అందరూ నిరుపేదలే. ప్రతిరోజూ దారూ వాళ్ళకి దినబత్తెం కొలిచి పంచేవాడు. పాపం, ఈ కష్టసమయంలో వాళ్ళెంతగా దాన్ని పోగొట్టుకుంటున్నారో తనకి తెలుసు.  బహుశా వాళ్ళలో ఏ పిల్లవాడి తండ్రో ఈ మధ్యాహ్నం రాకపోడు. వస్తే, వాళ్ళకి ఆ గింజలు కొలిచి ఇవ్వగలడు. మళ్ళీ పంట చేతికొచ్చేదాకా ఏదోలా నెట్టుకురాగలిగితే చాలు. అప్పుడే ఫ్రాన్సునుండి ఓడల్లో గోధుమలు వచ్చేస్తున్నాయి. కనుక గడ్డురోజులు తొలిగిపోయినట్టే. కానీ, ఆ దైన్యపురోజులు మరిచిపోవడం చాలా కష్టం… ఒక్క చినుకైనా రాలక నెలల తరబడి పచ్చని మైదానాలలో దయ్యాలు తిరుగుతూ, ఎండకి మాడి మసయిపోయి, కొంచెంకొంచెంగా నేల బీటలుబారుతూ, అక్షరాలా దహించుకుపోయినట్టయి, కాళ్ళక్రింద పడిన ప్రతిరాయీ గుండగుండయిపోవడం తనకింకా గుర్తే. గొర్రెలు వేలసంఖ్యలో మరణించాయి. అక్కడక్కడ మనుషులుకూడా… ఒక్కోసారి ఎవరికీ ఆనవాలు చిక్కకుండా చనిపోయిన సందర్భాలున్నాయి.

5

ఆ పేదరికంతో పోలిస్తే, ఈ ఒకమూలకి విసిరేసినట్టున్న స్కూలుభవనంలో బిక్షువులా గడిపిన తను, ఈ తెల్లగా సున్నం వేసిన గదిగోడలూ, ఇరుకైన మంచం, రంగువెయ్యడానికి నోచుకోని బీరువాల మధ్య, తనకి వారానికి సరిపడా ఉన్న ఆహారమూ నీటివసతితో,  ఇక్కడి జీవితం ఎంత కఠినంగా ఉన్నా, దర్జాగా మహరాజులా బ్రతుకుతున్నట్టే. కానీ, ఇదిగో … ఏ వానసూచనలూ హెచ్చరికలూ లేకుండా అకస్మాత్తుగా ఇలా మంచుతుఫానులు వచ్చేస్తుంటాయి. ఇక్కడివాతావరణం తీరే అంత… బ్రతకడం మహా కష్టం, మనిషి అన్న వాడి జాడ లేకుండా…  ఉంటేమాత్రం ఏమిటి? పరిస్థితులేమీ మెరుగుపడేది లేదు. దారూ ఇక్కడే పుట్టాడు. ఇంకెక్కడున్నా, అతనికి ప్రవాసంలో ఉన్నట్టే ఉంటుంది.

6

స్కూలు భవనం ముందున్న దిన్నె మీదకి ఎక్కేడు. ఆ ఇద్దరు వ్యక్తులూ మిట్ట సగం దూరం ఎక్కినట్టు కనిపిస్తోంది. అందులో గుర్రం మీదున్న వ్యక్తిని గుర్తుపట్టేడు తను… చాలా కాలం నుండి తనకి పరిచయమున్న పోలీసు బాల్డూక్సి. అతని చేతిలో ఉన్న తాడుకి రెండో కొసని  రెండుచేతులూ బంధింపబడి, తలదించుకుని, గుర్రానికి వెనక ఒక అరబ్బు నడుస్తున్నాడు. పోలీసు దారూని చూస్తూ అభివాదసూచకంగా చెయ్యి ఊపేడుగానీ, వెలిసిపోయిన నీలి ‘జెలాబా’ తొడుక్కుని, కాళ్ళకి ముతక ఊలు మేజోళ్ళతో, సాండల్స్ వేసుక్కుని, తలమీద బిగుతుగా పొట్టిగా ఉన్న ‘చెచే’తో నడుస్తున్న అరబ్బును గూర్చిన ఆలోచనలలో మునిగిపోయిన దారూ దాన్ని గమనించలేదు. వాళ్ళిద్దరూ సమీపిస్తున్నారు. అరబ్బుకి ఇబ్బందికలగకుండా బాల్డూక్సి తన గుర్రాన్ని నిలువరిస్తున్నాడు. ఆ గుంపు (గుర్రంతో సహా) నెమ్మదిగా సమీపిస్తోంది.

7

కూతవేటు దూరంలోకి రాగానే, బాల్డూక్సి కేక వేసాడు: “అల్ అమూర్ నుండి ఈ మూడు కిలోమీటర్ల దూరం నడవడానికీ గంట పట్టింది.” దారూ సమాధానం చెప్పలేదు. మందంగా ఉన్న స్వెట్టరు తొడుక్కుని, పొట్టిగా, చదరంలా కనిపిస్తున్న దారూ … వాళ్ళు ఆ మిట్ట ఎక్కడం గమనిస్తున్నాడు. ఒక్కసారికూడా ఆ అరబ్బు తల పైకిఎత్తి చూడలేదు. వాళ్ళు మిట్టమీదకి చేరుకోగానో, “హలో’ అంటూ దారూ పలకరించాడు. “రండి, రండి. చలి కాగుదురు గాని,” అని ఆహ్వానించేడు. తాడుని వదలకుండా, బాల్డూక్సి కష్టపడి గుర్రం మీంచి దిగేడు. నిక్కబొడుచుకున్న గుబురుమీసాలలోంచి స్కూలుమాష్టరుని చూసి నవ్వేడు. కందిపోయిన నుదిటిమీద లోపలికి పొదిగినట్టున్న నల్లని చిన్న కళ్ళూ, మూతిచుట్టూ ముడుతలు దేరిన చర్మంతో అతను చాలా జాగ్రత్తమంతుడుగా, పనిపట్ల శ్రద్ధగలవాడుగా కనిపిస్తున్నాడు. దారూ కళ్ళేలు అందుకుని గుర్రాన్ని షెడ్డులో కట్టడానికి  తీసికెళ్ళి వచ్చేసరికి ఈ ఇద్దరూ స్కూలుదగ్గర అతనికోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. వాళ్ళని తనగదిలోకి తీసుకెళ్ళి, “నేను తరగతిగది వెచ్చగా ఉండేట్టు చేస్తాను. అక్కడయితే మనకి మరికొంత సౌకర్యంగా ఉంటుంది,” అన్నాడు. తను మళ్ళీ గదిలోకి వెళ్ళేసరికి బాల్డూక్సి మంచంమీద కూర్చున్నాడు. అరబ్బు పొయ్యికి దగ్గరగా జరిగి కూర్చున్నాడు. అరబ్బు చేతులు ఇప్పటికీ బంధించబడేఉన్నాయి. బాల్డూక్సి తన చేతికున్న కట్లు విప్పుకున్నాడు.  అరబ్బు తలమీదనున్న ‘చెచే’ని కొంచెం వెనక్కితోసి, అతను కిటికీదిక్కు చూస్తున్నాడు. దారూ ముందు గమనించింది  నీగ్రోవేమో అనిపించేట్టున్న అతని బలమైన, నున్నటి, విశాలమైన పెదాలు. అరబ్బు ముక్కు మాత్రం నిటారుగా ఉంది. అతని కళ్ళు చిక్కగా, ప్రకాశవంతంగా ఉన్నాయి. వెనక్కి తోసిన ‘చెచే’ అతని ఎత్తైన నుదిటిని సూచిస్తే, ఎండకీ వానకీ నిలదొక్కుకున్న అతని చర్మం, ఇప్పుడు చలికి పాలిపోయి కనిపిస్తోంది. అతను వెనక్కి తిరిగి సూటిగా తన కళ్ళలోకి చూడగానే, దారూకి అతని ముఖంలో అలసటా, ధిక్కారమూ స్పష్టంగా కొట్టొచ్చినట్టు కనిపించేయి . “ఆ గదిలోకి వెళ్ళు! ఈలోగా నేను మీకు పుదీనా టీ తీసుకు వస్తాను,” అన్నాడు. బాల్డూక్సి, “థేంక్స్!” అన్నాడు. “ఎన్ని అవస్థలురా బాబూ! ఎప్పుడు రిటైరవుతానా అని అనిపిస్తోంది,” అని తనలోతాను అనుకుని, ఖైదీవంక తిరిగి అరబ్బీ భాషలో, “నిన్నే! కదులు,” అన్నాడు. ఆ అరబ్బు నెమ్మదిగా లేచి, ఇంకా బంధించి ఉన్న చేతులు ముందుకి చాచుకుంటూ మెల్లగా తరగతిగదిలోకి నడిచాడు.

8

టీతో పాటే, దారూ ఒక కుర్చీకూడా తీసుకు వచ్చేడు. అప్పటికే బాల్డూక్సి అతనికి దగ్గరగా ఉన్న పిల్లల రాతబల్లమీద ఎక్కి కూర్చున్నాడు; అరబ్బు కిటికీకి డెస్కుకీ మధ్యనున్న పొయ్యికి అభిముఖంగానూ, టీచరుబల్లకి ఎదురుగానూ నేలమీద చతికిలబడి కూర్చున్నాడు. అతనికి టీ గ్లాసు అందించబోయి, అతని చేతులకి ఇంకా కట్లుండడం చూసి దారూ కాసేపు తటపటాయించేడు. “అతని చేతులకి కట్లు విప్పొచ్చేమో,” అన్నాడు. “తప్పకుండా,”అన్నాడు బాల్డూక్సి. “ఆ కట్లు ప్రయాణం కోసమే,” అని చెప్పి లేవబోయాడు. కానీ దారూ గ్లాసుని నేలమీద ఉంచి, అరబ్బుకి ప్రక్కన మోకాళ్లమీద కూర్చున్నాడు. ఏమీ మాటాడకుండా అరబ్బు తన తీక్ష్ణమైన చూపులతో దారూని గమనించసాగేడు. చేతుల కట్లువిప్పేక, వాచిపోయిన చేతులని ఒకదానితో ఒకటి రాసుకుని, టీ తీసుకుని, మరుగుతున్న టీని ఆత్రంగా చప్పరించసాగేడు… ఒక్కొక్క గుక్కా…”

9

“బాగుంది,” అని, దారూ,”ఇంతకీ ఎక్కడికి మీ ప్రయాణం?” అని అడిగేడు బాల్డూక్సిని.

టీలో మునిగిన తన మీసాన్ని బయటకి తీస్తూ, బాల్డూక్సి. “ఇక్కడికే !”

“చిత్రమైన విద్యార్థులే! అయితే ఈ రాత్రికి మీ మకాం ఇక్కడేనా?”

“లేదు, లేదు. నేను రాత్రికి అల్ అమూర్  వెళిపోవాలి. నువ్వు ఈ మనిషిని టింగ్విట్ లో అప్పచెప్పాలి. అతను పోలీసు హెడ్ క్వార్టర్సులో ఉండాలి.”

బాల్డూక్సి స్నేహపూర్వకంగా నవ్వేడు దారూని చూస్తూ.

“ఇదేమిటి ఈ వ్యవహారం? నాతో వేళాకోళం ఆడటం లేదు కద?” అన్నాడు స్కూలు మాష్టరు.

“లేదు, నాయనా. అవి ఉత్తర్వులు.”

“ఉత్తర్వులా? నే నేమీ…” అంటూ ఆర్థోక్తిలో ఆగేడు, ఆ కార్సికన్ పోలీసు అహాన్ని దెబ్బకొట్టడం ఇష్టం లేక.

“నా ఉద్దేశ్యం, అది నా పని కాదు అని.”

“అలా అనడంలో నీ ఉద్దేశ్యం ఏమిటి? యుద్ధ సమయంలో అందరూ అన్ని పనులు చేయాల్సిందే.”

“అలా అయితే, యుద్ధ ప్రకటనకి ఎదురు చూస్తుంటాను!”

బాల్డూక్సి తల పంకించేడు.

“సరే! ఉత్తర్వులయితే ఉన్నాయి. అవి మీకుకూడా వర్తిస్తాయి. కాకపోతే రాజకీయ వాతావరణం వేడెక్కుతున్నట్టు కనిపిస్తోంది. ఎక్కడో తిరుగుబాటు జరగొచ్చని అనుమానంగా ఉంది. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే, మే మందరం దానికి సంసిద్ధులుగా ఉన్నాం.”

దారూ ముఖంలో ఇంకా ఆ ధిక్కార ఛాయలు తొలగిపోలేదు.

10

“చూడు నాయనా,” బాల్డూక్సి చెప్పబోయాడు, “నువ్వంటే నాకు ఇష్టం. నువ్వు నన్నర్థం చేసుకోడానికి ప్రయత్నించు.  అల్ అమూర్ లో మేం  ఓ డజనుమందిమి మాత్రమే ఉన్నాం ఆ ప్రాంతం అంతా గస్తీ తిరగడానికి. నేను త్వరగా వెనక్కి వెళ్ళిపోవాలి. నాకిచ్చిన ఉత్తర్వు ప్రకారం నేను ఇతన్ని నీకు అప్పగించి ఆలస్యం చెయ్యకుండ వెనక్కి వెళ్ళిపోవాలి. అతన్ని అక్కడ ఉంచడం కుదరదు. అతని గ్రామంలో తిరుగుబాటు జరగబోతోంది. వాళ్లు అతన్ని వెనక్కి తీసుకుపోవాలనుకుంటున్నారు. రేపుసాయంత్రానికల్లా నువ్వతన్ని టింగ్విట్ లో అప్పగించాలి.  సన్నగాఉన్న నీలాంటి వాడికి ఇరవై కిలోమీటర్లు ఒక లెఖ్ఖ కాదు.  ఆ పని పూర్తయేక, నీ బాధ్యత పూర్తవుతుంది. నువ్వు యధాప్రకారం నీ పాఠాలు చెప్పుకోడానికీ, నీ సుఖమైన జీవితానికీ మరలిపోవచ్చు.”

11

గోడ వెనక గుర్రం అసహనంగా సకిలించడం, నేలమీద గిట్టలతో రాయడం తెలుస్తోంది. దారూ కిటికీలోంచి బయటకి చూస్తున్నాడు. వాతావరణం మెరుగవడం ఖచ్చితంగా తెలుస్తోంది; మంచుతడిసిన ఆ మైదానంమీద వెలుగు క్రమంగా పెరగనారంభించింది. మంచు అంతా కరగనిచ్చి, సూర్యుడు మళ్ళీ అందుకుంటాడు… ఈ రాళ్లతో నిండిన పొలాల్ని మంటపెడుతూ. మనిషితో ఏ మాత్రం సంపర్కంలేని ఈ ఏకాంత ప్రదేశంమీద ఏ మార్పూలేని ఆకాశం రోజులతరబడి అలా ఎండవెలుగుని కుమ్మరిస్తూనే ఉంటుంది.

అతను బాల్డూక్సివైపు తిరిగి, “ఇంతకీ, అతను చేసిన అపరాథం ఏమిటి?” అని అడిగేడు.

ఆ పోలీసు నోరుతెరిచి బదులుచెప్పేలోపునే తిరిగి, “అతనికి ఫ్రెంచి మాటాడడం వచ్చునా?” అని అడిగేడు.

“లేదు. ఒక్క ముక్క కూడా రాదు. అతని కోసం మేం నెల్లాళ్ళుగా గాలిస్తున్నాం. వాళ్లతన్ని దాచిపెట్టేరు. అతను తన దగ్గర బంధువుని హత్యచేశాడు.”

“అతను ఏమైనా దేశద్రోహా?”

12

“అలా అనుకోను. కానీ, మనం ఏదీ రూఢిగా చెప్పలేం.”

“ఎందుకు చంపేడు?”

“ఏదో కుటుంబకలహం. ఒకరు ఇంకొకరికి ధాన్యం బాకీ పడ్డట్టున్నారు. అయితే ఖచ్చితంగా తెలీదు. టూకీగా చెప్పాలంటే, అతను అతని బంధువుని కొడవలిలాంటి కత్తితో చంపేడు. ఎలా అంటే గొర్రెని వేటు వేస్తారే అలా… క్రీక్…” అంటూ బాల్డూక్సి గొంతుక్కి అడ్డంగా చెయ్యి గీతలాగీస్తూ ఒక అభినయం చేశాడు. ఆ చేష్టకి అరబ్బుదృష్టి అతనిపై పడి అతని వంక ఆదుర్దాగా చూసేడు. దారూకి మనుషులమీద కోపం వచ్చింది… మనుషులందరిమీదా, వాళ్ల అర్థం పర్థం లేని వైషమ్యాలకీ, అదుపులేని వైరాలకీ, వాళ్ళ రక్తదాహానికీ. పొయ్యిమీద ఉన్న కెటిల్ కూతపెట్టడంతో గుర్తొచ్చి రెండోసారి బాల్డూక్సీకి  అరబ్బుకి కూడా టీ ఇచ్చేడు. అరబ్బు రెండు చేతులూ పైకెత్తి అంత ఆత్రంగానూ టీ తాగడంతో, ఒంటిమీద ఉన్న ‘జెల్లబా’ తెరుచుకుని, స్కూలు మాష్టరుకి అతని కండదేరిన పీనవక్షం కనిపించింది.

“సరే, అయితే. థేంక్స్. నేను వెళ్ళొస్తా.” అన్నాడు బాల్డూక్సి.

లేచి అరబ్బు వైపు నడిచేడు జేబులోంచి చిన్న తాడుని బయటకి తీస్తూ.

“ఏం చేస్తున్నారు?” అని అడిగేడు దారూ యథాలాపంగా.

కంగారుపడ్డ బాల్డూక్సి చేతిలో ఉన్న చిన్న తాడుని చూపించాడు.

“దాని అవసరం లేదు.”

ఆ ముసలి పోలీసు కాసేపు సంకోచించి, “సరే, నీ ఇష్టం. నీ దగ్గర రక్షణకి ఆయుధం ఉందికదా?” అని ప్రశ్నించేడు.

“నా దగ్గర షాట్ గన్ ఉంది.”

“ఎక్కడ?”

“పెట్లో.”

13

“అది నీ పడక పక్కనే అందుబాటులో ఉండాలి.”

“ఎందుకూ? నాకు భయపడడానికి తగిన కారణం కనపడదు.”

“నువ్వు నిజంగా పిచ్చి వాడివేనురా అబ్బాయ్. ఒకసారి తిరుగుబాటు తలెత్తిందంటే, ఎవరి క్షేమానికి హామీ ఉండదు. మనందరం ఒక నావలో ప్రయాణిస్తున్న వాళ్ళమే.”

“నన్ను నేను రక్షించుకోగలను. వాళ్లు నా వైపుకి వస్తున్నప్పుడు చూడడానికి నాకు తగిన సమయం ఉంటుంది.”

బాల్డుక్సి నవ్వ సాగేడు. అతని గుబురు మీసాలు అతని పలువరసని దాచిపెట్టేయి.

“నీకు అంత సమయం ఉంటుందా? సరే అయితే. నే చెప్పబోయేదేమిటంటే నువ్వెప్పుడూ కొంచెం తిక్కగా మాటాడుతుంటావు. అయినా, ఎందుకో నాకు అది నచ్చుతుంది.” అంటూనే అతని జేబులోంచి ఒక రివాల్వరు తీసి టేబిలుమీద ఉంచేడు.

“ఇది నీ దగ్గర ఉండనీ. ఇక్కడనుండి అల్ అమూర్ వెళ్ళేలోపు, నాకు రెండు తుపాకులవసరం లేదు.”

టేబులుకి వేసిన నల్లరంగు నేపథ్యంలో తుపాకీ మెరుస్తోంది. పోలీసు అతని వైపు తిరగగానే, స్కూలు మాష్టరుకి తోలువాసనా, గుర్రపుచర్మం వాసనా ఒకేసారి ముక్కుకి సోకింది.

అకస్మాత్తుగా దారూ, “చూడు బాల్డూక్సీ! ఇదంతా నాకు గొప్ప చికాకు తెప్పిస్తోంది… ఇక్కడ మీరూ, మీ ఖైదీను. అతన్ని నేను అప్పగించను. పోరాడవలసి వచ్చిందా, తప్పకుండ పోరాడతాను. అంతేగాని అప్పగించను.”

ఆ ముసలి పోలీసు అతనికి ఎదురుగా నిలబడి అతనివంక తీక్ష్ణంగా చూడసాగేడు.

“నువ్వు చాలా మూర్ఖంగా ప్రవర్తిస్తున్నావు,” అన్నాడు నెమ్మదిగా. “నాకూ అతన్ని అప్పగించడం ఇష్టం లేదు. ఎన్ని సంవత్సరాలు గడిచినా మనిషి చేతిని తాళ్లతో బిగించడం అలవాటవదు. అలా చెయ్యాలంటే సిగ్గుపడాల్సి వస్తుంది. నిజం. సిగ్గు చేటు. అలాగని, వాళ్లని వాళ్ళ ఇష్టానికి వదిలీనూ లేము.”

“నే నతన్ని అప్పగించను.” అన్నాడు దారూ ఖరాఖండీగా.

“అది ఉత్తర్వురా అబ్బాయ్. మరో సారి చెబుతున్నా. అది ఉత్తరువు,”

“సరే. అయితే ఆ ఉత్తర్వు ఇచ్చిన వాళ్ళకి నేను మీతో చెప్పింది చెప్పండి: నే నతన్ని అప్పగించను.”

14

బాల్డూక్సి ఏమిటి సమాధానం చెప్పాలా అని ఒకసారి ఆలోచించాడు. దారూని, అరబ్బునీ మార్చి మార్చి చూశాడు. చివరకి ఒక నిశ్చయానికి వచ్చి,

“లేదు. వాళ్లకి నే నేమీ చెప్పదలుచుకోలేదు. మమ్మల్ని వదుల్చుకుందామనుకుంటే నీ ఇష్టం వచ్చినట్టు చెయ్యి. నేను కాదనను. నాకు ఈ ఖైదీని నీకు అప్పగించమని ఉత్తర్వులు ఉన్నాయి. అందుకే నీకు అప్పగిస్తున్నాను. నువ్వు నా కోసం ఈ కాగితం మీద సంతకం చెయ్యి.”

“ఆ అవసరం లేదు. నువ్వు అతన్ని నాకు అప్పగించలేదని అబద్ధం ఆడను.”

“నాతో అలా మరీ అన్యాయంగా ప్రవర్తించకు. నాకు తెలుసు. నువ్వు నిజమే చెబతావని. నువ్వు ఇక్కడ పుట్టిపెరిగిన వాడివి. మీదు మిక్కిలి నువ్వో మగాడివి. కానీ, నువ్వు సంతకం చెయ్యాలి. అది పాటించవలసిన నిబంధన.”

దారూ డ్రాయరు తెరిచి, గులాబిరంగు ఇంకు ఉన్న చిన్న చదరపు సీసానీ, తను చక్కని చేతివ్రాత నమూనాలు తయారుచెయ్యడానికి వినియోగించే ఎర్ర ‘సార్జంట్ మేజర్’ పెన్ను ఉంచుకునే కర్ర స్టాండునీ బయటకు తీసి, కాగితంమీద సంతకం చేశాడు. పోలీసు దాన్ని జాగ్రత్తగా మడిచి పర్సులో పెట్టుకున్నాడు. అతను నిష్క్రమించడానికి వీధి తలుపువైపు నడిచాడు.

“నేను దిగబెడతాను. పదండి,” అన్నాడు దారూ.

“వద్దు,” అని గట్టిగా అన్నాడు బాల్డూక్సి, “ఇప్పుడు మర్యాదగా ప్రవర్తించి ప్రయోజనం లేదు. నువ్వు నన్ను అవమానించావు.”

15

అతను ఉన్నచోటే కదలకుండా ఉన్న అరబ్బుని ఒకసారి చిరాగ్గా చూసి, ఒక సారి గట్టిగా నిట్టూర్చి, ద్వారం వైపు నడిచేడు.

“బిడ్డా, శలవు.” అన్నాడు.

అతని వెనకే తలుపు మూసుకుంది.  బాల్డూక్సి అకస్మాత్తుగా కిటికీ దగ్గర ప్రత్యక్షమై, మళ్ళీ మాయమయ్యాడు. అతని అడుగులచప్పుడుని నేలమీద పరుచుకున్న మంచు మింగేసింది. గోడవెనక గుర్రం కదిలిన చఫ్ఫుడుకి, కోళ్ళన్నీ భయంతో అరిచేయి.  ఒక క్షణం తర్వాత మళ్ళీ కిటికీదగ్గర ప్రత్యక్షమయ్యాడు బాల్డూక్సీ కళ్ళెంతో గుర్రాన్నిపట్టుకుని నడుపుకుంటూ. వెనక గుర్రం అనుసరిస్తుండగా, అతను వెనక్కి తిరిగైనా చూడకుండా మిట్టదాకా నడచి, తర్వాత కనుమరుగయ్యాడు. క్రిందకి ఒక పెద్ద బండరాయి దొర్లుకుంటూ వెళ్ళడం వినిపించింది. దారూ ఖైదీవైపు నడిచాడు; అతను కూచున్నచోటునుండి ఒక్కపిసరు కదలకపోయినా, రెప్ప వాల్చకుండ దారూనే గమనిస్తున్నాడు.

“ఇక్కడే ఉండు,” అని అరబిక్ లో చెప్పి తన పడకగదివైపు వెళ్ళేడు. అతను ద్వారంలోంచి వెళుతూ మళ్ళీ పునరాలోచనలోపడి, వెనక్కి డెస్కుదగ్గరకి వచ్చి, దాని మీదనున్న పిస్తోలుని తన జేబులో దోపుకున్నాడు. మరి వెనక్కి తిరిగి చూడకుండా తన పడకగదిలోకి ప్రవేశించాడు.

16

కొంతసేపు తన పక్కమీదవాలి, నిశ్శబ్దంగా, ఆకాశంకేసి చూడసాగేడు… చీకటి దాన్ని కనుమరుగుచేసేదాకా. ఇక్కడకి వచ్చిన కొత్తలో, ఈ నిశ్శబ్దమే అతనికి బాధాకరంగా ఉండేది. ఎగువనున్న మైదానాలనీ, ఎదురుగాఉన్న ఎడారినీ వేరుచేసే పర్వతపాదాల చెంతనున్న చిన్న ఊరికి తనని బదిలీ చెయ్యమని అర్జీ పెట్టుకున్నాడు. అక్కడ పచ్చగా, నల్లగా ఉత్తరానికీ… గులాబీ, పాలిపోయిన ఊదారంగులో దక్షిణానికీ… ఉన్న గోడలు సతతగ్రీష్మాన్ని సూచిస్తుంటాయి. ముందు అతనికి ఈ మైదానంలో ఇంకా ఉత్తరానికిఉన్న ఒకచోట నియామకానికి ప్రతిపాదన జరిగింది. ఎటుచూసినా రాళ్ళూరప్పలతో నిండిఉన్న ఈ నిర్జనప్రదేశంలో ఒంటరితనమూ, నిశ్శబ్దమూ భరించడం కష్టంగా ఉండేది. అక్కడక్కడ పొడవాటి చాళ్ళలా కనిపిస్తే వ్యవసాయం జరుగుతోందేమో ననుకునేవాడు తను. తీరా చూస్తే అవి భవననిర్మాణంలో ఉపయోగపడే ఒక రకమైన రాయిని తవ్వడానికి చేసిన చాళ్లు అవి. ఇక్కడ జరిగే ఒకే ఒక్క వ్యవసాయం రాళ్ళుతవ్వడం. అక్కడక్కడ రాళ్ళ మధ్యనున్న గతుకుల్లో చేరిన మెత్తని మట్టిని చెదురుమదురుగా ఉన్న గ్రామ ఉద్యానాల్లో వెయ్యడానికి అప్పుడప్పుడు గోకి, తవ్వి తీసుకెళుతుంటారు.

ఇక్కడి నైసర్గిక స్వరూపమే అంత. నాలుగింట మూడొంతులు భూబాగమంతా రాళ్లతో, గుట్టలతో నిండి ఉంటుంది. పట్నాలువెలిసి, అభివృద్ధిచెంది, అంతరించిపోయాయి. మనుషులు వచ్చేరు; ఒకర్నొకరు అభిమానించుకోడమో, తీవ్రంగా కలహించుకోడమో చేసి, చివరికి అంతా మరణించారు. ఈ ఎడారిలాంటి భూభాగంలో… తనైనా, తన అతిథి అయినా ఒక్కటే… ఎవరి ఉనికికీ విలువలేదు.  అలాగని, వాళ్ళిద్దరిలో ఎవరూ ఇంకెక్కడైనా బ్రతకగలరా అంటే, ఈ ఎడారికి బయట ఇంకెక్కడా బ్రతకలేరనీ దారూకి తెలుసు.

17

అతను లేచికూచునేటప్పటికి తరగతిగదిలోంచి ఏ చప్పుడూ వినిపించడం లేదు. అరబ్బు పారిపోయి ఉంటాడనీ, తనింక ఏ నిర్ణయమూ తీసుకోవలసిన అవసరం లేదనీ తన మనసులో ఒక క్షణకాలం మెదిలిన ఆలోచన ఇచ్చిన అచ్చమైన ఆనందానికి దారూకి ఆశ్చర్యం వేసింది. కానీ ఖైదీ పారిపోలేదు. అక్కడే ఉన్నాడు. అతను డెస్కుకీ, పొయ్యికీ మధ్య కాళ్ళు బారజాపుకుని పడుక్కున్నాడు. అంతే! కళ్ళు విశాలంగా తెరుచుకుని, లోకప్పువంక తేరిపారచూస్తున్నాడు. ఆ స్థితిలో, దళసరిగాఉన్న అతని పెదాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి … బుంగమూతి పెట్టినట్టు .

“దా,” అని పిలిచేడు దారూ.

అతను లేచి దారూని అనుసరించాడు. తనగదిలో కిటికీకింద టేబిలుని ఆనుకున్న కుర్చీ చూపించాడు కూర్చోమని.

దారూ నుండి దృష్టి మరల్చకుండా అందులో కూచున్నాడు అరబ్బు.

“ఆకలిగా ఉందా?”

“అవును,” అన్నాడు ఖైదీ.

18

దారూ ఇద్దరికి భోజనం ఏర్పాటు చేశాడు. పిండీ, నూనె తీసుకుని పెనంమీద రొట్టెలా వేసి సిలిండరుగాసుతో పనిచేసే చిన్న స్టౌ వెలిగించాడు. రొట్టె అలా కాలుతుంటే, జున్నూ, కోడిగుడ్లూ, ఖర్జూరం, గడ్డపాలూ తీసుకురావడానికి బయట షెడ్డులోకి వెళ్ళేడు. రొట్టె తయారయేక అది చల్లారడానికి కిటికీలో ఉంచేడు. గడ్డపాలు పొయ్యిమీదపెట్టి కొంచెం నీళ్ళు కలిపాడు పలచన చెయ్యడానికి. గుడ్లు పగలగొట్టి ఆమ్లెట్టు వేశాడు. అలా అటూ ఇటూ తిరుగుతూ ఉన్నప్పుడు అతని కుడి జేబులో ఉన్న రివాల్వరుకి చెయ్యి తగిలింది. గిన్ని కిందపెట్టి, తరగతిగదిలోఉన్న డెస్కుడ్రాయరులో దాన్ని పెట్టేడు. మళ్ళీ తనగదిలోకి వచ్చేసరికి అప్పుడే బాగా చీకటిపడిపోతోంది. దీపంవెలిగించి అరబ్బుకి భోజనం వడ్డించేడు.

“తిను,” అన్నాడు.

అరబ్బు ఒక చిన్న ముక్క తీసుకుని ఆత్రంగా నోటిదాకా తీసుకెళ్ళి, ఒక్క సారి ఆగి,  “మరి నీ సంగతి?” అని అడిగేడు.

“నువ్వు తిన్నాక తింటానులే.”

ఆ దళసరి పెదాలు కొంచం విచ్చుకున్నాయి. కొంచెంసేపు వెనకాడి, తర్వాత తినడానికి నిశ్చయించుకున్నాడు.

భోజనం అయిన తర్వాత, అరబ్బు స్కూలుమాష్టరువైపు చూస్తూ, “నువ్వేనా, న్యాయాధికారివి?” అని అడిగేడు.

“కాదు. రేపటిదాకా నేను నిన్ను నాతో ఉంచుకుంటున్నాను. అంతే.”

“మరి నాతో ఎందుకు భోజనం చేస్తున్నావు?”

“నాకూ ఆకలేస్తోంది.”

19

అరబ్బు మౌనంగా ఉండిపోయాడు.

దారూ లేచి బయటకి వెళ్ళేడు. వస్తున్నప్పుడు షెడ్డులోంచి ఒక మడతమంచం తీసుకువచ్చి, టేబిలుకీ, స్టౌకీ మధ్యగానూ, తన పక్కకి లంబంగానూ ఉండేట్టు వేశాడు. ఒక మూలగా నిలబెట్టబడి తను తనకాగితాలకి అలమరలా ఉపయోగించే పెద్ద సూట్ కేసులోంచి రెండు కంబళీలు తీసి, మడతమంచంమీద పరిచేడు. వాటివల్ల ఉపయోగంలేదని గ్రహించి, ఆగి, తన మంచంమీద కూలబడ్డాడు. అంతకంటే తనింక చెయ్యడానికిగాని, సిద్ధంచెయ్యడానికిగాని ఏమీ లేదు. ఈ మనిషినిచూస్తూ కూచోవలసిందే. అతనిముఖం కోపంతో రగిలిపోతోందేమోనని ఊహించుకుంటూ అతనిపక్క చూసేడు.

నల్లగా మెరుస్తున్న కళ్ళూ, జంతువు పెదాల్లాంటి పెదాలూ తప్ప మరేం కనిపించలేదు.

“అతన్ని ఎందుకు చంపేవు?” అని అడిగాడు. అతని గొంతులో వినిపించిన కాఠిన్యానికి అరబ్బుకి ఆశ్చర్యం వేసింది.

అతను ముఖం అటుతిప్పుకున్నాడు.

“వాడు పారిపోయాడు. నేను అతన్ని వెంబడించాను.”

అతను మళ్ళీ దారూతో చూపు కలిపాడు. అందులో నిశితమైన ప్రశ్నలు ఉన్నాయి.

“వాళ్ళిప్పుడు నన్నేం చేస్తారు?”

“నువ్వు భయపడుతున్నావా?”

అరబ్బు ఒక్క సారి బిర్రబిగుసుకుపోయాడు… ఎటో దిక్కులు చూస్తూ.

“నువ్వు చేసినపనికి పశ్చాత్తాపపడుతున్నావా?”

అరబ్బు అతనివంక నోరువెళ్ళబెట్టుకుని కన్నార్పకుండా చూశాడు. ఆ మాట అతనికి అర్థం కాలేదని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. దారూకి అసహనం పెరిగిపోతోంది. అదే సమయంలో, రెండు పక్కలమధ్యా చిక్కుకున్న అతని భారీ కాయాన్ని చూసి, కొంచెం ఇబ్బందీ, తన ఉనికి గురించిన స్పృహా కలిగేయి.

అసహనంగా, “అదే నీ పక్క. అక్కడ పడుక్కో,” అన్నాడు.

20

అరబ్బు కదలలేదు.

దారూ తో, “ఒక విషయం చెప్పండి!”

స్కూలు మాష్టరు అతనివంక చూశాడు.

“రేపు ఆ పోలీసు మళ్ళీ వస్తున్నాడా?”

“నాకు తెలీదు.”

“మీరు మాతో వస్తున్నారా?”

“లేదు. అయినా, ఆ విషయం నీకెందుకు?”

ఖైదీ లేచివెళ్ళి కిటికీవైపు కాళ్ళుజాపుకుని, కంబళీమీద వెల్లకిలాపడుకున్నాడు. ఎలక్ట్రిక్ బల్బునుండి కాంతి సూటిగా అతని కళ్లలోకి పడటంతో కళ్ళు ఒక్కసారి మూసుకున్నాడు.

అతని పక్కనే నిలబడి, దారూ మళ్ళీ అడిగాడు, “ఎందుకు?” అని.

కళ్ళు తెరవలేకుండాచేస్తూ పడుతున్న వెలుగులో దారూవైపు కళ్ళు మిటకరించి చూస్తూ, అన్నాడు,  “మాతో రండి.”

21

అర్థరాత్రి అయింది కాని దారూకి నిద్రపట్టలేదు. నగ్నంగా పడుకోడం అతనికి అలవాటు. అందుకని పూర్తిగా దిగంబరంగా పక్కమీద వాలేడు. కానీ అకస్మాత్తుగా అతనికి గుర్తొచ్చింది, ఒంటిమీద ఏమీలేకపోవడమూ, దానివల్ల అతనికి హానికలగబోయే అవకాశమూ. వెంటనే లేచి బట్టలువేసుకుందామా అన్న ఆలోచన వచ్చింది కానీ, మళ్ళీతనే అనుకున్నాడు, తనేమీ చిన్నపిల్లాడు కాదు. అంతవరకూ వస్తే, తను శత్రువుని రెండుముక్కలుగా విరగ్గొట్టగలడు; ఒత్తుగా పడుతున్న వెలుగుకి నిశ్చలంగా కళ్ళుమూసుకుని తన పక్కమీద వెల్లకిలా పడుక్కున్నా, అక్కడనుండి అతన్ని పరికించగలడు. దారూ లైటు ఆర్పేయగానే, చీకటి ఒక్కసారి ఘనీభవించినట్టు అనిపించింది. కిటికీలోంచి కనిపిస్తున్న నక్షత్రాలులేని ఆకాసం నెమ్మదిగా కదులుతుండడంతో క్రమక్రమంగా చీకటి మళ్ళీ చైతన్యంలోకి వచ్చింది. అతని కాళ్ళదగ్గర పడున్న శరీరాన్ని స్కూలుమాష్టరు పోల్చుకోగలిగేడు. అరబ్బు కదలడం అయితే కదలడంలేదు గాని, అతని కళ్ళుమాత్రం ఇంకా తెరుచుకున్నట్టు కనిపిస్తున్నాయి. ఒక సన్నటిగాలి స్కూలుచుట్టూ ఈలవేసుకుంటూ సాగుతోంది. అది మేఘాల్ని తరిమేస్తే, బహుశా సూర్యుడు రేపు మళ్ళీ కనిపించవచ్చు.

22

రాత్రి గాలిజోరు ఉధృతమైంది. కోళ్ళు ఒకసారి రెక్కలు టపటపలాడించి ఊరుకున్నాయి. అరబ్బు నిద్రలో ఒత్తిగిల్లాడు దారూకి వీపు కనిపించేలా. దారూకి అతని మూలుగు విన్నట్టు అనిపించింది. తర్వాత అతను తన అతిథి … శ్వాస బరువుగా, ఒక క్రమంలో ఇంకా బరువుగా తీసుకోవడం గమనించేడు. నిద్రపోకుండానే, ఆ బరువైనఊపిరి తనకి సమీపంగా ఊహించుకున్నాడు. ఏడాదికిపైగా ఈగదిలో ఒక్కడూ నిద్రిస్తున్న తనకి, మరోవ్యక్తి ఉనికి ఇబ్బందిగా ఉంది. అది మరొకందుకుకూడా ఇబ్బంది పెడుతోంది… అది తను ప్రస్తుత పరిస్థితులలో అంగీకరించకపోయినా: అది ఒకవిధమైన సౌభ్రాతృత్వాన్ని అతనిమీద రుద్దుతోంది. ఒకే గదిని పంచుకునే వ్యక్తులు… ఖైదీలూ, సైనికులూ… చిత్రమైన అనుబంధాల్ని పెంపొందించుకుంటారు… వాళ్ల వస్త్రాలతోపాటే వాళ్ళ ఆయుధాలనికూడా విసర్జించినట్టు; వాళ్ళ విభేదాలకి అతీతంగా ప్రతి సాయంత్రమూ నిద్రా, అలసటల పాతబడిన అనుభవాలలో సౌభ్రాతృత్వాన్ని అలవరచుకుంటారు; కానీ దారూ ఒక్కసారి తల విదుల్చుకున్నాడు; అతనికి అటువంటి ఆలోచనలు నచ్చలేదు; అతనికిపుడు నిద్రపోవడం ముఖ్యం.

23

కొంచెంసేపు గడచిన తర్వాత, అరబ్బు నిద్రలో కొంచెం కదిలేడు. స్కూలుమాష్టరుకి ఇంకా నిద్ర రాలేదు.  ఖైదీ రెండోసారి కదలగానే, అతనొకసారి బిగుసుకుపోయాడు, అప్రమత్తమై. నిద్రలోనడుస్తున్నవాడిలా అరబ్బు మోచేతులమీద నెమ్మదిగా తననితాను లేవనెత్తుకుంటున్నాడు. పక్కమీద నిటారుగా కూచున్న అరబ్బు దారూవైపు తల తిప్పకుండా నిశ్శబ్దంగా నిరీక్షించేడు… ఏదో శ్రద్ధగా వింటున్నట్టు. దారూ కదలలేదు; అతనికి ఒక్కసారి తట్టింది, రివాల్వరు ఇంకా తరగతిగదిలోని సొరుగులోనే ఉందని. ఇప్పుడు తనే ముందు ఏదో ఒకటి చెయ్యాలనిపించింది.  అయినా, అతను ఖైదీని గమనించడం మానలేదు; అతనుకూడా, అంతే చురుకుగా నేలమీద కాళ్ళు మోపి, క్షణకాలం నిరీక్షించి, మెల్లగా నిలబడడానికి ప్రయత్నించసాగేడు. దారూ అతన్ని పిలవబోయేంతలో, అరబ్బు మామూలుగానే కానీ చాలా నిశ్శబ్దంగా నడవడం ప్రారంభించేడు. షెడ్డులోకి తెరుచుకున్న తలుపువైపు నడిచేడు. జాగ్రత్తగా చప్పుడుచెయ్యకుండా గడియతీసి బయటకి వెళ్ళేడు; తన వెనకే తలుపు లాగినా, అది పూర్తిగా మూసుకోలేదు. దారూ కదలలేదు. “అతను పారిపోతున్నాడు” అనుకున్నాడు. “పీడా విరగడయ్యింది.” అని మనసులో అనుకున్నా, జాగ్రత్తగా వినసాగేడు. కోళ్ళు కలవరపడటం లేదు; అంటే తన అతిథి మైదానంవైపు  వెళుతూ ఉండి ఉండాలి… లీలగా నీటి చప్పుడు వినిపించింది అతనికి.  అరబ్బు ఆకారం తిరిగి ద్వారబంధందగ్గర కనిపించేదాకా అదేమిటో అర్థం కాలేదు. అరబ్బు తలుపు జాగ్రత్తగా మూసి, చప్పుడుచెయ్యకుండావచ్చి తన పక్కమీదవాలి  పడుక్కున్నాడు. దారూ వీపు అతనివైపు తిప్పి పడుక్కున్నాడు.  అతనికి నిద్రలో, స్కూలుభవనానికి చుట్టుపక్కల సన్నని అడుగులచప్పుడు వినిపించింది. “నేను కలగంటున్నాను, కలగంటున్నాను” అని అతనికి అతను సమాధానపరచుకుని నిద్రపోసాగేడు.

24

అతనికి తెలివివచ్చేసరికి ఆకాశం నిర్మలంగా ఉంది; తెరిచిన కిటికీలోంచి గాలి చల్లగా వీస్తోంది. ఆ అరబ్బు ప్రశాంతంగా కంబళీలో దగ్గరగా ముడుచుకుపడుక్కున్నాడు, నోరు తెరుచుకుని మరీ. దారూ అతన్ని లేపడానికి కుదపబోతే, అతను భయంతో దారూవంక కళ్ళు విచ్చుకుని తేరిచూడగానే, ఆ కళ్ళలో కనిపించిన భయవిహ్వలతకి, దారూ ఒక అడుగు వెనక్కి వేశాడు. “భయపడకు. నేనే. లే”. అరబ్బు తలఊపి ఆహా అన్నాడు. అతని ముఖంలోకి మళ్ళీ ప్రశాంతత వచ్చింది గాని, ఆ చూపులు ఇంకా శూన్యంగానూ, అలసటగానూ ఉన్నాయి.

25

కాఫీ తయారైంది. రొట్టెముక్కలు నములుతూ మడతమంచంమీద ఇద్దరూ పక్కపక్కన కూచునే కాఫీ తాగేరు. దారూ అరబ్బుని షెడ్డులోకి తీసుకువెళ్ళి తను ఎక్కడ స్నానం చేస్తాడో ఆ జాగా చూపించాడు. తనగదిలోకి పోయి, కంబళ్ళూ, పక్కా మడిచి, తనపక్క జాగ్రత్తగా సర్ది, గదికి ఒక రూపు తీసుకొచ్చేడు. అక్కడనుండి తరగతి గదిలోకీ, గదిముందున్న ఎత్తైన ప్రదేశందగ్గరకి వెళ్ళేడు. నీలాకాశంలో అప్పుడే సూర్యుడు ఉదయిస్తున్నాడు. ఎడారిలాంటి మైదానం అంతా సూర్యుడి నులివెచ్చని లేత కిరణాలలో స్నానం చేస్తోంది. కొండశిఖరాలమీద మంచు అక్కడక్కడ కరుగుతోంది. వాటిక్రింద ఉన్న శిలలు బయటపడబోతున్నాయి. ఆ మైదానం అంచున చేతులు దగ్గరగా ముడుచుకు కూచుని నిర్మానుష్యమైన విశాల భూభాగాన్ని పరిశీలించసాగేడు. అతనికి ఎందుకో బాల్డూక్సి గుర్తొచ్చేడు. తను అతని మనసు కష్టపెట్టేడు, ఎందుకంటే అతనికి వీడ్కోలిచ్చిన తీరు అతనితో స్నేహం అక్కరలేదన్నట్టుగా ఉంది. ఆ పోలీసు వెళుతూ వెళుతూ అన్నమాటలు చెవుల్లో రింగుమంటున్నాయి. కారణం తెలియకుండానే, చిత్రంగా అతనికి అంతా శూన్యంగా కనిపించడంతో పాటు, తను నిస్సహాయుడిగా కనిపించేడు. ఆ క్షణంలో స్కూలుభవనానికి అటువైపునుండి ఖైదీ దగ్గడం వినిపించింది. తనకి ఇష్టం లేకపోయినా అతన్ని వింటూ, చివరకి కోపంతో ఒక గులకరాయి తీసుకుని విసిరాడు. అది గాలిలో రివ్వున దూసుకెళ్ళింది, మంచులో కూరుకుపోయేలోపు. ఆ మనిషిచేసిన తెలివితక్కువ నేరానికి తనకి గొప్ప అసహ్యం వేస్తోంది. అయినా, అతన్ని అప్పగించడం తన గౌరవానికి భంగం. అసలు ఆ ఊహే అవమానంతో కుంగిపోయేలా చేస్తోంది. ఏకకాలంలో ఆ అరబ్బుని తనదగ్గరకి పంపించిన తనవాళ్లనీ, చంపడంలో చూపించిన ధైర్యం పారిపోవడంలో చూపించని అరబ్బునీ తిట్టుకున్నాడు. దారూ లేచినిలబడి, అక్కడికక్కడే గుండ్రంగా తిరుగుతూ, కాసేపు ఏదో ఆలోచిస్తూ కదలకుండ నిలబడి, చివరకి స్కూలుభవనంలోకి ప్రవేశించాడు.

26

షెడ్డులోని సిమెంటు నేలమీద ఒంగుని, ఆ అరబ్బు రెండువేళ్లతో పళ్ళు తోముకుంటున్నాడు. దారూ అతనివంక చూసి, “పద.” అన్నాడు.  ఖైదీకంటే ముందు తనగదిలోకి దారితీసేడు. స్వెట్టరుమీద హంటింగ్ జాకెట్టు తొడుక్కుని, కాళ్ళకి వాకింగ్ షూజ్ వేసుకున్నాడు. అరబ్బు తన ‘చెచే’ ధరించి, కాళ్ళకి సాండల్స్ వేసుకునేదాకా నిలబడి నిరీక్షించాడు. తరగతిగదిలోకి వెళ్ళేక దారూ బయటకిపోయే త్రోవ చూపిస్తూ, “పద. నడుస్తూ ఉండు,” అన్నాడు. అతను ఒక్క అంగుళం కూడ కదలలేదు. “నేను వస్తున్నాను” అన్నాడు దారూ.  అప్పుడు అరబ్బు బయటకి కదిలేడు. దారూ మళ్ళీ తనగదిలోకి వెళ్ళి రస్కులూ, ఖర్జూరం, పంచడార ఒక పొట్లం కట్టేడు. బయలుదేరడానికి ముందు తరగతిగదిలో తన డెస్కుదగ్గర నిలబడి ఒక్క క్షణం తటపటాయించేడు. వెంటనే గదిబయటకి వచ్చి, తాళం వేసేడు. “అదే త్రోవ.” అన్నాడు తోవ చూపిస్తూ.  అతను తూర్పు దిశగా బయలుదేరేడు ఖైదీ అతన్ని అనుసరిస్తుండగా. నాలుగడుగులు వేసేడోలేదో తనవెనక ఏదో అలికిడైనట్టు అనిపించింది. వెనక్కి వచ్చి స్కూలుభవనం నాలుగుపక్కలా వెతికేడు. అక్కడ ఎవరూ కనిపించలేదు. అర్థం చేసుకుందికి ప్రయత్నించకపోయినా, అరబ్బు అతని చర్యల్ని గమనించడం మానలేదు.  “రా,” అన్నాడు దారూ, దారి తీస్తూ.

27

వాళ్ళు ఒకగంట నడిచి, బాగా నిట్రాయిలాఉన్న సున్నపురాయికొండ దగ్గర విశ్రాంతి తీసుకున్నారు. మంచు త్వరత్వరగా కరగడం ప్రారంభిస్తుంటే, సూర్యుడు అలా గుంటలుగా చేరుతున్న నీటిని అంత త్వరగానూ ఆవిరిచెయ్యడం ప్రారంభించేడు. మైదానం అంతా క్రమంగా పొడిగా తయారవుతూ, నీటిఆవిరి కదలికలకి మైదానమే గాలిలా కదులుతోందేమోనన్న భ్రమ కల్పిస్తోంది. వాళ్ళు తిరిగి నడక ప్రారంభించే వేళకి వాళ్ళ అడుగుల తాకిడికి నేల చప్పుడుచెయ్యనారంభించింది. ఉండిఉండి ఆనందంతో అరుచుకుంటూ ఒక పక్షి వాళ్ల ముందునుండి గాలి చీల్చుకుంటూ ఎగరసాగింది. ఉదయపు తాజా వెలుగులని దారూ కరువుతీరా అస్వాదిస్తున్నాడు. నీలాకాశం గొడుగుకింద కనుచూపుమేర అంతా బంగారపురంగులో కనిపిస్తున్న పరిచయమైన అ విశాలమైన మైదానాన్ని చూస్తూ అతనొక చెప్పలేని ఆనందానుభూతికి లోనయ్యాడు. వాళ్ళు మరో గంటసేపు నడిచేరు…దక్షిణానికి దిగుతూ. పిండిరాళ్ళతోనిండి సమతలంగాఉన్న ఒక ఎత్తైన ప్రదేశం చేరుకున్నారు. మైదానం అక్కడనుండి తూర్పుకి కంపలతో నిండిన లోతైన బయలులోకీ, దక్షిణాన ఆ ప్రాంతం అస్తవ్యస్తంగా కనిపించడానికి కారణమైన చెదురుమదురు రాళ్ళ గుట్టలవైపుకీ వాలుతుంది.

28

దారూ రెండుదిక్కుల్నీ జాగ్రత్తగా పరిశీలించేడు. దిగంతాలవరకూ ఆకాశంతప్ప మరేం లేదు. మనిషి అన్న జాడ కనపడలేదు. తనవైపు శూన్యంగా చూస్తున్న అరబ్బు వైపు తిరిగాడు. అతనికి పొట్లాం చేతికందిస్తూ, “ఇది తీసుకో,” అన్నాడు. “ఇందులో ఖర్జూరం, బ్రెడ్, పంచదార ఉన్నాయి.  వీటితో రెండురోజులు గడపగలవు. ఇదిగో ఈ వెయ్యి ఫ్రాంకులు కూడా తీసుకో.” అరబ్బు ఆ పొట్లాన్నీ, డబ్బునీ అందుకున్నాడు. కానీ తనకిచ్చిన వాటితో ఏమిచెయ్యాలో తెలీదని సూచిస్తునట్టు చేతులు గుండెలకు హత్తుకుని నిలబడ్డాడు. “ఇటు చూడు,” తూర్పువైపుకి సూచిస్తూ మళ్ళీ చెప్పడం ప్రారంభించాడు స్కూలుమాష్టరు, “టింగ్విట్ వెళ్ళడానికి త్రోవ అది. రెండుగంటల నడక. అక్కడ అధికారులూ పోలీసులూ ఉంటారు. వాళ్ళు నీకోసం ఎదురుచూస్తున్నారు.” అరబ్బు తూరుపువైపు చూశాడు డబ్బునీ, పొట్లాన్నీ గుండెకు హత్తుకుంటూనే. దారూ అతని భుజాన్ని కొంచెం మోటుగా తిప్పాడు దక్షిణదిక్కుకి. వాళ్ళు నిలబడ్డ ఎత్తైన ప్రదేశం నుండి చూస్తే, ఆ మిట్ట పాదాల దగ్గర వాళ్ళకి ఒక సన్ననిజాడలాంటి బాట కనిపిస్తోంది. “ఈ మైదానం పొడవునా సాగే బాట అది. ఒక రోజు నడిస్తే, నీకు పచ్చని చేలూ, తొలివిడత సంచారజాతులూ కనిపిస్తారు. వాళ్ళు నిన్ను తమలో కలుపుకుని వాళ్ల చట్టానికి తగ్గట్టుగా తలదాచుకుందికి అవకాశం కల్పిస్తారు.”

అరబ్బు దారూవంక చూసేడు. అతని ముఖంలో ఇప్పుడు భయందోళనలు స్పష్టంగా తెలుస్తున్నాయి.

“నా మాట వినండి,” అన్నాడతను.

దారూ తల అడ్డంగా తిప్పి, “లేదు. మాటాడకు. నేను ఇప్పుడు నిన్నిక్కడ వదిలేసి వెళుతున్నాను.” అన్నాడు.

వీపు అతనివైపు తిప్పి, స్కూలు దిశలో రెండు పెద్ద అంగలు వేసి, కదలకుండా నిలుచున్న అరబ్బుని కాసేపు అనుమానంగా చూసి, మళ్ళీ బయలు దేరాడు.  కొన్ని నిముషాలపాటు అతనికి ఏమీ వినిపించలేదు చల్లటి నేలమీద ప్రతిధ్వనిస్తున్న తన అడుగుల చప్పుడు తప్ప. అతను వెనుదిరిగి చూడలేదు. చేతులు వేలాడేసుకుని, ఆ అరబ్బు కొండఅంచున అలాగే అక్కడే నిలుచున్నాడు స్కూలు మాష్టరుని చూస్తూ. దారూకి గొంతుకి ఏదో అడ్డం పడింది. కోపంతో తిట్టుకుంటూ, గాలిలో ఎవరికో తెలీకుండా చేతులూపి, మళ్ళీ నడక ప్రారంభించేడు. చాలాదూరం నడిచిన తర్వాత మరొకసారి ఆగి వెనక్కితిరిగి చూసేడు. ఇప్పుడు కొండఅంచున ఎవరూ కనిపించలేదు.

29

దారూ సంశయించాడు.  సూర్యుడు అప్పుడే నడినెత్తికి వచ్చి ఎండ మాడ్చడం ప్రారంభించింది. వెనక్కి అడుగులు వేశాడు … ఎటూ నిర్ణయించుకోలేక ముందు సందేహించినా, చివరకి ఒక నిర్ణయానికి వచ్చి. మరొక చిన్నకొండదగ్గరకి వచ్చేసరికి అతను చెమటతో స్నానం చేసినంత పని అయ్యింది. అతను ఎంత తొందరగా ఎక్కగలడో అంత తొందరగా ఎక్కి, ఆగేడు… ఊపిరి అందక. నీలాకాశం నేపథ్యంలో దక్షిణాన రాతిభూములు కొట్టొచ్చినట్టు కనిపిస్తున్నాయి. కానీ, తూర్పున తుప్పలూ డొంకలతో నిండిన ప్రదేశంలో నీటిఆవిరితో నిండిన వేడి మెల్లగా పైకి లేస్తోంది. ఆ మసక మసకలోనే…  అతన్ని జైలుకి తీసుకుపోయే తోవలో అరబ్బు మెల్లిగా నడవడం గమనించాడు… బరువెక్కిన గుండెతో.

30

కొంతసమయం గడిచిన తర్వాత, స్కూలుమాష్టరు తన తరగతిగది కిటికీదగ్గర నిలబడి విశాలమైదానంనిండా సూర్యకాంతి ప్రతిఫలించడం గమనిస్తున్నాడు కాని, అతనికి ఆ స్పృహలేదు. అతని వెనక, బ్లాక్ బోర్డుమీద పారుతున్న నాలుగు ఫ్రెంచి నదులమధ్యా, అతను అప్పుడే చదివిన గజిబిజిగా సుద్దతో రాసిన మాటలు మెదుల్తున్నాయి:

“నువ్వు మా సోదరుడిని అప్పగించావు. దీనికి నువ్వు తగిన మూల్యం చెల్లిస్తావు.”

దారూ ఆకాశంవంకా, మైదానంవంకా, సముద్రందాకా విస్తరించిన పొలాలవంకా చూస్తున్నాడు. ఈ విశాలమైన ప్రకృతిని అతను ఎంతో ప్రేమించాడు, కానీ ఇపుడు అతను ఒంటరి.

***

Read the Original English Translation by Justin O’Brien here:

http://www4.ncsu.edu/~dsbeckma/the%20guest%20by%20albert%20camus.pdf

http://bradleynorton.blogspot.in/2012/05/literary-analysis-guest-by-albert-camus.html

Read the Original English Translation here: http://www4.ncsu.edu/~dsbeckma/the%20guest%20by%20albert%20camus.pdf

(Translated by Justin O’Brien )

ఐదు హైకూలు … పాల్ ఎలూర్ , ఫ్రెంచి కవి

గాలి

ఎటూ తేల్చుకో లేక

సిగరెట్టుపొగలా వీస్తోంది

 ఆ మూగ పిల్ల మాటాడుతోంది:

ఆ భాషలోకి చొరలేకపోవడమే

కళకున్న కళంకం.

మోటారుకారు ఆవిష్కరించబడింది :

నలుగురి వీరుల తలలు

దాని చక్రాలక్రింద దొర్లిపోయాయి.

ఆహ్! వేనవేల జ్వాలలు, ఒక మంట,

వెలుగూ- నీడా,

సూర్యుడు  నన్ను వెంబడిస్తున్నాడు.

తురాయి

కిరీటం బరువుని తేలిక చేస్తుంది.

చిమ్నీ పొగ వదుల్తోంది. 

.

పాల్ ఎలూర్

(14 December 1895 – 26 November 1952)

ఫ్రెంచి కవి.

హైకూలలో సంప్రదాయం ప్రకారం ఎలా వచ్చిన ఆలోచనలని అలా రాయడమే తప్ప, వేరే ఆంతర్యం లేదు. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే, అవి ఆలోచనలకి సద్యోరూపాలు. అయితే ఈ చిన్న త్రిపాద స్వరూపంలోనే అద్భుతమైన విన్యాసాలు సాధించగలిగినవాళ్ళు లేకపోలేదు. కాకపోతే ముందుతరాల రచనలు చదవకపోవడం వల్ల ఇప్పుడు చాలా మంది పూర్వం చెప్పిన భావనలనీ, ప్రతీకలనీ మళ్ళీ మళ్ళీ వినియోగిస్తున్నారు. చాలా హైకూలలో  అనుభూతి ప్రకటన కంటే ఊహాత్మక విన్యాసం ఎక్కువ ఉంటుంది. ఆ మేరకి అది లోపమే.

.

http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_%C3%89luard.

.

Five Haikus

.

The wind
Undecided
Rolls a cigarette of air

The mute girl talks:
It is art’s imperfection.
This impenetrable speech.

The motor car is truly launched:
Four martyrs’ heads
Roll under the wheels.

Ah! a thousand flames, a fire,
The light, a shadow!
The sun is following me.

A feather gives to a hat
A touch of lightness:
The chimney smokes.
.
Paul Eluard

(14 December 1895 – 26 November 1952)

French Poet and one of the Founders of Surrealist Movement

బిలియర్డ్స్ ఆట… ఆల్ఫోన్స్ డోడె , ఫ్రెంచి కథా రచయిత

.

రెండురోజులబట్టీ పోరాడుతున్నారేమో, సైనికులు పూర్తిగా అలసిపోయి ఉన్నారు. వర్షం పడుతూ, క్రిందనుండి నీళ్ళు ప్రవహిస్తున్నా లెక్కచెయ్యకుండా వాళ్ళు వీపులకి తగిలించిఉన్న సంచీలతోనే నిద్రపోతున్నారు. ఆయుధాలు పక్కనబెట్టి, చెరువులయిపోతున్న రాజమార్గం మీదా, నీరు ఊరుతున్న బురద పొలాలల్లోనూ ప్రాణాలు ఉగ్గబట్టుకుని అలాగే మూడు గంటలపాటు అలా నిరీక్షించవలసి వచ్చింది.

అలసటవల్ల, నిద్రలేమివల్ల, యూనిఫారంలతో నిలువునా తడిసిముద్దయిపోవడం వల్లా శరీరం కొంకర్లుపోయి వెచ్చగా ఉండడానికి ఒకరికొకరు దగ్గరగా ఆనుకుని పడుకున్నారు;  కొందరయితే ఒకరి భుజానికున్న సంచికి మరొకరు చేరబడి నిలబడే నిద్రపోతున్నారు; ఆ నిద్రలో ప్రశాంతంగా వాళ్ల ముఖాలు కనిపిస్తున్నా, వాళ్ళల్లో అలసటా, ఆకలీ కొట్టొచ్చినట్టు కనిపిస్తున్నాయి.

తెరిపిలేకుండా కురుస్తున్న వర్షం… ఎక్కడచూసినా బురద, తినడానికి ఏమీ లేకపోవడం, కొండదిగిన నల్లని మబ్బులు, ఎప్పుడు వచ్చి మీదపడతాడో తెలియని శత్రుభయంతో… చుట్టూ మృత్యువాతావరణం అలముకుని ఉంది.

వాళ్ళక్కడ ఏం చేస్తున్నట్టు? అక్కడ ఏం జరుగుతోంది? ఫిరంగులు వాటి మూతులు అడవిపక్క గురిపెట్టి చూస్తూ, అక్కడ వేటినో పరీక్షగా చూస్తున్నట్టు కనిపిస్తున్నై. ఆకస్మికంగా దాడి చెయ్యడానికి పొదల్లో మెషిన్ గన్ లు ఆకాశంవంక నిరీక్షిస్తూ సన్నద్ధంగా ఉన్నాయి. అన్నీ దాడి చెయ్యడానికి ఆయత్తమయి ఉన్నాయి. అలాంటప్పుడు మరి ఎందుకు దాడి చెయ్యడం లేదు? దేనికోసం నిరీక్షిస్తున్నట్టు?

వాళ్ళు ఉత్తరువులకోసం ఎదురుచూస్తున్నారు… కేంద్ర కార్యాలయం ఏ ఉత్తర్వులు పంపదు. పోనీ అదేమన్నా చాలా దూరంలో ఉందా అంటే అదేం లేదు. లూయీ XIII  కోట కనుచూపు మేరలో కొండ మధ్యలో ఉంది… వానకడిగిన ఎర్రని కోట ఇటుకలు చెట్లమధ్యనుండి మెరుస్తున్నాయి. అది నిజంగా రాజభవనమే… సేనాధిపతి నివాసం అన్న ముద్ర ధరించడానికి తగిన యోగ్యత కలిగి ఉంది. రోడ్డుకి దూరంగా, ముందున్న వెడల్పైన కందకాన్నీ వెనకున్న రాతిగోడనీ వేరుచేస్తూ మెత్తని తివాచీలాంటి పచ్చిక … తలవాకిలి వరకూ వరసగా పువ్వులతో అలంకరించినట్టు వ్యాపించి ఉంది.

రెండోపక్క, ఆ భవనానికి వెనకభాగంలో, ఏకాంతంగా ఉండే స్థలంలో చుట్టూ కంచెలా నిలబడ్డ చెట్ల మధ్య ఖాళీలు కనిపిస్తున్నాయి; అక్కడ హంసలు ఈదుతున్న చిన్న కొలను అద్దంలా మెరుస్తోంది; గోపురంలా ఉన్న అసంఖ్యాకమైన పక్షులు వసించే చూరు క్రింద, చెట్టుకొమ్మల మధ్య, నెమళ్ళూ,అడవి కోళ్ళూ తమ పురులు విప్పి సోయగాలు ప్రదర్శన చేస్తూ, సన్నగా క్రేంకారాలు చేస్తున్నాయి. యుద్ధం వల్ల యజమానులు ఇల్లువీడి వెళ్ళిపోయినా, అక్కడ మనుషులెవ్వరూ లేనట్టూ, ఆలనాపాలనా చూసేవాళ్ళెవరూ లేనట్టూ కనిపించడం లేదు. దేశపతాకం చలవ వల్ల పచ్చికబయళ్ళలో అతిచిన్న పువ్వు కూడా చెక్కుచెదరకుండా పరిరక్షింపబడి ఉంది. యుద్ధభూమికి సమీపంలో చక్కగా తీర్చినట్టున్న పొదలతో, గంభీరమైన నిశ్శబ్దం అలముకున్న రాచబాటలతో  అంత మనోహరమైన  ప్రశాంతత లభించడం అరుదే.

దూరంగా కనిపిస్తున్న రోడ్లని చికాకుకలిగించేలా బురదతో ముంచెత్తుతూ, లోతుగా గోటులుతవ్వుతున్నట్టు కురుస్తున్న ఆ వర్షమే, ఇక్కడకొచ్చేసరికి రాజసంగా సన్నని చిరుజల్లులా కురుస్తూ, పచ్చికకి పచ్చదనాన్నీ, ఇటుకలకి పూర్వపు ఎర్రదనాన్ని తెస్తూ, హంసల రెక్కలనీ, నారింజ బత్తాయిచెట్ల ఆకుల్ని మెరుగుపెడుతోంది. ప్రతీదీ తళతళలాడుతూ, అంతా ప్రశాంతంగా ఉంది. నిజానికి ఇంటికప్పుమీద ఎగురుతున్న జండా, గేటుకి ముందు పహారా కాస్తున్న ఇద్దరు జవానులేగనక లేకపోతే అది సైనికాధికారి కేంద్రకార్యాలయమని ఎవరూ తెలుసుకోలేరు. గుర్రాలు అశ్వశాలలో విశ్రాంతి  తీసుకుంటున్నాయి. అక్కడక్కడ ఉండీ ఉడిగీ  మనకి  ఒక అశ్వ రక్షకుడో, వంటగది దగ్గర పచార్లూ చేస్తూ యూనిఫారంలో లేని ఆర్డర్లీనో, విశాలమైన ఆవరణలో ఎర్రని ఫేంటు తొడుక్కుని నిర్లిప్తంగా అరగొర్రు లాగుతూ తోటమాలీవో కనిపిస్తున్నారు.

ముఖద్వారంవైపు కిటికీలు తెరుచుకున్న భోజనాలగదిలో, సగం శుభ్రంచేసి ఉన్న ఒక టేబిలు కనిపిస్తోంది; దానిమీద నలిగిపోయిన గుడ్డా, ఇంకా మూతతియ్యని సీసాలూ, ఖాళీవీ, మరకలుపడిన సగం తాగి వదిలేసినవీ గ్లాసులు ఉన్నాయి; అక్కడనుండి అతిథులందరూ  నిష్క్రమించడంతో విందు ముగిసినట్టు తెలుస్తోంది. దాన్ని ఆనుకుని ఉన్న గదిలోంచి పెద్దగా మాటలూ, నవ్వులూ, గ్లాసులు ఒకదాన్ని ఒకటి సున్నితంగా తాకినపుడు చేసే ఘల్లుమన్న చప్పుడుతోపాటు, బంతులు ఒకదాన్ని ఒకటి ఢీకొడుతున్న చప్పుడుకూడ వినవస్తోంది. సైన్యాధ్యక్షుడు(మార్షల్) ఇక్కడ బిలియర్డ్స్ ఆడుతున్నాడు… అందుకనే అక్కడ సేన అతని ఉత్తర్వులకోసం ఎదురుచూస్తోంది. అతను ఒకసారి ఆట ప్రారంభించేక, మిన్ను విరిగి మీద పడ్డా, అది పూర్తిచెయ్యకుండా ప్రపంచంలో ఏదీ ఆపలేదు. 

బిలియర్డ్స్! ఆ యోధుడికున్న ఒక పెద్ద బలహీనత. అతను ఆటకు వచ్చేడంటే, పూర్తి యూనిఫారంలో, గుండేమీద పతకాలు వేలాడుతూ, యుద్ధానికి వచ్చినంత గంభీరంగా ఉంటుంది అతని ముఖం;  విందు భోజనమూ, త్రాగుడూ, ఆటా ఇచ్చిన ఉద్రేకంతో కళ్ళు నిప్పుల్లా వెలుగుతూ, బుగ్గలు ఎర్రబారి ఉంటాయి. అతని అంగరక్షకులు వెన్నంటే ఉంటారు… భక్తీ, వినయమూ చూపిస్తూ అతను “క్యూ”తో కొట్టే ప్రతి దెబ్బకీ మెచ్చుకోలుగా చప్పట్లు చరుస్తూ. మార్షల్ ఒక పాయింటు సాధించేడంటే అది ప్రత్యేకంగా చెప్పుకుంటారు; అతనికి దాహం వేస్తే అతనికి మదిర అందించడానికి సిద్ధపడతారు. ఇక్కడ భుజకీర్తుల రాపిడులూ, తురాయిల కదలికలూ, ఒంటిమీద పతకాలపట్టీలు చేసే గలగలలూ నిరంతరాయంగా సాగుతూ ఉంటాయి. ఉద్యానవనాలకీ ఉన్నతమైన దర్బారులకీ ఎదురుగా ఉంటూ, గోడలకు ఓకు పలకలు తాపడంచేసి ఉన్న విలువైన ఆ మందిరంలో అందమైన చిరునవ్వులూ, సభాసదులు చేసే వినయపూర్వక వందనాలూ, సరికొత్త యూనిఫారాలూ, వాటిమీది బుటాలనగిషీలూ చూస్తుంటే, కాంప్య్ర్న్యూ (Compiègne)లోని రోజులు గుర్తొస్తూ, అదిగో అక్కడ దూరంగా రోడ్లమీద, వర్షంలో తడిసి వణుకుతూ, బట్టలు మట్టికొట్టుకుపోయిన బాధాకరమైన దృశ్యం నుండి కళ్ళకి కాస్త  ప్రశాంతత లభిస్తుంది. 

మార్షల్ ప్రత్యర్థి ఒక యువ కేప్టెన్… ఉంగరాలజుట్టుతో, తేలికైన చేజోళ్ళు ధరించి బిలియర్డ్స్ ఆటలో ప్రపంచంలోని అందరు మార్షల్స్ నీ ఓడించగల సత్తా ఉన్న అగ్రశ్రేణి బిలియర్డ్స్ ఆటగాడు. అయితే అతనికి మన మార్షల్ నుండి ఎంత గౌరవప్రదమైన దూరంలో ఉండాలో ఆ మెలకువ బాగా తెలుసు. తన శక్తినంతా ఆట ఎలా గెలవకూడదో దానికి వినియోగిస్తున్నాడు. అలాగని సులువుగా ఓడిపోవడమూ లేదు. సరిగ్గా చెప్పాలంటే, మంచి భవిష్యత్తు ఉన్న అధికారి అతను. 

ఓ యువకుడా, బహుపరాక్! అప్రమత్తంగా ఉండు. మార్షల్ వి పాయింట్లు పదిహేనూ, నీవి పదీను. అసలు విషయం ఏమిటంటే, చివరిదాకా ఈ ఆటని అలాగే కొనసాగనివ్వాలి. అలా చేస్తే నీ పదోన్నతికి, అదిగో బయట మిగతా వాళ్లతోపాటే దిక్కుల్ని ముంచెత్తుతున్న వర్షంలో తడుస్తూ, నీ యూనిఫారాన్నీ దానిమీది ఉపకరణాల్నీకుళ్ళు చేసుకుంటూ, రాని ఉత్తర్వులకోసం ఎదురుచూస్తూ చేసినదానికంటే …. ఎక్కువ చేసినట్టే. 

ఆట నిజంగా ఆసక్తికరంగా ఉంది. కర్రబంతులు దొర్లుకుంటూ, ఒకదాన్నొకటి ఢీకొట్టుకుంటూ రంగులు కలగలుపుకుంటున్నట్టున్నాయి. అంచున ఉన్న మెత్తలు వాటిని వెనక్కి పంపుతున్నాయి. ఉండుండి ఆకాశంలో ఒక ఫిరంగి పేలిన చప్పుడు(కేనన్-షాట్)తోపాటు ఒక మెరుపు మెరుస్తుంది. దానితో పోలిస్తే కిటికీలు బహు నెమ్మదిగా కొట్టుకుంటై. అందరూ ఒక్కసారి ఉలిక్కిపడి ఒకరి వంక ఒకరు చూసుకుంటుంటారు ఆందోళనగా. ఒక్క మార్షల్ కే అతని ఏకాగ్రతలో ఏదీ వినిపించదు,కనిపించదు; టేబిలుమీద ఆనుకుని అతనిప్పుడు అద్భుతమైన డ్రా-షాట్ ఎలా కొట్టడమా ఆలోచనలో నిమగ్నమై ఉన్నాడు. డ్రాషాట్లు కొట్టడంలో అతను నేర్పరి. 

కాని ఇంతలో ఒక దాని తర్వాత ఒకటి మెరుపులూ, వెనకనే ఫిరంగులు పేలడమూ వినిపిస్తోంది. అతని అంగరక్షకులు కిటికీలదగ్గరకి పరిగెడుతున్నరు. కొంపదీసి ప్రష్యన్లు గాని దాడి చెయ్యడం లేదుకదా!

“వాళ్లు దాడి చేస్తే చెయ్యనీయండి!” అన్నాడు మార్షల్ క్యూకి సీమసున్నం పూస్తూ. “కేప్టెన్, ఇప్పుడు మీ వంతు.”

అక్కడి ఉద్యోగులు ఆనందంతో పులకలెత్తారు. యుద్ధ భూమిలో ఉంటూ కూడా అంత ప్రశాంతంగా బిలియర్డ్స్ ఆదగలుగుతున్న తమ మార్షల్ ధైర్యం ముందు ఫిరంగులు మోసుకెళ్ళే వాహనం మీదే పడుక్కున్న టూరెన్ (1611-75 మధ్య జీవించి, 30 సంవత్సరాల యుద్ధంలో ఫ్రాన్సు సైన్యాధ్యక్షుడుగా ఉన్నాడు)సాహసం ఏమీ కాదు అనుకున్నారు. ఫిరంగి గుళ్ళమోతతో మెషీన్ గన్లూ, తుపాకులమోత కలగలిసిపోయి వినిపిస్తోంది. ఈ మధ్యలో ఇక్కడ కోలాహలం కూడా రెట్టింపవుతోంది. అంచులంట నల్లగా ఉంటూ ఎర్రని కాలువల ప్రవాహం పచ్చికనానుకుని ప్రవహించడం ప్రారంభించింది. పక్షిశాలలో నెమళ్ళూ అడవికోళ్ళూ భయంతో అరుస్తున్నాయి. అరబ్బీ గుర్రాలు తుపాకుమందు వాసన పసిగట్టడంతో గుర్రాలశాలలో అసహనంగా వెనకకాళ్ళమీద లేస్తున్నాయి. కేంద్రకార్యాలయంలో ఆందోళన ఎక్కువయ్యింది. కబురు తర్వాత కబురు వస్తోంది. వార్తాహరులు ఒకటే పరుగులు. సైన్యాధ్యక్షుడు ఎక్కడ అని అడుగుతున్నారు.

కానీ మార్షలు కనిపించడే. నే చెప్పలేదూ, అతను ఆట ప్రారంభించేక ముగించేదాకా ఏదీ అడ్డదని?

“కేప్టెన్! ఇప్పుడు మీ వంతు.” అన్నాడు మార్షల్ మళ్ళీ.

కానీ కేప్టెన్ బాగా కలవరపడుతున్నాడు. కుర్రతనం అంటే అదే. లేకపోతే చూడండి. అతని మనసు మనసులో లేదు. వ్యూహాలు మరిచిపోయేడు. వరసగా రెండు పాయింట్లు సాధించి ఆట గెలిచేసేంత పని చేశాడు. దాంతో మార్షలుకి పట్టలేని కోపం వచ్చింది. ఆశ్చర్యం, ఆగ్రహం అతని ముఖంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. సరిగ్గా అదేక్షణంలో ప్రాంగణంలోకి బాగా పరిగెత్తి నిట్టూరుస్తున్న గుర్రం ఆగింది. మట్టికొట్టుకుపోయిన ముఖంతో అతని సంరక్షకుడొకడు కాపలాదారులందర్నీ తప్పించుకుంటూ ఒక్క ఉదుటులో మెట్లన్నీ ఎక్కి వచ్చేడు. “మార్షల్! మార్షల్!”… అతను ఎలా అభివాదం చేశాడో చూసితీరవలసిందే. కోపంతో ఊగిపోతూ, కోడిపుంజులా ముఖం ఎర్రబారిపోయి మార్షల్ చేతిలో క్యూతో కిటికీ దగ్గరకు వెళ్ళేడు.

“ఏమిటి సంగతి? ఇదంతా ఏమిటి? అక్కడ కాపలాదారులెవ్వరూ లేరా?” అని అరిచేడు.

“కానీ, మార్షల్…” అంటూ అతనేదో చెప్పబోయాడు.

“సరే, ఒక్క క్షణం; నేను ఉత్తర్వులిచ్చేదాకా నిరీక్షించు.”

కిటికీ దభాలుమని మూసుకుంది.

అతని ఉత్తర్వులకోసం నిరీక్షించాలి! పాపం, సైనికులు. ఇంత సేపూ వాళ్ళు చేస్తున్నపని అదే. గాలి వర్షాన్నీ, తుపాకీ గుళ్ళనీ వాళ్ల ముఖాలమీద కొడుతోంది. కొన్ని బెటాలియన్లకి బెటాలియన్లు అప్పుడే తుడుచుపెట్టుకు పోయేయి; కొన్ని ప్రతిచర్యకి సిద్ధంగా ఉన్నా తమ అచేతనకి కారణం తెలియక నిరర్థకంగా నిలబడి ఉత్తర్వులకోసం నిరీక్షిస్తున్నాయి.  చచ్చిపోడానికి ఏ ఉత్తర్వులూ అక్కరలేదు కనక, వందలకొద్దీ సైనికులు పొదల్లోనూ, కందకంలోనూ, ప్రశాంతంగా ఉన్న ఆ కోట ముఖద్వారందగ్గరా చచ్చి పడి ఉన్నారు. వాళ్ళు చచ్చిపోయినా, నిర్దాక్షిణ్యంగా ఫిరంగులు వాళ్ళని చీల్చి ముక్కలుచేసి పారెస్తున్నాయి; తెరిచి ఉన్న వాళ్ల గాయాల్లోంచి ఫ్రాన్సు రక్తం మౌనంగా పారుతోంది. పైన, బిలియర్డ్స్ గది మాత్రం ఆట తీవ్రతతో వేడేక్కిపోతోంది. మార్షల్ మళ్ళీ తన ఆధిపత్యాన్ని చేజిక్కించుకున్నాడు; అయితే, కేప్టెన్ మాత్రం సింహంలా పోరాడుతున్నాడు.

పదిహేడు. పద్ధెనిమిది. పంథొమ్మిది.

వాళ్లకి పాయింట్లు లెక్కపెట్టడానికి సమయం లేదు. యుద్ధం చప్పుడు మరింతదగ్గరగా వచ్చేస్తోంది. మార్షల్ కి ఇంక ఒక్క పాయింటు మాత్రమే కావాలి. అప్పటికే పార్కులో గుళ్ళవర్షం కురుస్తోంది.  అకస్మాత్తుగా ఫిరంగి గుండు ఒకటి కొలనులో పేలింది. గదిలో అద్దం భళ్ళున పగిలి ముక్కలయింది. రక్తం ఓడుతున్న రెక్కలతో హంస ఒకటి ప్రాణభయంతో అరుస్తూ కొలనులో పిచ్చెక్కినట్టు ఎటుపడితే అటు ఈదుకుంటూ పొతోంది… అదే మార్షలు కొట్టిన చివరి స్ట్రోక్ కూడా.

అంతే! అంతా చెప్పలేని నిశ్శబ్దం ఆవరించింది. వినిపిస్తున్న చప్పుడల్లా కేవలం తుప్పల్లో పడుతున్న వర్షానిది. కొండ మొదలులో ఏదో గందరగోళం; బురదకొట్టుకుపోయిన రోడ్లమీద పరిగెడుతున్న సైనికుల అడుగుల చప్పుడు. సైన్యం పూర్తిగా పలాయనం చిత్తగిస్తోంది. మార్షల్ మాత్రం తన ఆట గెలిచాడు.

.

ఆల్ఫోన్స్ డోడె

(13 May 1840 – 16 December 1897)

ఫ్రెంచి నవలాకారుడు

.

 

Alphonse Daudet
Alphonse Daudet
French Novelist and Short Story Writer
Image Courtesy:
http://en.wikipedia.org/wiki/File:Alphonse_Daudet_2.jpg

.

The Game of Billiards

.

As they have been fighting two days, and have passed the night with their knapsacks on, beneath a flood of rain, the soldiers are completely exhausted. And yet for three mortal hours they have been left waiting, with grounded arms, in the puddles of the highroads and the mud of the saturated fields.

Benumbed by fatigue, by sleepless nights, and with their uniforms drenched with rain, they crowd together to warm and comfort one another. There are some who sleep standing, leaning against a neighbour’s knapsack, and weariness and privations can be read distinctly upon those relaxed faces, overcome with sleep. Rain, mud, no fire, nothing to eat, a low, black sky, and the enemy in the air about. It is funereal.

What are they doing there? What is going on? The guns, with their muzzles pointed towards the wood, have the appearance of watching something. The mitrailleurs in ambush stare fixedly at the horizon. Everything seems ready for an attack. Why do they not attack? What are they waiting for?

They are awaiting orders, and headquarters sends none. And yet the headquarters are not far away. They are at yonder stately Louis-Treize château, whose red bricks, scoured by the rain, glisten among the trees half-way up the hill. Truly a princely dwelling, quite worthy to bear the banner of a marshal of France. Behind a broad moat and a stone wall which separate them from the road, smooth green lawns, lined with vases of flowers, extend to the porch. On the other side, the private side of the house, the hornbeam hedges show luminous gaps; the pond in which swans are swimming lies like a mirror, and beneath the pagodalike roof of an enormous aviary, peacocks and golden pheasants flash their wings and display their plumage, uttering shrill cries amid the foliage. Although the owners have gone away, one does not feel the abandonment, the desolation of war. The oriflamme of the leader of the army has safeguarded even the tiniest flowers in the lawns, and it is an impressive thing to find so near the battle-field that opulent tranquillity that is born of perfect order, of the accurate alignment of the shrubbery, of the silent depths of the avenues.

The rain, which fills the roads yonder with such disgusting mud, and digs such deep ruts, here is nothing more than an elegant, aristocratic shower, reviving the red of the bricks and the green of the lawns, polishing the leaves of the orange-trees and the white feathers of the swans. Everything glistens, everything is peaceful. Really, but for the flag floating on the roof, but for the two soldiers on sentry-go before the gate, one would never suspect that it is the headquarters of an army. The horses are resting in the stables. Here and there one sees a groom, or an orderly in undress uniform, loitering about the kitchen, or a gardener in red trousers placidly drawing his rake over the gravel in the great courtyards.

The dining-room, the windows of which look upon the porch, discloses a half-cleared table; uncorked bottles, soiled and empty glasses on the rumpled cloth; the end of a banquet, after the guests have gone. In the adjoining room one may hear loud voices, laughter, the clicking of balls and the clinking of glasses. The marshal is playing his game of billiards, and that is why the army is waiting for orders. When the marshal had begun his game, the heavens might fall, but nothing in the world could prevent him from finishing it.

Billiards! that is the weakness of that great warrior. He stands there, as grave as in battle, in full uniform, his breast covered with medals, with kindled eyes, flushed cheeks, excited by feasting, grog, and the game. His aides-de-camp surround him, zealous and respectful. uttering admiring exclamations at each of his strokes. When the marshal makes a point, they all hasten to mark it; when the marshal is thirsty, they all rush to prepare his grog. There is a constant rustling of epaulettes and plumes, a jingling of medals; and to see all those sweet smiles, those artful, courtier like reverences, all those new uniforms and embroidery in that lofty apartment, with its oaken wainscoting, looking upon parks and courts of honour, recalls the autumn days at Compiègne, and affords the eyes a little rest from the stained cloaks that shiver yonder along the roads, forming such sombre groups in the rain.

The marshal’s opponent is a young captain of the staff, belted and curled and light-gloved, who is in the first rank of billiard-players and capable of beating all the marshals on earth; but he has the tact to keep a respectful distance behind his chief, and devotes his energies to the task of not winning, and at the same time not losing too easily. He is what is called an officer with a future.

Attention, young man, let us be on our guard! The marshal has fifteen, and you ten. The point is to keep the game in that condition to the end; then you will have done more for your promotion than if you were outside with the others, beneath those torrents of water which drown the horizon, soiling your natty uniform, tarnishing the gold of your aiguillettes, awaiting orders which do not come.

It is really an interesting game. The balls roll and clash and mingle their colours. The cushions send them merrily back; the cloth waxes hot. Suddenly the flash of a cannon-shot passes across the sky. A dull sound rattles the windows. Everybody starts, and they look at each other anxiously. The marshal alone has neither seen nor heard anything; leaning over the table, he is busily engaged in planning a magnificent draw-shot; draw-shots are his strong point.

But there comes another flash, then another. The cannon-shots succeed each other in hot haste. The aides-de-camp run to the windows. Can it be that the Prussians are attacking.

“Very well, let them attack!” says the marshal, chalking his cue. “It’s your turn, captain.”

The staff quivers with admiration. Turenne asleep upon a gun-carriage was nothing compared to this marshal, who plays billiards so tranquilly at the moment of going into action. Meanwhile the uproar redoubles. With the roar of the cannon is mingled the tearing sound of the mitrailleuses, the rattle of musketry. A red steam, black at the edges, rises around the lawns. The whole park is on fire. The terrified peacocks and pheasants shriek in the aviary; the Arabian horses, smelling the powder, rear in the stables. The headquarters begins to be excited. Despatch after despatch. Couriers arrive at full speed. They ask for the marshal.

The marshal cannot be seen. Did I not tell you that nothing could prevent him from finishing his game?

“It is your turn, captain.”

But the captain is distraught. That is what it is to be young. Behold he loses his head, forgets his tactics, and makes two runs in succession, which almost give him the game. Thereupon the marshal becomes furious. Surprise and indignation animate his manly face. Just at this moment a horse ridden at a hard gallop rushes into the courtyard. An aide-de-camp covered with mud forces his way past the sentries and ascends the steps at one bound. “Marshal, marshal!” You should see how he is greeted. Puffing with anger and red as a rooster, the marshal appears at the window, his billiard-cue in his hand:

“What’s the matter? What’s all this? Isn’t there any sentry there?”

“But, marshal——”

“All right, in a moment; wait for my orders, in God’s name!”

And the window is violently closed.

Wait for his orders! That is just what they are doing, the poor fellows. The wind drives the rain and the grapeshot full in their faces. Whole battalions are wiped out, while others stand useless, with their arms in readiness, utterly unable to understand their inaction. Nothing to do. They are awaiting orders. However, as one needs no orders to die, the men fall by hundreds behind the shrubs, in the moats, in front of the great silent château. Even after they have fallen, the grape tears them still, and from the open wounds the generous blood of France flows noiselessly. Above, in the billiard-room, it is getting terribly warm too; the marshal has recovered his lead, but the little captain is defending himself like a lion.

Seventeen! eighteen! nineteen!

They hardly have time to mark the points. The roar of the battle draws nearer. The marshal has but one more to go. Already shells are falling in the park. Suddenly one bursts over the pond. The mirror is shattered; a swan in deadly alarm swims wildly about amid an eddy of bloody feathers. That is the last stroke.

Then, a profound silence. Only the rain falling on the hedges, a confused rumbling at the foot of the hill, and, along the muddy roads, a sound like the trampling of a hurrying flock. The army is in full retreat. The marshal has won his game.

.


Alphonse Daudet


(French: [dodɛ]; 13 May 1840 – 16 December 1897)

 French Novelist, Short story Writer and Poet.

Text Courtesy: http://www.bartleby.com/313/4/4.html

అదంతా కలేనా? … గై ద మొపాసా, ఫ్రెంచి కథా రచయిత

హెచ్చరిక:

గుండెదిటవు లేనివాళ్ళు  ఈ కథని దయచేసి చదవ వద్దు. అలా చదివినపుడు వచ్చే సమస్యలకి అనువాదకుడు బాధ్యుడు కాడు.

.

ఈ కథ ఉత్తమపురుషలో పురుషుడు చెప్పిన కథ అయినప్పటికీ, దీనిని స్త్రీ చెప్పినట్టు ఊహించినా, ఇందులోని సౌందర్యం ఎంతమాత్రం తగ్గదు. చెడదు. (శ్మశానంలో రాత్రిగడపటం అన్నది కథకుడికి కూడ  suspension of disbelief క్రింద ఇచ్చే రాయితీయే గనుక). అసలు విషయం, బలహీనతలనీ, గొప్పదనాలనీ తులనాత్మకంగా పరిశీలించి ఇవ్వవలసినవాటికి ఇవ్వవలసినంత విలువ ఇవ్వలేని మనబలహీనత వల్ల, వ్యక్తులకి (బ్రతికి ఉన్నప్పుడూ పోయిన తర్వాతా కూడా) ఎక్కువగా ప్రేమించడమో ద్వేషించడమో చేస్తుంటాం. మనకిష్టమైన వాళ్ల వ్యక్తిత్వాలచుట్టూ ఒక మార్మికత సృష్టించుకుంటాం. నమ్మకం బలంగా ఉన్నంతకాలమూ, మన నమ్మకాలకి ఆఘాతం కలిగించే విషయాలు తెలిసినా అంత గుడ్దిగానూ త్రోసిపుచ్చుతూ ఆ భ్రమలోనే బ్రతుకుతాం. కానీ ఎప్పుడైనా మన విశ్వాసాన్ని సడలించే ఋజువులు కనిపించినప్పుడు (బ్రతికున్నప్పుడు కూడా) అంత గౌరవప్రదమైన వ్యక్తినీ ఒక్కసారిగా పలచనచేసి వాళ్ళు మిగతా ఎన్ని మంచిపనులు చేసినా వాటికి విలువ ఇవ్వం. వ్యక్తిత్వాలని  de-mystify చేసి, వ్యక్తుల్ని మంచిచెడుల సంగమంగా గ్రహించి, బలహీనతలను సానుభూతితో అర్థంచేసుకుని, వాళ్ళు పాటించిన మానవీయమైన విలువలకు, విలువ ఇవ్వడం మరిచిపోకూడదు. Demystification of such myth around people we love  ఈ కథలోని సందేశం.)

*

ఆమెని నేను పిచ్చిగా ప్రేమించాను.

మనిషి ఎందుకు ప్రేమిస్తాడు? అసలు, మనిషి ఎందుకు ప్రేమిస్తాడు? చూడ్డానికి ఎంత చిత్రంగా ఉంటుందోకదా …  ఈ ప్రపంచంలో ఒకే వ్యక్తిని చూసి ప్రేమించడం, ఆ ఒక్కరే తన ఆలోచనలలో వ్యాపించి, మనసులో ఒకే ఒక్క కోరిక, పెదవిమీద ఎప్పుడూ ఒకటే నామం… ఆ పేరే నిరంతరం, అగాధమైన హృదయపులోతులనుండి పెదాలపైకి ఊటలాగ సదా ఉబుకుతూ, ఆ నామాన్నే పదే పదే సమయం సందర్భం మరిచి  ఏదో ప్రార్థన చేసుకుంటున్నట్టు స్మరిస్తూ, జపించడం?

నేను మా కథే చెబుతాను, ఎందుకంటే ప్రేమ ఒక్కటే. ఆ అనుభూతి  అందరికీ ఒక్కలాగే ఉంటుంది. నేను ఆమెని కలిసి, ఆమె దయమీద, ఆమె లాలింపులమీద, ఆమె కౌగిలిలో, ఆమె మాటల్లో, ఎంతగా ఒదిగిపోయానంటే, ఆమెనుండి ఏది వచ్చినా దానిలో ఎంతగా మైమరచిపోయేవాడినంటే, అది రాత్రో పగలో లక్ష్యపెట్టలేనంతగా; ఈ పురాతన విశ్వంలో అసలు నేను బ్రతికే ఉన్నానో మరణించానో గుర్తించలేనంతగా.

అటువంటి సమయంలో ఆమె మరణించింది. ఎలాగ? నాకు తెలియదు; నాకసలు ఏమయిందో తెలీనే తెలీదు. ఒక రోజు సాయంత్రం ఇంటికి తడిసి ముద్దైపోయి వచ్చింది, ఎందుకంటే ఆరోజు వర్షం తెగకురిసింది; రెండో రోజు దగ్గుపట్టుకుంది, ఒక వారం రోజులు అలా దగ్గుతూనే ఉంది, తర్వాత మంచం పట్టింది. తర్వాతేమయిందో  నాకిప్పుడు గుర్తులేదు. కానీ, డాక్టర్లు వచ్చేరు, మందులు రాసి  వెళ్ళిపోయేరు. మందులు వచ్చేయి, కొందరు ఆడవాళ్ళు ఆమెచేత మందులు తాగించేరు కూడా. ఆమె చేతులు వేడిగా ఉండేవి, నుదురు కాలిపోతుండేది, కళ్లు మాత్రం మెరుస్తున్నా ఎంతో విచారంగా ఉండేవి.  నేను ఆమెతో మాటాడేను, ఆమె సమాధానం చెప్పింది కానీ, ఇప్పుడు అవేవీ గుర్తులేవు. నేను అన్నీ మరిచిపోయాను. సర్వం! ప్రతీదీ! ఆమె మరణించింది. నాకిప్పడికీ గుర్తుంది ఆమె నీరసంగా విడిచిన చివరిశ్వాస. నర్సు “ఆ!” అని అంది. నాకు అర్థం అయిపోయింది. దాంతో నాకంతా అర్థం అయిపోయింది.

అంతకుమించి నాకేం తెలీదు. ఏమీ. ఒక ఫాదిరీ వచ్చి అడిగేడు: “అమె నీతో ఉంటోందా?” అని అడిగేడు. అతని మాటల్లో ఆమెపట్ల న్యూనతాభావం కనిపించింది. ఆమె ఇప్పుడు లేదు గాబట్టి ఎవరికీ ఆమెని అవమానకరంగా మాటాడే హక్కులేదు. దానితో అతన్ని తగిలేసేను. మరొకతను వచ్చేడు. అతనెంతో ఆత్మీయంగా మాటాడేడు. నాకు ఏడుపు వచ్చింది. అన్ని విషయాలూ అతనికి చెప్పేను.

వాళ్ళు ఆమె అంత్యక్రియలగురించి నన్ను సంప్రదించేరు గాని, వాళ్ళేం అడిగేరో గుర్తులేదు; గుర్తున్నదొక్కటే, ఆమె శరీరాన్ని సమాధిలోకి దించేముందు శవపేటిక కప్పు మూస్తున్నపుడు మేకులు కొడుతూ సుత్తి చేసిన చప్పుడు. ఓహ్! భగవంతుడా!భగవంతుడా!

ఆమెని సమాధిచేసేరు. సమాధిచేసేసేరు! ఆమెని! గోతిలో! కొందరు   వచ్చేరు… ఆమె మహిళా స్నేహితులు. నేను వాళ్లని తప్పించుకుందికి బయటకి పారిపోయాను.  అలా పరిగెత్తి పరిపోయి, వీధుల వెంబడి   తిరిగి తిరిగి, చివరికి ఇల్లు చేరుకున్నాను. మరుచటిరోజే ఊరువదలి వెళిపోయాను…

***

నిన్ననే నేను పారిస్ తిరిగి వచ్చేను. వచ్చి మరొకసారి నా గది … మా గది, మా పడక మంచం, మా ఫర్నిచరు, మనిషి పోయిన తర్వాత ఆ మనిషి జీవితానికి చెందిన అవశేషాలు … అన్నీ చూసిన తర్వాత, మళ్ళీ మరొక తెర ఎంత దుఃఖం పొంగుకొచ్చిందంటే, కిటికీ తలుపులు తెరిచి అందులోంచి బయటకు వీధిలోకి  దూకేద్దామనిపించింది. ఇక ఈ గదిలో ఎంతమాత్రం ఉండలేను, తనకి ఆశ్రయమిచ్చి ఉంచిన ఈ గది నాలుగు గోడలూ, కనిపించని మూల మూలలూ ఆమెకు చెందిన వేలకొద్దీ వస్తువుల్నీ, ఆమె శరీరాన్నీ, ఆమె శ్వాసనీ ఇంకా పట్టే ఉన్నాయి. అక్కడనుండి తప్పించుకుపోదామని నా టోపీ తీసుకుని తలుపు దగ్గరకి వెళ్ళేలోపు  హాలులో పెద్ద అద్దాన్ని సమీపించేను… తనే అక్కడ ఆ అద్దాన్ని పెట్టించింది, రోజూ తను బయటకు వెళ్ళే ముందు ఆపాద మస్తకమూ పరీక్షించుకుని, ఏ చిన్నపొరపాటూ లేకుండాతన అలంకరణా, దుస్తులూ, అన్నీ సవ్యంగా ఉన్నాయో లేదో సరిచూసుకుందికి.

ఆ అద్దాన్ని చూడగానే ఆగిపోయాను… ఆమె అందాన్ని అది ఎన్నోసార్లు ప్రతిబింబించింది, ఎన్నిసార్లంటే, బహుశా ఆ రూపాన్ని అది తనదగ్గరే ఉంచేసుకుందేమో అనుకునేంత. ఖాళీగా, గంభీరంగా, నిస్తేజంగా  కనిపిస్తున్న ఆ అద్దం వైపు గుడ్లప్పగించి చూస్తూ, అలా వణుకుతూ నిలుచున్నాను… నేనూ, నా రాగరంజితమైన కళ్లూ పొదువుకున్నట్టు గానే, ఆ అద్దంకూడా ఆమెని తనలో ఇముడ్చుకుని, దాచుకుంది. నేను ఆ అద్దాన్ని ఆప్యాయంగా తాకేను దాన్ని ప్రేమిస్తున్నానేమోన్నంతగా. దాన్ని తాకగానే అది చేతికి చల్లగా తగిలింది, నిర్వికారంగా. ఓహ్, ఎంత  బాధాకరమైన జ్ఞాపకం! దుఃఖిస్తున్న అద్దం, ప్రేమతో రగిలిపోతున్న అద్దం, దారుణమైన అద్దం, మనుషుల్ని ఎలాంటి బాధలకు గురిచేస్తుంది! అద్దం తనలో దాచుకున్న ప్రతిదాన్నీ, దాని ముందునుండి నడచివెళ్లిన ప్రతివస్తువునీ, దానిలో తన ప్రతిబింబాన్ని చూసుకున్న వాళ్లనీ, ప్రేమగా అది ప్రతిబింబించిన వ్యక్తుల్నీ ఎవడైతే మరిచిపోగలడో, ఆ మనిషి చాలా చాలా అదృష్టవంతుడు. నేనిపుడు ఎంత  బాధపడుతున్నాను!

నాకు తెలియకుండానే, నేననుకోకుండానే, నా కాళ్లు ఆమె సమాధివైపు దారి తీసాయి. చాలా సాదా సీదాగా ఉన్న ఆమె సమాధి వెంటనే పోల్చుకున్నాను. .. ఒక తెల్ల పాలరాతి శిలువగుర్తూ, ఫలకం మీద క్లుప్తంగా నాలుగు మాటలూ:

                “ఆమె ప్రేమించింది, ప్రేమించబడింది, మరణించింది.”

ఆమె ఆ సమాధిలో ఉంది… శిధిలమైపోతూ! ఎంత దారుణం!  నా నుదురు నేలకి ఆన్చి వెక్కి వెక్కి ఏడ్చాను; అక్కడే, అక్కడే అలా చాల సెపు ఉండిపోయాను. చీకటిపడడం గమనించాను; అప్పుడు నాకొక వింత ఆలోచన, ఆపుకోలేని కోరిక, నిరాశకుగురైన ప్రేమికుడికి కలిగే ఆకాంక్ష ముప్పిరిగొంది: ఆ రాత్రి, నా చివరి రాత్రి, ఎలాగైనా ఆమె సమాధిప్రక్కనే శోకిస్తూ గడపాలని. కాని, నన్ను ఎవరైనా చూస్తే అక్కడనుండి తరిమేస్తారు. మరి నా ఆలోచన అమలుపరిచే మార్గం ఎలా? అవసరానికి తగిన ఉపాయం ఆలోచించగల సమర్థత నాకుంది. అందుకని, వెంటనే అక్కడనుండి లేచాను. ఆ మృతనగరిలో సంచారం ప్రారంభించాను. నడుస్తూ, నడుస్తూ, నడుస్తూనే ఉన్నాను. మనం నివసిస్తున్న నగరాలతో పోలిస్తే, ఈ నగరం ఎంత చిన్నది!  నిజానికి చనిపోయిన వారిసంఖ్య బ్రతికున్న వారికంటే ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువగదా! మనకయితే ఎత్తైన భవంతులూ, విశాలమైన రోడ్లూ, ఏకకాలంలో నాలుగుతరాలకి కావలసినంత గాలీ వెలుతురూ వచ్చేలా పెద్ద పెద్ద గదులూ, వాటితో పాటే, నిత్యం స్వచ్ఛమైన చెలమల్లోని నీళ్ళూ, ద్రాక్షతోటలనుండి సారాయీ, మైదానాలనుండి తినడానికి మంచి రొట్టే ఇవన్నీ కావాలి.

ఇన్ని తరాల మృతులకీ, మనదాక కొనసాగిన ఆ మహామానవ సోపానానికి, పాపం, ఏమీ లేవు! బొటాబొటీగా కూడ ఏవీలేవు! అన్నీ భూమి తిరిగి తీసుకుంటుంది; విస్మృతి వాళ్ల ఉనికిని చెరిపేస్తుంది… కడపటి వీడ్కోలు చెబుతూ…

నే నా శ్మశానం ఒక మూలకి చెరేసరికి ఒక్కసారిగా గమనించేను… అది అన్నిటిలోకీ పాతజాగా. అక్కడి సమాధులలోనివాళ్ళు ఎప్పుడో మట్టిలో కలిసిపోయారు… అక్కడి శిలువలే శిధిలమై జీర్ణావస్థకి చేరుకున్నాయి. బహుశా రేపు రాబోయేవారికి అక్కడ ఆశ్రయం కల్పించవచ్చు. అక్కడ సంరక్షణలేని గులాబి చెట్లూ, నల్లగా ఏపుగా పెరిగిన సైప్రస్ చెట్లూ, మానవశరీరాలు ఎరువుగా పెరిగి నిర్లక్ష్యంగా  వదిలేసిన అందమైన తోటా ఉన్నాయి.

ఇప్పుడు నేను ఒంటరిగా ఉన్నాను. ఒకే ఒక్కడిని నిస్సందేహంగా. బాగా దట్టంగా గుబురుగా పెరిగిన చెట్టుచూసి దాని ఆకుల నల్లని నీడలో ఎందుకైనా మంచిదని నక్కి కూర్చున్నాను… పడవమునిగినపుడు ఆధారంగా దొరికిన బల్లచెక్కను మనిషి ఎంత ఆత్రంగా పట్టుకుంటాడో, అంత ఆత్రంగా ఆ చెట్టు మొదలు పట్టుకుని.

బాగా చీకటి పడనిచ్చి, నా స్థావరాన్ని వదిలి నడవడం ప్రారంభించాను… ఆ మృతులతో నిండిన ఆ నేలమీద  నెమ్మదిగా, మెత్తగా అడుగులో అడుగు వేసుకుంటూ. చాలా సేపు తిరిగేను గాని  ఆమె సమాధి ఎక్కడుందో  మళ్ళీ గుర్తుపట్టలేకపోయాను. రెండు చేతులు జాచీ, సమాధుల్ని చేతులతో, కాళ్లతో, ముణుకులతో, గుండెతో, చివరికి నా తలతో, తడుముతూ, తన్నేసుకుంటూ, తొట్రుపడుతూ… అయినా ఆమె సమాధిని కనుక్కోలేకపోయాను. గుడ్డివాడు తోవకోసం తడుముకున్న చందంలో తిరిగేను గాని, నాకు రాళ్ళూ, శిలువలూ, ఇనప కంచెలూ, లోహపు దండలూ, కొత్తగా ఉంచిన పూలమాలలే తగిలేయి. నా చేతివేళ్లను సమాధిపలకలమీద రాసి ఉన్న అక్షరాలమీదనుండి పోనిచ్చి అక్కడి అక్షరాలను చదివేను. అబ్బ! ఏమి చీకటి! ఎంతప్రయత్నించినా ఆమె సమాధి జాడ కనిపెట్టలేకపోయాను.

చంద్రోదయం అవలేదు. ఏమి కాళరాత్రి అది! నాకు భయం వేసింది, గోరీలమధ్య సన్నగా ఇరుకుగా ఉన్న త్రోవలో నడవడానికి చాలా భయం వేసింది. సమాధులు! సమాధులు!! సమాధులు!!! సమాధులు తప్ప మరేమీ లేవు! నాకు కుడిప్రక్క, ఎడం ప్రక్క, ముందూ, ఎక్కడపడితే అక్కడ సమాధులే! చివరికి ఇక నడవలేక, ఒక సమాధిమీద చతికిలబడ్డాను. కాళ్లలో సత్తువ సన్నగిల్లిపోయింది. నా గుండెకొట్టుకోవడం నాకు స్పష్టంగా  వినిపిస్తోంది. ఇంతలో నాకు ఇంకేదో చప్పుడు కూడా వినిపించింది. ఏమిటది? ఇది ఇది అనిచెప్పలేని, గగుర్పాటుకలిగించే చప్పుడది. ఆ చప్పుడు నా బుర్రలోంచి వస్తోందా, అగోచరమైన ఈ నిశీధిలోనుండా, లేక శవాలతో కప్పబడిన నిగూఢమైన ఈ నేలక్రింది నుండా? నా చుట్టూ చూశాను. నే నలా ఎంతసేపు ఉన్నానో చెప్పలేనుగాని, భయంతో నా శరీరం చచ్చుపడిపోయింది, భయంతో చెమటలు పట్టేసేయి, ఏ క్షణంలోనైనా స్పృహ కోల్పోవడమో, మరణించడమో నిశ్చయం అన్నట్టుంది నా స్థితి.

అకస్మాత్తుగా, నాకు నేను కూర్చున్న సమాధిపలకే కదులుతున్నట్టనిపించింది. సందేహం లేదు, నిజంగానే అది కదులుతోంది, క్రిందనుండి ఎవరో పైకి లేపుతున్నట్టు. ఒక్క ఉదుకున పక్కనే ఉన్న మరో సమాధిమీదకి ఉరికేను; అప్పుడు చూశాను, చాలా స్పష్టంగా చూసేను, అప్పటివరకూ నేను కూర్చున్న సమాధిరాయి పూర్తిగా పైకి లేవడం. అందులోనుండి చనిపోయిన వ్యక్తి, నగ్నంగా ఉన్న ఒక అస్థిపంజరం, బయటకు వచ్చి, వంచిన తన నడుముతో సమాధిపలకని మరికొంచెం వెనక్కి తొయ్యడం గమనించేను. ఆ స్మృతిఫలకం మీద రాసి ఉన్నది నేనిప్పుడు స్పష్టంగా చదవగలుగుతున్నాను:

                    “ఇది తన యాభై ఒకటవఏట మరణించిన జాక్ ఒలివెంట్ సమాధి. అతను తన కుటుంబాన్ని అమితంగా ప్రేమించాడు, చాలా కరుణాళువు, గౌరవప్రదమైన వ్యక్తీను. భగవంతుని అనుగ్రహంతో అతనిలో  లీనమైనాడు.

ఆ చనిపోయిన వ్యక్తికూడా చదివేడు స్మృతిఫలకం మీద ఏమి చెక్కి ఉందో; వెంటనే దారిపక్కన పడి ఉన్న ఒక చిన్న రాయి, కొంచెం సూదిగా ఉన్నది, తీసుకుని అక్కడి అక్షరాలను జాగ్రత్తగా చెరపడం ప్రారంభించేడు. నెమ్మదిగా అన్ని అక్షరాలనీ చెరిపేసి, అతని కళ్ళగుంటలతో అక్షరాలు చెక్కిన చోటుని జాగ్రత్తగా పరిశీలించేడు. అపుడు ఒకప్పటి తన చూపుడువేలి ఎముక కొనతో వెలుగుతున్న అక్షరాలతో రాయడం ప్రారంభించేడు… అవి కుర్రాళ్లు గోడలమీద అగ్గిపుల్లలతో రాసినట్టున్నాది:

ఇది తన యాభై ఒకటవఏట మరణించిన జాక్ ఒలివెంట్ సమాధి. అతను తన వారసత్వపు ఆస్థి అనుభవించడం కోసం నిర్దాక్షిణ్యంగా ప్రవర్తించి తండ్రి తొందరగా మరణించడానికి కారకుడయ్యాడు; భార్యను చిత్రహింసలుపెట్టి, పిల్లలని హింసించేడు, అతని పొరుగువాళ్లని మోసం చేసేడు, ఎంతమందిని దోచుకోగలడో అంతమందినీ దోచుకుని, చివరకి నీచమైన చావు చచ్చేడు.

అతని రాత పూర్తయిన తర్వాత, తను రాసినది చదువుతూ చలనం లేకుండా ఉండిపోయాడు. నేను నాలుగుపక్కలా పరికించి చూతును గదా… అన్ని సమాధులూ తెరువబడి ఉన్నాయి; మృతులందరూ వారి వారి సమాధుల్లోంచి బయటకు వచ్చి వాళ్ల స్మృతిఫలకాలపై బంధువులు చెక్కించిన అక్షరాలను చెరిపేసి యదార్థమైన  విషయాన్ని తిరిగి రాయడం ప్రారంభించేరు. నేను చదివినదేమిటంటే  ఈ గొప్పగొప్ప తండ్రులూ, విశ్వాసముగల భార్యలూ, భక్తిగల కొడుకులూ, నిష్కళంకులైన కూతుళ్ళూ, నిజాయితీగల వ్యాపారులూ, అకళంకులని చెప్పబడ్డ వీరందరిలో ప్రతి ఒక్కరూ, ద్రోహులూ, మోసగాళ్ళూ, కపటులూ, అబధ్ధాలకోరులూ, దొంగలూ, పరులని నిష్కారణంగా నిందించినవాళ్ళూ, అసూయాపరులూ, నీతిబాహ్యమని చెప్పే  ప్రతి పనినీ చేసినవారే. వాళ్ళందరూ ఏక కాలంలో, వాళ్ల శాశ్వతమైన ఇంటిగుమ్మాలముందర, సత్యాల్ని, ఎవరికీ తెలియనివీ, తెలిసినా వాళ్ళు బ్రతికున్నప్పుడు ఉపేక్షించినవీ,  భయంకరమైన సత్యాలని రాయసాగేరు.

నాకప్పుడు అనిపించింది, ఆమె కూడా తన సమాధిమీద ఏదో ఒకటి రాస్తూ ఉండాలి ఇప్పుడు అని; సగం తెరిచి ఉన్న శవపేటికల మధ్యనుండీ, శవాలమధ్యనుండీ, అస్థిపంజరాలమధ్యనుండీ ఇప్పుడు ఏమాత్రం భయం లేకుండా ఆమె కోసం పరిగెత్తేను… ఇప్పుడైతే ఆమెని తప్పకుండా పట్టుకోగలనన్న ధైర్యంతో. అనుకున్నట్టుగానే, ఆమె ముఖం చూడకుండానే పోల్చుకోగలిగేను, తనని చుట్టిన వస్త్రాన్ని బట్టీ, అంతకుముందే పాలరాతిసమాధిఫలకం మీద ఆమె స్మృతిలో వ్రాసిన ఈ అక్షరాలను బట్టీ:

                  “ఆమె ప్రేమించింది, ప్రేమించబడింది, మరణించింది.”

ఇప్పుడక్కడ ఇలా రాసి ఉంది:

                “ఒకరోజు ఆమె తనప్రియుణ్ణి మోసగించడానికి వర్షంలో బయటకు వెళ్ళి, జలుబుపట్టి చనిపోయింది.

***

వాళ్ళు ఆ సమాధిమీద స్పృహతప్పి పడిపోయిన నన్ను మరుచటిరోజు ఉదయం తెల్లవారేక చూసేరనుకుంటాను…..

***

గై ద మొపాసా

ఫ్రెంచి కథా రచయిత

.

English: Guy de Maupassant. Français : Guy de ...
English: Guy de Maupassant. Français : Guy de Maupassant par Félix Nadar, 1888. Guy de Maupassant. मराठी: गी. द. मोपासां. Svenska: Guy de Maupassant (1850-1893). Guy de Maupassant, foto av Félix Nadar från 1888. (Photo credit: Wikipedia)

.

Was it a Dream? …
.

I had loved her madly!

Why does one love? Why does one love? How queer it is to see only one being in this world, to have only one thought in this world, only one desire in the heart and only one name on the lips— a name which comes up continually, rising, like the water in a spring, from the depths of the soul to the lips, a name which one repeats over and over again, which one whispers ceaselessly, everywhere, like a prayer.

I am going to tell you our story, for love only has one, which is always the same. I met her and lived on her tenderness, on her caresses, in her arms, in her dresses, on her words, so completely wrapped up, bound and absorbed in everything which came from her that I no longer cared whether it was day or night, or whether I was dead or alive, on this old earth of ours.

And then she died. How? I do not know; I no longer know anything. But one evening she came home wet, for it was raining heavily, and the next day she coughed, and coughed for about a week and took to her bed. What happened I do not remember now, but doctors came, wrote and went away. Medicines were brought and some women made her drink them. Her hands were hot, her forehead was burning, and her eyes bright and sad. When I spoke to her, she answered me, but I do not remember what we said. I have forgotten everything, everything. Everything! She died, and I very well remember her slight, feeble sigh. The nurse said: ”Ah!” and I understood, I understood!

I knew nothing more, nothing. I saw a priest who said: “Your mistress?” And it seemed to me as if he were insulting her. As she was dead, nobody had the right to say that any longer, and I turned him out. Another came who was very kind and tender, and I shed tears when he spoke to me about her.

They consulted me about the funeral, but I do not remember anything that they said, though I recollected the coffin and the sound of the hammer when they nailed her down in it. Oh! God, God!

She was buried! Buried! She! In that hole! Some people came— female friends. I made my escape and ran away. I ran and then walked away through the streets, went home and the next day started on a journey.

*******

Yesterday I returned to Paris, and when I saw my room again — our room, our bed, our furniture, everything that remains of the life of a human being after death— I was seized by such a violent attack of fresh grief that I felt like opening the window and throwing myself out into the street. I could not remain any longer among these things, between these walls which had inclosed and sheltered her, which retained a thousand atoms of her, of her skin and her breath, in their imperceptible crevices. I took up my hat to make my escape, and just as I reached the door I passed the large glass in the hall, which she had put there so that she might look at herself every day from head to foot as she went out, to see if her toilet looked well and was correct and pretty from her little boots to her bonnet.

I stopped short in front of that looking glass in which she had so often been reflected — so often, that it might have retained her reflection. I was standing there trembling with my eyes fixed on the glass — on that flat, profound, empty glass— which had contained her entirely and had possessed her as much as I, as my passionate looks had. I felt as if I loved the glass. I touched it, it was cold. Oh, the recollection! Sorrowful mirror, burning mirror, horrible mirror, to make men suffer such torments! Happy is the man who forgets everything that it has contained, everything that has passed before it, everything that has looked at itself in it or has been reflected in its affection, in its love! How I suffer!

I went out without knowing it, without wishing it, and towards the cemetery. I found her simple grave, a white marble cross, with these few words:

She loved, was loved and died.

She is there below, decayed! How horrible! I sobbed with my forehead on the ground, and stopped there for a long time, a long time. Then I saw it was getting dark and a strange, mad wish, the wish of a despairing lover, seized me. I wished to pass the night, the last night, in weeping on her grave. But I should be seen and driven out. How was I to manage? I was cunning and got up and began to roam about in that city of the dead. I walked and walked. How small this city is in comparison with the other, the city in which we live! And yet, how much more numerous the dead are than the living. We want high houses, wide streets and much room for the four generations who see the daylight at the same time, drink water from the spring and wine from the vines and eat bread from the plains.

And for all the generations of the dead, for all that ladder of humanity that has descended down to us, there is scarcely anything, scarcely anything! The earth takes them back, and oblivion effaces them. Adieu!

At the end of the cemetery I suddenly perceived that I was in its oldest part, where those who had been dead a long time are mingling with the soil, where the crosses themselves are decayed, where possibly newcomers will be put tomorrow. It is full of untended roses, of strong and dark cypress trees, a sad and beautiful garden, nourished on human flesh.

I was alone, perfectly alone. So I crouched in a green tree and hid myself there completely amid the thick and somber branches. I waited, clinging to the stem like a shipwrecked man does to a plank.

When it was quite dark I left my refuge and began to walk softly, slowly, inaudibly, through the ground full of dead people. I wandered about a long time but could not find her tomb again. I went on with extended arms, knocking against the tombs with my hands, my feet, my knees, my chest, even with my head, without being able to find her. I groped about like a blind man finding his way, I felt the stones, the crosses, the iron railings, the metal wreaths, and the wreaths of added flowers. I read the names with my fingers, by passing them over the letters. What a night! I could not find her again!

There was no moon. What a night! I was frightened, horribly frightened in these narrow paths between two rows of graves. Graves! Graves! Graves! Nothing but graves! On my right, on my left, in front of me, everywhere there were graves! I sat down on one of them, for I could not walk any longer; my knees were so weak. I could hear my heart beat! And I heard something as well. What! A confused nameless noise. Was the noise in my head, in the impenetrable night or beneath the mysterious earth, the earth sown with human corpses? I looked all around me, but I cannot say how long I remained there, I was paralyzed with terror, cold with fright, ready to shout out, ready to die.

Suddenly it seemed to me that the slab of marble on which I was sitting was moving. Certainly it was moving, as if it was being raised. With a bound I sprang on to the neighboring tomb, and I saw, yes I distinctly saw, the stone which I had just quitted rise upright. Then the dead person appeared, a naked skeleton, pushing the stone back with its bent back. On the cross I could read:

Here lies Jacques Olivant, who died at the age of fifty-one. He loved his family, was kind and honorable and died in the grace of the Lord.

The dead man also read what was inscribed on the tombstone; then he picked up a stone off the path, a little, pointed stone, and began to scrape the letters carefully. He slowly effaced them, and with the hollows of his eyes he looked at the places where they had been engraved. Then with the tip of the bone that had been his forefinger he wrote luminous letters, like those lines which boys trace on the walls with the tip of a lucifer match:

Here reposes Jacques Olivant, who died at the age of fifty-one. He hastened his father’s death with his unkindness, as he wished to inherit his fortune; he tortured his wife, tormented his children deceived his neighbors, robbed everyone he could and died wretched.

When he had finished writing, the dead man stood motionless, looking at his work. On turning around I saw that all the graves were open, that all the dead bodies had emerged from them and that all had effaced the lines inscribed on the gravestones by their relations substituting the truth instead. And I saw that all had been the tormentors of their neighbors— malicious, dishonest, hypocrites, liars, rogues, calumniators, envious, that they had stolen, deceived, performed every disgraceful, every abominable action, these good fathers, these faithful wives, these devoted sons, these chaste daughters, these honest tradesmen, these men and women who were called irreproachable. They were all writing at the same time, on the threshold of their eternal abode, the truth, the terrible and the holy truth of which everybody was ignorant, or pretended to be ignorant, while they were alive.

I thought that she also must have written something on her tombstone and now, running without any fear among the half-open coffins, among the corpses and skeletons, I went toward her, sure that I should find her immediately. I recognized her at once without seeing her face, which was covered by the winding sheet, and on the marble cross where shortly before I had read:

She loved, was loved and died.

I now saw:

Having gone out in the rain one day in order to deceive her lover, she caught cold and died.

***********

It appears that they found me at daybreak, lying on the grave, unconscious.

***

Guy de Maupassant

ఆల్బట్రాస్… ఛార్లెస్ బోద్ లేర్, ఫ్రెంచి కవి

.

అగాధ పారావారాలపై అతినెమ్మదిగా పయనించే

సహయాత్రీకులైన ఓడలని అనుసరించే

విస్తారమైన ఈ నీటి పక్షులు, ఆల్బట్రాస్ లని,

తరచు ఎరవేసి పట్టుకోవడం నావికులకొక క్రీడ

.

పట్టుకుని ఓడ బల్లమీద పడవెయ్యడమే ఆలస్యం

ఇంతటి గగనాధీశులూ, కలవరపడి, లజ్జాకరంగా

పాపం, దీనాతిదీనంగా,విశాలమైన తమతెల్లని రెక్కలని

తెడ్లువేసినట్టు రెండువైపులా ఈడ్చుకుంటూ పోతాయి

.

ఈ రెక్కలరౌతు ఎంతలో నేర్పుతప్పి, బలహీనుడైనాడు!

ఇంత అందగాడూ, క్షణంలో ఎంత సొగసుతప్పి,  హాస్యాస్పదుడైనాడు.

తన ముక్కులో పొగాకుగొట్టాన్ని దోపి హింసిస్తున్నాడు ఒకడు

ఇప్పటిదాకా నింగినేలినవాణ్ణి కుంటుతూ గేలిచేసేవాడొకడు

.

తుఫానులతో స్నేహంచేసి, విలుకాడిని సైతం వెక్కిరించగలిగిన

కవి కూడా ఈ మొయిలుయువరాజుకి దీటైనవాడే;

కూతలూకేకల అవహేళనలతో నేలపాలైనకవికి

బ్రహ్మాండమైన అతని రెక్కలే,అతని నడకకి గుదిబండలు

ఛార్లెస్ బోద్ లేర్,  

(April 9, 1821 – August 31, 1867)

ఫ్రెంచి కవి 

Français : Portrait de Charles Baudelaire.
Français : Portrait de Charles Baudelaire. (Photo credit: Wikipedia)

Charles Baudelaire

.

The Albatross

.

Often, to amuse themselves the men of the crew

Lay hold of the albatross, vast birds of the seas

Who follow, sluggish companions of the voyage,

The ship gliding on the bitter gulfs.

Hardly have they placed them on the planks,

Than these kings of the azure, clumsy and shameful,

Let, piteously, their great wings in white,

Like oars, drag at their sides.

This winged traveler, how he is awkward and weak!

He, lately so handsome, how comic he is and uncomely!

Someone bothers his beak with a short pipe,

Another imitates, limping, the ill thing that flew!

The poet resembles the prince of the clouds

Who is friendly to the tempest and laughs at the bowman;

Banished to ground in the midst of hootings,

His wings, those of a giant, hinder him from walking.

.

French Original  :  Charles Baudelaire

Translation by     :  Eli Siegel

(Poem courtesy: http://www.aestheticrealism.net/poetry/baudelaire-albatross.html )

(Bio excerpted from Wikipedia:

Charles Pierre Baudelaire  was a French poet who produced notable work as an essayist, art critic, and pioneering translator of Edgar Allan Poe. His most famous work, Les Fleurs du mal (The Flowers of Evil), expresses the changing nature of beauty in modern, industrializing Paris during the 19th century. Baudelaire’s highly original style of prose-poetry influenced a whole generation of poets including Paul Verlaine, Arthur Rimbaud and Stéphane Mallarmé among many others. He is credited with coining the term “modernity” (modernité) to designate the fleeting, ephemeral experience of life in an urban metropolis, and the responsibility art has to capture that experience)

%d bloggers like this: