అనువాదలహరి

వంశప్రతిష్టలూ- అధికారముద్రలూ… జేమ్స్ షర్లీ, ఇంగ్లీషు నాటక కర్త.

మన వంశప్రతిష్టలూ, అధికారముద్రలూ

ఎంతగొప్పవైనా అవికేవలం ఛాయామాత్రమే, అల్పమైనవే.

విధినితప్పించుకోగల కవచం ఏదీ లేదు.

మృత్యువు తన శీతలహస్తాన్ని మహరాజులమీదనైనా వెయ్యగలదు.

రాజదండాలూ, అపురూపమైన కిరీటాలూ

నేలకు ఒరిగిపోవలసిందే.

పలుగు పారలతో మట్టిలోకప్పబడి

అన్నిటితో సరిసమానంగా దొర్లవలసిందే

.

కొంతమంది శౌర్యవంతులు కదనరంగంలో

శతృసంహారంచేసి కొత్తచరిత్ర లిఖించవచ్చు.

అయినా, వాళ్ళ భుజబలాలు లొంగవలసిందే.

కొంతకాలం ఎదిరించవచ్చేమోగాని

ముందో వెనకో

విధికి దాసోహమనక తప్పదు.

రక్తహీనులై, మృత్యువుకి తలవంచినపుడు,

వాళ్ల ఊపిరి కూడా సమర్పించవలసిందే.

.

నీ నుదిటిమీది పూలచెండ్లు వాడిపోతాయి

నీ గొప్పలని ఇక అవి ప్రకటించలేవు.

మృత్యువర్ణపు బలిపీఠం మీద, చూడు

ఓటమినెరుగని యోధుడు ఎలా రక్తం కక్కుతున్నాడో.

శీతలపేటికలలోకి ఒకనాడు

నీ శిరస్సు రావలసిందే.

ఒక్క న్యాయంగా వర్తించినవారి చర్యలు మాత్రమే

మట్టిలోకూడా విరిసి, సువాసనలు చిందించగలవు.

.

James Shirley
James Shirley (Photo credit: Wikipedia)

జేమ్స్ షర్లీ.

(సెప్టెంబరు 1596 – అక్టోబరు 1666)

ఇంగ్లీషు నాటక కర్త.

.

The Glories of our Blood and State

.

The glories of our blood and state

are shadows, not substantial things;

There is no armour against fate.

Death lays its icy hand on kings;

Sceptre and crown

Must tumble down,

And in the dust be equal made

With the poor crooked scythe and spade.

.

Some men with swords may reap the field,

And plant fresh laurels where they kill;

But their strong nerves at last must yield.

They tame but one another still;

Early or late

They stoop to fate,

And must give up their murmuring breath

When they, pale captives, creep to death.

.

The garlands wither on your brow;

Then boast no more your mighty deeds.

Upon Death’s purple altar now,

See, where the victor-victim bleeds.

Your heads must come

To the cold tomb:

Only the actions of the just

Smell sweet, and blossom in their dust.

.

James Shirley.

(September 1596 – October 1666)

English Dramatist.

(For Further Reading: http://en.wikipedia.org/wiki/James_Shirley)

10 thoughts on “వంశప్రతిష్టలూ- అధికారముద్రలూ… జేమ్స్ షర్లీ, ఇంగ్లీషు నాటక కర్త.”

  1. 450 సంవత్సరాలనాటి, చక్కని కవిత, ఎన్ని యుద్దాలు చూసి రాసాడో కదా,
    భాషలో ఏమన్నా తేడాలు కనిపిస్తాయా సర్, అప్పటికి, ఇప్పటికి.
    thank you sir.

    మెచ్చుకోండి

  2. భాస్కర్ గారూ,
    సహజంగా భాషా, కొన్ని పదాలకి అర్థాలూ కాలక్రమంలో మారుతుంటాయి. ఇప్పుడు మీరుచూసినది ప్రస్తుతపాఠకుడికి చదవగలిగినరీతిలో మార్పుచెయ్యబడ్డ పాఠం. ఈ కవితలోనే “Death Lays its Icy hands On Kings” అన్నది ఇప్పటికీ Personification అన్న అలంకార లక్షణానికి ఉదాహరణగా ఉటంకిస్తుంటారు. మీరు. మీరు Wren and Martin గ్రామరు పుస్తకం చూస్తే ఈ కోట్ కనిపిస్తుంది. గమ్మత్తేమిటంటే, ఎన్నో ఏళ్లబట్టి కవులు “యుద్ధం వల్ల ప్రయోజనం లేదు, అన్ని కీర్తి కిరీటాలు మట్టిలో కలిసిపోవలసిందే, మనిషిచేసే మంచిపని ఏదైనా ఉంటే అది మాత్రమే నిలుస్తుంది ” అని నెత్తిమొత్తుకుని చెబుతున్నా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎక్కడ దానినుండి పాఠం గ్రహించిన దాఖలాలు కనపడటం లేదు. ప్రతి తరమూ పాతతరం కంటె మరికొంచెం తెలివైన వాళ్లమీ, పాతవాళ్లు చేసిన తప్పులు చెయ్యమనుకుంటూనే, యుద్ధం కొనసాగిస్తున్నాయి. మనిషికెప్పుడూ స్వీయానుభవమే గుణపాఠం చెబుతోందిగాని, ఇతరుల అనుభవం నుండి (A Wise man learns from others experience, and a fool from his own అని ఆర్యోక్తి) నేర్చుకునే కళ ఇంకా అబ్బడం లేదు.
    అభివాదములతో

    మెచ్చుకోండి

    1. అరుణ్ బవేరా గారూ,
      మీ అభిమానపూర్వకమైన వ్యాఖ్యకి ధన్యవాదాలు. స్థల,కాల, భాషావ్యత్యాసాలతో నిమిత్తం లేకుండా శ్మశానంలో అందరూ సమానమేననీ, “అక్కడితో అధికాముద్రికలు అంతరిస్తాయనీ” యమధర్మరాజుకి సమవర్తి అన్న బిరుదు అందుకే వచ్చిందనీ కవులందరూ చెబుతూనే ఉన్నారు. యుద్ధాన్ని అసహ్యించుకోని వాళ్ళు ఉంటారని నేననుకోను. కొన్ని సంసారాలను నాశనం చెయ్యడమే కాదు, కొన్ని డేశాల చరిత్రలని తిరగరాస్తుందికూడా.
      మీరీమధ్య ఏమైనా వ్రాసేరా?
      అభివాదములతో

      మెచ్చుకోండి

  3. Death lays its icy hand on kings;
    Sceptre and crown
    Must tumble down,
    And in the dust be equal made
    With the poor crooked scythe and spade.-

    నా పదో తరగతి ఆంగ్ల పాఠ్యపుస్తకంలోని (1967 ల్లో) మేము అంతగా అర్థం కాకుండా బట్టీ పట్టిన stanza lines మళ్ళా ఇప్పుడు గుర్తు తెచ్చినందుకు చాలా సంతోషంగా ఉంది మూర్తి గారూ! ఇప్పుడు బాగానే అర్థం అవుతుంది లేండి.మీ తెలుగు సరళానువాదం కూడా అర్థవంతంగా వుంది. చాలా మంచి అరుదయిన విలువయిన ప్రపంచ సాహిత్యాన్ని శ్రమకోర్చి పరిచయం చేస్థున్నందుకు ధన్యవాదాలు sir!

    మెచ్చుకోండి

    1. హనుమంతరావు గారూ,
      సాహిత్యం మనుషులని మార్చక (మార్చలేక) పోవచ్చు గాని మనిషి హృదయాన్ని మెత్తన చేస్తుంది. అశేషకాలవాహినిలో ఇంతమంది కవులు చెబుతున్నవి చదువుతుంటే,(An Elegy on teh Country Churchyard… Thomas Gray నుండి మన గుర్రం జాషువాగారి దాకా) మనిషికి తనలోని మనిషి మేల్కొనే అవకాశం ఉంది. సాహిత్య సంస్పర్శ మన మాటలలోనూ, మన ఆలోచనలలోనూ, మన చేతలలోనూ సంస్కారం పెంచుతుందని నా విశ్వాసం. . అది ఇవ్వగలిగే ఆనందం ముందు మిగతావి దిగదుడుపే. మరేవ్యాపకమూ లేని నాకు ఇదే వ్యాపకం. మీ సహృదయపూర్వకమైన వ్యాఖ్యకి ధన్యవాదాలు.
      అభివాదములతో

      మెచ్చుకోండి

      1. అద్భుతమైన వ్యాపకం సర్!.మీరు ఇలాగే మా బోటి వారి మెదళ్ళను పదికాలాల పాటు పదును పెడుతూ చల్లంగా ఉండాలని నా అభిలాష.

        మెచ్చుకోండి

  4. మీ అనువాదాలపై ఎపుడొనే చేప్పేశాను నా అభిప్రాయం. ఇది మీ సమాధానం లోని ఒక చిక్కని పెద్దల మాట – “సాహిత్య సంస్పర్శ మన మాటలలోనూ, మన ఆలోచనలలోనూ, మన చేతలలోనూ సంస్కారం పెంచుతుందని నా విశ్వాసం” అన్న దానికి నా స్పందన. ఆ ‘విశ్వాసం’ ఇప్పటి యువతరానికి ఆకళింపులోకి వస్తే ఎంత బావుణ్ణు. 15-25 సం. వయసున్న ప్రతి పసిమొగ్గా నాగరికత/ఆధునికత అంటూ సాహిత్యాన్ని దూరం పెట్టి గాడ్జెట్స్ వెంట పడటం ఎంత బాధిస్తుందో.

    సంబంధం లేనిదే అయినా – ఇంతకు మునుపే చదివిన గొల్లపూడి వారి వ్యాసం లోని మాటలివి “మనం ప్రస్తుతం విషవృక్షాల ఛాయల్లో ఉన్నాం. ఒక చిన్న అలవాటుని పెంచుకోమని మన పెద్దలు ఏనాడో చెప్పిన మాటని మనం మరిచిపోయాం. ఆ మాట పేరు ’విశ్వాసం ’
    అదొక్కటే ఉంటే ప్రపంచం మన కాళ్ల దగ్గర ఉండే వైభవం మన సంస్కృతిలో ఉంది.” (http://www.koumudi.net/gollapudi/070912_gatamemto_ghanakeerti.html నుంచి)

    మెచ్చుకోండి

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

గూగుల్ చిత్రం

You are commenting using your Google account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

Connecting to %s

స్పామును తగ్గించడానికి ఈ సైటు అకిస్మెట్‌ను వాడుతుంది. మీ వ్యాఖ్యల డేటా ఎలా ప్రాసెస్ చేయబడుతుందో తెలుసుకోండి.

%d bloggers like this: