అనువాదలహరి

జింగ్-టింగ్ పర్వతశిఖరం… లి బాయ్, చీనీ కవి

పక్షులు గుంపులుగుంపులుగా ఆకాశపుదారులంట ఎగిరిపోయాయి

ఒక ఒంటరి మబ్బుతునక, అటూఇటూ తచ్చాడి, అదీ తప్పుకుంది.

నేను ఒక్కడినీ కూర్చున్నాను, ఎదురుగా జింగ్-టింగ్ పర్వతశిఖరం

ఈ పర్వతానికీ నాకూ, ఒకర్నొకరు ఎంతచూసుకున్నా విసుగెత్తదు.

.

లి బాయ్ ( లి బో నికూడా పిలుస్తారు)

(701- 762)

చీనీ కవి

.

 

The Ching-Ting Mountain

.

Flocks of birds have flown high and away;

A solitary drift of cloud, too, has gone, wandering on.

And I sit alone with the Ching-ting Peak, towering beyond.

We never grow tired of each other, the mountain and I.

(Translated by Shigeyoshi Obata)

.

Li Bai (aka Li Bo)

(701-762)

Chinese poet

poem Courtesy:

http://www.blackcatpoems.com/b/the_ching_ting_mountain.html

 

శ్వేతతుషారం… చక్రవర్తి సలహాదారు యకమోచి, జపనీస్ కవి

కొండగాటి పక్షుల వంతెన మీద
మిరిమిట్లుకొలిపే ధవళవస్త్రాన్ని
పగటిఱేడు శ్వేతతుషారంతో పరచగానే
అర్థమయింది నాకు: రాత్రి అట్టేలేదనీ
వెలుతురు ఇక చిక్కగా చొచ్చుకొస్తుందనీ.

.

ఈ కవిత కృతికర్త Koshu ప్రాంతపు గవర్నరు, అప్పటి జపానులోని అంతగా నాగరికత చాయలు కనరాని ఉత్తర తూర్పు ప్రాంతాలకు వైస్రాయి గా ఉండే యకమోచి. అతను సుమారు క్రీస్తు శకం 785 ప్రాంతాలవాడు. క్యోటోలోని రాజ సౌధంలో “Magpies Bridge” అనే వంతెన మార్గం ఉంది. కానీ ఈ కవితలో ఆ పదం రాజసౌధంలోని వంతెనను గాక, జపానులో ప్రచారంలో ఉన్న ఒక జానపదకి సంకేతం. అభిజిత్తు నక్షత్రం ఒక సాలె కన్నియ. ఆమె పాలపుంతకి (ఒక నదిగా భావించబడింది) ఈవల ఉండేదట. ఆమె దేవతలకి వస్త్రాల్ని నేసేదట. సూర్యదేంవుడికి ఆమె మీద కరుణ కలిగి పాలపుంతకి ఆవలివైపునున్న Aquila (గరుడుడు) అన్న గొల్లవానితో పెళ్ళి చేశాడు. దాని పర్యవసానంగా దేవతలకి వస్త్రాలు కరువయిపోయాయి. దానితో వాళ్ళు ఆమె తన భర్తని కలుసుకుందికి ఆంక్షలు పెట్టారు. ప్రతి ఏడూ 7వ నెలలో 7 వరోజు రాత్రి కలుసుకోవాలని. ఆ రోజు రాత్రి పాలపుంత మీద కొండగాటి పక్షుల (Magpies) సమూహం ఒక వంతెనలా నిలబడితే వాటిమీంచి ఆమె భర్త ఆమెదగ్గరకి చేరేవాడట. ఈ శ్వేతతుహినం (Hoarfrost) సరిగ్గా పొద్దుపొడిచే ముందు ఏర్పడుతుందట. కథని పక్కనబెడితే, ఖగోళమూ, ప్రాంతీయవాతావరణమూ మనిషిజీవితంతో, ఆలోచనలతో, అనుభూతులతో, కల్పనాశక్తితో ఎంతగా పెనవేసుకుపోయాయో మనకి తెలుస్తుంది.

.

 

When on the Magpies’ Bridge I see
The Hoar-frost King has cast
His sparkling mantle, well I know
The night is nearly past,
Daylight approaches fast.

.

The Imperial Adviser YAKAMOCHI

Japanese Poet

Around CE 785

.

(ఆంగ్లమూలం: THE HYAKU-NIN-ISSHIU కి William N Porter అనువాదం
Courtesy: Internet Archives)

 

శకటాల సంగీతం… తూ ఫూ, చీనీ కవి

శకటాలు ముందుకి కదులుతూ కిర్రు మంటున్నాయి
గుర్రాలు మంద్రంగా శకిలిస్తూ మురుస్తున్నాయి
నిర్బంధ సైనికుల నడుములకి ధనుర్బాణాలు వేలాడుతున్నాయి.
వాళ్ళ తలిదండ్రులూ, భార్యాపిల్లలూ వీడ్కోలివ్వడానికి పరిగెడుతున్నారు,
ఎంత దుమ్ము రేగుతోందంటే, గ్జ్యాన్యాంగ్ వంతెన కనిపించడం లేదు.
వాళ్ళు బట్టలు చించుకుని, కాళ్లు నేలకు బాదుతూ, ఏడుస్తూ త్రోవకి అడ్డుపడుతున్నారు
వాళ్ళ రోదనలు మింటికెగసి మబ్బుల్ని తాకుతున్నాయి.
దారినపోయే దానయ్య ఒకడు సైనికుణ్ణడిగాడు “ఎందుకేడుస్తున్నా”రని
సైనికుడు అన్నాడు: ఈ నిర్బంధపు సైనిక సేవ తరచు జరుగేదే.
పదిహేనేళ్ళకు చాలా మందిని ఉత్తరానికి నదిని రక్షించడానికి పంపుతారు.
పడమరనయితే, నల్లభై ఏళ్ళొచ్చినా దుక్కి దున్నాల్సిందే
మేము వెళ్ళినపుడు మా పెద్దలు తలకట్టు కట్టి పంపుతారు.
తిరిగొచ్చినపుడు మా తలకట్లు తెల్లగా ఉంటే మళ్ళీ యుద్ధభూమికి పంపుతారు.
సరిహద్దులదగ్గర కారిన రక్తమైతే చెప్పక్కరలేదు… సముద్రమే
ఈ యుద్ధోన్మాది చక్రవర్తికి సామ్రాజ్య విస్తరణ కలలకి అంతులేదు.
ఈ కొండలకి తూర్పున రెండువందల పరగణాలలో చూడలేదూ
ప్రతి పల్లెలో, శివారులో గచ్చతీగ, ముళ్ళకంపలూ మొలవడం?
నాగలిపట్టి, పాఱవెయ్యగల సత్తా ఉన్న ఆడవాళ్ళు ఉన్నా
అక్కడక్కడ పంట పండించినా, వ్యవసాయంలో ఒక పద్ధతి లేదు.
అంతకుమించి, భయంకరమైన యుద్ధాలు చేసే మాలాంటి సైనికులని
కుక్కలూ కోళ్ళ కంటే హీనంగా చూసి నాలుగుపక్కలా తరిమెస్తుంటారు.
పెద్దవాళ్ళంటే అడగగలరు గాని,
సైనికుడు కాదని ఎలా ఎదురుచెప్పగలడు?
ఈ చలికాలంలో కూడా
ఈ కనుమకి పడమర సైనికులు కవాతు చేస్తూనే ఉంటారు.
న్యాయాధికారికి ఎప్పుడూ పన్నులమీదే గురి.
కాని, మేము ఎక్కడనుండి తెచ్చి చెల్లించగలం?
ఈ రోజుల్లో మగపిల్లల్ని కనడమే పొరపాటు,
ఆడపిల్లల్ని కనడమే ఉత్తమం;
కనీసం, పిల్లల్ని పక్క ఊర్లో ఇచ్చుకోవచ్చు.
మాగపిల్లల్ని గడ్డిలో సమాధి చేసుకోవడమే.
క్వింఘాయ్ సరిహద్దులో మీరు చూడలేదా, ఏనాటివో
ఎవరివో తెలియని పోగులకొద్దీ ఎముకలు బయటపడ్డాయట?
పాత ప్రేతాలు ఏదుస్తుంటే, కొత్తవి అన్యాయమని అరుస్తున్నాయి.
ఈ అరుస్తున్న గొంతుల నోరు మూయించడానికి చీకట్లో వర్షం కురుస్తోంది.”
.
దు ఫూ (తూ ఫూ)
8వ శతాబ్దం
చీనీ కవి

Tu Fu

.

Song of the Wagons

.

The wagons rumble and roll,
The horses whinny and neigh,
The conscripts each have bows and arrows at their waists.
Their parents, wives and children run to see them off,
So much dust’s stirred up, it hides the Xianyang bridge.
They pull clothes, stamp their feet and, weeping, bar the way,
The weeping voices rise straight up and strike the clouds.
A passer-by at the roadside asks a conscript why,
The conscript answers only that drafting happens often.
“At fifteen, many were sent north to guard the river,
Even at forty, they had to till fields in the west.
When we went away, the elders bound our heads,
Returning with heads white, we’re sent back off to the frontier.
At the border posts, shed blood becomes a sea,
The martial emperor’s dream of expansion has no end.
Have you not seen the two hundred districts east of the mountains,
Where thorns and brambles grow in countless villages and hamlets?
Although there are strong women to grasp the hoe and the plough,
They grow some crops, but there’s no order in the fields.
What’s more, we soldiers of Qin withstand the bitterest fighting,
We’re always driven onwards just like dogs and chickens.
Although an elder can ask me this,
How can a soldier dare to complain?
Even in this winter time,
Soldiers from west of the pass keep moving.
The magistrate is eager for taxes,
But how can we afford to pay?
We know now having boys is bad,
While having girls is for the best;
Our girls can still be married to the neighbours,
Our sons are merely buried amid the grass.
Have you not seen on the border of Qinghai,
The ancient bleached bones no man’s gathered in?
The new ghosts are angered by injustice, the old ghosts weep,
Moistening rain falls from dark heaven on the voices’ screeching.”

.

Du Fu

Chinese Poet

Du Fu (also known as Tu Fu) wrote in the High Tang period. His work is very diverse, but his most characteristic poems are autobiographical and historical, recording the effects of war on his own life.

Poem Courtesy:

http://www.chinese-poems.com/d16.html

This poem dates from around 750 or 751 CE. The Xianyang bridge was southwest or north of Chang’an; in either case, the conscripts are being sent to fight on the western border. The soldiers guarding the river were guarding the Yellow River; those tilling fields in the west worked at garrisons with their own farms, to make them self-sufficient. The martial emperor was emperor Wu of the Han dynasty, here standing in for the current emperor, Xuanzong. Qin and west of the pass both refer to the Chang’an area. Qinghai is on the border with Tibet.

శీలవతి… తూ ఫూ , చీనీ కవి

అందంలోనూ కులీనతలోనూ సాటిలేని

ఒక ఉత్తమురాలైన స్త్రీ ఈ దిక్కుమాలిన

లోయలో తలదాచుకుంటోంది.

ఆమె చెప్పినదాన్ని బట్టి

కలిగిన కుటుంబంలోంచే వచ్చింది గానీ

ఇప్పుడు ఆ సంపద అంతా నశించిపోయింది;

చెట్టూ చేమలాగ దక్షతలేక బతుకుతోంది.

విప్లవకారులకి ముఖ్యభూబాగాలు చిక్కిన తర్వాత

ఆమె అన్నదమ్ముల్ని వాళ్ళు మట్టుపెట్టేరు;

పుట్టుక, హోదా అలాంటప్పుడు అక్కరకు రావుగదా!

కనీసం వాళ్ళకి తగిన అంత్యక్రియలు చెయ్యడానికైనా

వాళ్ళ అస్థికలు ఇంటికి తీసుకుపోడానికి ఆమెకు అనుమతించలేదు.

ఒకప్పుడు వాళ్ళమాటకి ఎదురులేదనుకున్నవాళ్ళకి కూడా

ప్రపంచం ఒక్కసారి ఎదురుతిరుగుతుంది కదా!

సంపద అన్నది గాలిలో

మిణుకుమిణుకుమనే దీపం లాంటిది.

ఆమె భర్త నిలకడలేని వాడు.

వాడు మరో అందమైన స్త్రీని తెచ్చుకున్నాడు

చివరకి కొన్ని చెట్లైనా (వెచ్) స్థిరంగా ఉంటాయి

సూర్యాస్తమయం అయేసరికి ఆకులు ముడుచుకుంటూ.

మేండరిన్ బాతులు తమ జంటతోనే

జీవితాంతమూ కాపురం చేస్తాయి.

అతనికి కొత్తపెళ్ళాం

నవ్వులమీద మీద మోజే తప్ప

పాతపెళ్ళాం రోదన వినడానికి

చెవులు పనిచెయ్యవనుకుంటాను.

పర్వతాగ్రాల్లో నీరు ఎప్పుడూ

సత్యం లా స్వచ్ఛంగా ఉంటుంది.

అది క్రిందకి జారుతున్న కొద్దీ

బురద కొట్టుకుపోతుందని జనవాక్యం.

ఆమె చెలికత్తె తిరిగివచ్చింది

ఆమె ముత్యాలను బజారులో అమ్మి;

ఇంటి చూరుకున్న కన్నాలను కప్పడానికి

ఆమె పాదుల్ని ఎగదోస్తోంది.

ఆమె ఏరుతున్న పువ్వులు

ఆమె తలలో పెట్టుకోడానికి కాదు;

ఆ చారెడు సైప్రెస్ పువ్వులూ

ఆకలిబాధనుండి రక్షించుకోడానికి..

ఎంతో అందంగా ఉన్న ఆమె నీలి జాకెట్టు చేతులు

ఆమెను చలినించి రక్షించలేనంత పల్చగా ఉన్నాయి.

సాయంత్రం అవుతుంటే

ఆమె పొడవాటి వెదురుపొదకు ఆనుకుంటోంది.

.

తూ ఫూ

712- 770

చీనీ కవి

 Tu Fu

A Woman of Quality

.

Matchless in breeding and beauty,
a fine lady has taken refuge
in this forsaken valley.
She is of good family, she says,
but her fortune has withered away;
now she lives as the grass and trees.
When the heartlands fell to the rebels
her brothers were put to death;
birth and position availed nothing–
she was not even allowed
to bring home their bones for burial.
The world turns quickly against
those who have had their day–
fortune is a lamp-flame
flickering in the wind.
Her husband is a fickle fellow
who has a lovely new woman.
Even the vetch-tree is more constant,
folding its leaves every dusk,
and mandarin ducks
always sleep with their mates.
But he has eyes only
for his new woman’s smile,
and his ears are deaf
to his first wife’s weeping.
High in the mountains
spring water is clear as truth,
but when it reaches the lowlands
it is muddied with rumor.
Her serving-maid returns
from selling her pearls;
she drags a creeper over
to cover holes in the roof.
The flowers the lady picks
are not for her hair,
and the handfuls of cypress
are a bitter stay against hunger.
Her pretty blue sleeves
are too thin for the cold;
as evening falls
she leans on the tall bamboo.

.

Du Fu

Chinese Poet

(tr. David Lunde)

Poem Courtesy:

http://www.chinapage.com/poet-e/dufu2e.html

 

ఓ రాత్రి ఆరుబయట… దూ ఫూ, చీనీ కవి

తీరాన దట్టంగా పెరిగిన గడ్డిలో పిల్లగాలి అలలు రేపుతోంది,

రాత్రల్లా, చలనంలేని ఈ వాడ కొయ్యమీదకి

అవధిలేని రోదసిలోంచి చుక్కలు వాలసాగేయి.

చందమామ నీటికెదురీదుతూ పైకి రా సాగేడు.

నా కళ నాకు పేరుతెచ్చి, ఈ ముదిమి వయసులో

ఉద్యోగావసరం నుండి తప్పించగలిగితేనా! …

నిలకడలేని ఈ పరుగేమిటి నాకు…

ఈ సువిశాలమైన జగతిలో గూడులేక అల్లల్లాడే పక్షిలా.

.

దూ ఫూ

(712 – 770 AD)

చీనీ కవి

 

 

.

A Night Abroad

 

A light wind is rippling at the grassy shore….

Through the night, to my motionless tall mast,

The stars lean down from open space,

And the moon comes running up the river.

..If only my art might bring me fame

And free my sick old age from office! —

Flitting, flitting, what am I like

But a sand-snipe in the wide, wide world!

 .

Du Fu

(712 – 770 AD)

Chinese Poet

ఓ నా డేనియల్… అజ్ఞాత 8వశతాబ్దపు ఐరిష్ కవి

నిన్న రాత్రే పొద్దుపోయేక కుక్కపిల్ల నీ గురించి అడిగింది

అదుగో చిత్తడినేల్లో ‘కసవుగువ్వ’ నీగురించే తలుచుకుంటోంది

ఆ చిట్టడివిలో ఒంటరిగా అరిచే పిట్టవి నువ్వేననుకుంటాను

నన్ను కలిసేదాకా నీకు తోడు దొరకకుండు గాక!  

నాకు మాటిచ్చావు; నాతో అబద్ధం చెప్పావు:

గొర్రెలు మందకట్టేవేళకి నా ప్రక్కన ఉంటానని;

నేను నీకోసం ఈలకొట్టి, మూడు వందసార్లు అరిచేను,

నాకు ఆఖరికి దొరికిందల్లా అరుస్తున్న ఈ గొర్రెపిల్ల.

నీకు అశక్యం అని తెలిసీ నాకు మాటిచ్చేవు:

వెండి తెరచాపక్రింద ఓడనిండా బంగారం

పన్నెండు పట్టణాల్లో తిరుగులేని వ్యాపారం

సముద్రపొడ్డున ఒక రాజభవనం.

అసలు ప్రపంచంలో దొరకనివస్తువులు నాకు మాటిచ్చావు:

చేపపొలుసులతో చేసిన చేతితొడుగులిస్తాననీ

పిట్టతోలుతో చేసిన చెప్పుల జత ఇస్తాననీ

ఐర్లండులోనే అత్యంత ఖరీదైన సిల్కు బట్టలిస్తాననీ. 

నాలుగు పక్కలా చూస్తున్నప్పుడు, బంగారు జరీ కుచ్చుల

జుత్తు గల నా వాడు కనిపించనపుడు

నేను ఒక్కర్తినీ ‘ ఏకాంత కూప ‘సమీపంలో కూచుని

వ్యథలన్నీ నాలో నేనే కలబోసుకుంటుంటాను. 

ఆ ఆదివారం నాడే నేను నా ప్రేమని నీకర్పించింది,

అదే, ఈస్టరు ముందువచ్చే చివరి ఆదివారం…

మాకాళ్లమీద కూచుని నీకళ్ళలో ప్రేమను చదువుతూ

నా రెండు కళ్ళూ నా ప్రేమని శాశ్వతంగా సమర్పించాయి.

మా అమ్మ చెప్పింది మరుసటిరోజు : ఆ అబ్బాయితో మాటాడకు,

ఇవాళా, రేపూ, ఆదివారం కాదు … ఇక శాశ్వతంగా.

నాకు ఆమె చెప్పడానికి ఎంచుకున్న వేళ సరైంది కాదు…

ఎందుకంటే, అది ఇల్లుదోపిడీ అయేక తలుపులెయ్యడంలాంటిది.

నా మనసునిండా ఎంత చీకటి కమ్ముకుందంటే అడవి నేరేడంత నల్లనిది;

లేదా, కమ్మరివాని కొలిమిలో రాక్షసిబొగ్గంత నల్లనిది;

పాలరాతి చావడిమీద విడిచిన చెప్పులజత అడుగంత నల్లనిది.

ఆ చీకటిని నా బతుకునిండా నింపినది నువ్వే.

నువ్వు నానుండి పగలు దొంగిలించావు, రాత్రి దొంగిలించావు,

నా గతాన్నీ దొంగిలించావు, నా భవిష్యత్తునీ దొంగిలించావు

నా చల్లని ఆశలనీ, వేడి నిట్టూర్పులనీ దొంగిలించావు

నా భయం దేముడిమీద నా నమ్మకాన్నీదొంగిలించేవేమోనని.  

.

అజ్ఞాత ఐరిష్ కవి.

మన జానపద సాహిత్యంలో లాగే ఐరిష్ జానపద సాహిత్యంలో కూడా అపురూపమైన ప్రేమ కావ్యాలున్నాయి.  ఈ కవితని చాలా రకాలుగా ఇంగ్లీషులో వ్యాఖ్యానించారు గాని, నా మట్టుకి ఇది ఎంతో సున్నితంగా వ్యక్తీకరించిన ప్రేమ భావన. ఒక ముగ్ధ తన ప్రేమని ప్రియుడికి ధారపోస్తుంది. తల్లి హెచ్చరిక ఆలస్యం అయిపోతుంది అప్పటికే. ఆ రోజుల్లో అలవాటు ప్రకారం యువకుడు దేశం మీదకి వెళ్తాడు డబ్బు సంపాదించడానికి. ఆమెని సుఖపడతానని ఎన్నో బాసలు చేస్తాడు… అవి అసంభవమని తనకి తెలిసినా, ప్రేమ ఇచ్చే లావణ్య భావనల వల్ల ఆమె నిజమనే భ్రమలో ఉండకపోయినా, నిజమయితే బాగుండునని ఆశిస్తుంది.  ఏదీ, ఇదిగో చిటికెలో వచ్చెయ్యనూఅని మాట ఇచ్చిన వ్యక్తి, ఏడాది తిరిగినా కబురు లేదు. ఎన్ని దిక్కుల్ని పలకరించినా ఆమె గొంతు ప్రతిధ్వనే తప్ప సమాధానం లేదు. ఇక్కడ “Bleating Lamb” అని ఇచ్చిన ప్రతీక అతనివల్ల కలిగిన సంతానం అవొచ్చు.  

ఈ కవితలో సౌందర్యమంతా చివరి నాలుగు చరణాల్లో ఉంది: నా నిద్రా, మెలకువా, ఆశలూ, విచారాలూ భవిష్యత్తూ అన్నీ నువ్వే అంటూనే, ఆమె, అతను తిరిగిరాకపోతే, దేవునిమీద విశ్వాసం కూడా అతనితోనే అంతరించిపోతుందేమోనని చెబుతోంది. ప్రేమ ఉన్న చోట భయం, భయంతో పాటే అపనమ్మకాలూ, ముఖ్యంగా దేవునిమీద విశ్వాసం సన్నగిలడం మానవ సహజమైన బలహీనతలు. వాటిని చాలా చక్కగా చెబుతుందీ కవిత.

.

Donal Og

It is late last night the dog was speaking of you;
the snipe was speaking of you in her deep marsh.
It is you are the lonely bird through the woods;
and that you may be without a mate until you find me.

You promised me, and you said a lie to me,
that you would be before me where the sheep are flocked;
I gave a whistle and three hundred cries to you,
and I found nothing there but a bleating lamb.

You promised me a thing that was hard for you,
a ship of gold under a silver mast;
twelve towns with a market in all of them,
and a fine white court by the side of the sea.

You promised me a thing that is not possible,
that you would give me gloves of the skin of a fish;
that you would give me shoes of the skin of a bird;
and a suit of the dearest silk in Ireland.

When I go by myself to the Well of Loneliness,
I sit down and I go through my trouble;
when I see the world and do not see my boy,
he that has an amber shade in his hair.

It was on that Sunday I gave my love to you;
the Sunday that is last before Easter Sunday.
And myself on my knees reading the Passion;
and my two eyes giving love to you for ever.

My mother said to me not to be talking with you today,
or tomorrow, or on the Sunday;
it was a bad time she took for telling me that;
it was shutting the door after the house was robbed.

My heart is as black as the blackness of the sloe,
or as the black coal that is on the smith’s forge;
or as the sole of a shoe left in white halls;
it was you that put that darkness over my life.

You have taken the east from me; you have taken the west from me;
you have taken what is before me and what is behind me;
you have taken the moon, you have taken the sun from me;
and my fear is great that you have taken God from me!

.

Anonymous

This is an anonymous 8th Century Irish ballad; translated by Lady Augusta Gregory;  published in The School Bag, edited by Seamus Heaney and Ted Hughes, 1997.

(Donal Og: ‘Young Daniel’)

Poem Courtesy: Wonderingminstrels.blogspot.in

%d bloggers like this: