అనువాదలహరి

మనసు ఆమెను ఎలా మరచిపోగలదు? … అజ్ఞాత కవి

Image Courtesy: http://us.123rf.com
Image Courtesy: http://us.123rf.com

(ప్రేమ సర్వకాలీనం. అయితే చెప్పేవిధానం, ఉపయోగించే ప్రతీకలలోని కొత్తదనం మనసు ఆకర్షించుకుంటుంది.  ఈ కవితలో ప్రేమికుడు తన ప్రేమని నిరాకరించే స్త్రీని మరచిపోదామనుకుంటూ పడిన ఊగిసలాటని అజ్ఞాతకవి ఎంత అందంగా వ్యక్తపరచేడో గమనించండి. )

.

ఆమె సొగసైన చేతులు పట్టుకుని, పదేపదే ప్రార్థిస్తూ,

ఎన్నిసార్లు ఆమె ప్రేమని అర్థించలేదు?

అయినా సరే, నా ప్రేమ తృణీకరింపబడింది

మనసా! ఇక ఆమెను విడిచిపెట్టు, ఇక ఆమె మనసు మారదు

(మనసు) అయితే ఆమెను విడిచిపెడుదునా?

ఓహ్! వొద్దు. వొద్దు. వొద్దు.వొద్దు. వొద్దు.

ఆమె అత్యంత సౌందర్యరాశి..మనసే కఠినశిలగాని.

.

ఎన్నిసార్లు నేను రోజూ తపించే నిట్టూర్పులు

నా వేదనని తెలియజేసి ఉంటాయి,

అయినా ఆమె వాటిని లక్ష్యపెట్టదు.

మనసా! ఆమెను మరిచిపో! ఇక నేను భరించలేను.

అయితే ఆమెను విడిచిపెడుదునా?

ఓహ్! వొద్దు. వొద్దు. వొద్దు.వొద్దు. వొద్దు.

ఈ గాయం ఆమె చేసింది. కనుక దీన్ని ఆమే మాన్పాలి

.

నాకు ఇంకా ఆమె పైన నిజమైన ప్రేమ ఉంది

దాన్ని నా ప్రార్థనలూ, నిట్టూర్పులూ, కన్నీళ్ళూ తెలియజేస్తుంటాయి

అయినా, ఆమె ఇంకా నన్ను ఉపేక్షిస్తుందా?

మనసా! ఆమెని వదిలెయ్. ఇవేవీ ఆమెని కరిగించలేనపుడు.

అయితే ఆమెను విడిచిపెడుదునా?

ఓహ్! వొద్దు. వొద్దు. వొద్దు.వొద్దు. వొద్దు.

ఆమె నన్ను తనవాణ్ణి చేసుకుంది. ఆమే తనవాడిగా నిలుపుకుంటుంది

.

ఆమె పట్ల నా ప్రేమ మారక, నన్నిలా దహిస్తుంటే,

ప్రేమకి బదులు ఇవ్వకపోతే,

ఇక ఆమెని నా ఆలోచనలోంచే తరిమేస్తాను.

మనసా! నిన్ను బతిమాలుకుంటాను. ఆమెను వదిలెయ్

అయితే ఆమెను విడిచిపెడుదునా?

ఓహ్! వొద్దు. వొద్దు. వొద్దు.వొద్దు. వొద్దు.

హృదయం లో ప్రతిష్టింపబడింది. మనసు ఆమెని ఎలా మరిచిపోగలదు?

.

అజ్ఞాత కవి .

.

How can the Heart forget her?
(Davison’s Poetical Rhapsody ? F. or W. Davison)
.
AT her fair hands how have I grace entreated
With prayers oft repeated!
Yet still my love is thwarted:
Heart, let her go, for she’ll not be converted—
Say, shall she go?
O no, no, no, no, no!
She is most fair, though she be marble-hearted.

How often have my sighs declared my anguish,
Wherein I daily languish!
Yet still she doth procure it:
Heart, let her go, for I can not endure it—
Say, shall she go?
O no, no, no, no, no!
She gave the wound, and she alone must cure it.

But shall I still a true affection owe her,
Which prayers, sighs, tears do show her,
And shall she still disdain me?
Heart, let her go, if they no grace can gain me—
Say, shall she go?
O no, no, no, no, no!
She made me hers, and hers she will retain me.

But if the love that hath and still doth burn me
No love at length return me,
Out of my thoughts I’ll set her:
Heart, let her go, O heart I pray thee, let her!
Say, shall she go?
O no, no, no, no, no!
Fix’d in the heart, how can the heart forget her?

.

Anonymous

(Possibly ? F. or W. Davison )

Text Courtesy: The Oxford Book of English Verse: 1250–1900.

Ed. Arthur Quiller-Couch.

“పేకాట — ముద్దులూ” … జాన్ లిలీ (1553–1606)

(సమకాలీనతనీ, ప్రాచుర్యంలోఉన్న ఇతిహాసాన్నీ జోడించి జాన్ లిలీ రాసిన బహుచమత్కారమైన కవితల్లో ఇది ఒకటి.  స్త్రీ అందాన్ని వర్ణించడానికి ఇంతకుముందు ఎవ్వరూ చెయ్యని ప్రయోగం చేశాడు. గురజాడవారి కన్యాశుల్కంలో మధురవాణి పేకాడడం పాఠకులకు గుర్తుండే ఉంటుంది.  అందుకని లిలీ పాత్ర Campaspe ని (ఆమె అలెగ్జాండరు ది గ్రేట్ ప్రియురాలు, అపురూప సౌందర్యవతి. ఆమెని చిత్రకారులు చిత్రాలలో ఎంత ఎక్కువగా బంధించారంటే ఆమె పేరు అందమైన స్త్రీలకు రాజదర్బారుల్లో ఒక పర్యాయపదమైపోయింది)నేను మధురవాణిగామార్చి, మన పురాణాలలోని మన్మధుడికి అనుగుణంగా ఒకటి రెండు మార్పులు చేశాను.

మధురవాణిచేత ఎలాగైనా ముద్దుపెట్టించుకోవాలని తహతహలాడి పోయాడు మన్మధుడు (రామప్ప పంతులులా) ఆ లక్ష్యంతో పేకాటలోదిగి ఒకటొకటిగా తనవస్తువులు పందెంకాస్తూ తన సౌందర్య సాధనసంపత్తి అంతా కోల్పోయాడు. ఆమె సౌందర్యం ఇలా ఉందని చెప్పకుండా మన్మధుడిని గెలిచి సంపాదించింది అని చమత్కారంగా చెప్పడంలోనే కవి సృజనాత్మకత ఉంది. కానీ, చివరన ఒక్క కొసమెరుపు ఉంది. మీరే చదివి ఆనందించండి.)

.

మన్మధుడూ… మధురవాణీ పేకాడుతున్నారు

ముద్దులు పందెం వేసుకుని …

మన్మధుడు ఓడి ముద్దుపెట్టుకున్నాడు

రెండవసారి తన విల్లు, అమ్ములపొదీ, బాణాలూ

పావురాలూ, తనవాహనం చిలకా ఒడ్డేడు

అవీ ఓడిపోయేడు; తర్వాత ఆవేశంగా

తన పగడాల వంటి పెదాలూ,

తనబుగ్గల గులాబి రంగూ( అది ఎలా వచ్చిందో ఎవరికీ తెలీదు)

వాటితో పాటు, తీర్చిదిద్దిన కనుబొమలూ

నవ్వేటపుడు బుగ్గమీద పడే సొట్టా ఒడ్డేడు.

ఇవన్నీ మధురవాణే గెలుచుకుంది

చివరికి తన అందమైన కళ్ళు కూడా పందెం కాసేడు

మన్మధుడు గుడ్డివాడుగా లేచిపోయాడు.

.

అయ్యో మన్మధుడా! నీకే ఈ గతి పట్టిందా?

అలాగయితే, అమ్మో! నా గతేం కాను?

.

జాన్ లిలీ

1553–1606

ఎలిజబెత్ I మహారాణి కాలం లోని  ఇంగ్లీషు కవీ, నాటకకర్తా

.

Cards and Kisses

.

Cupid and my Campaspe play’d

At cards for kisses—Cupid paid:

He stakes his quiver, bow, and arrows,

His mother’s doves, and team of sparrows;

Loses them too; then down he throws

The coral of his lips, the rose

Growing on ‘s cheek (but none knows how);

With these, the crystal of his brow,

And then the dimple of his chin:

All these did my Campaspe win.

At last he set her both his eyes—

She won, and Cupid blind did rise.

O Love! has she done this for thee?

What shall, alas! become of me?

John Lyly 1553–1606

John Lyly was the inventor of an ornate style of English prose using a wide range of tropes particularly, antitheses, alliterations and rhetorical questions to enhance dramatic effect in prose. It is called “Euphuism”:

 “It is virtue, yea virtue, gentlemen, that maketh gentlemen; that maketh the poor rich, the base-born noble, the subject a sovereign, the deformed beautiful, the sick whole, the weak strong, the most miserable most happy. There are two principal and peculiar gifts in the nature of man, knowledge and reason; the one commandeth, and the other obeyeth: these things neither the whirling wheel of fortune can change, neither the deceitful cavillings of worldlings separate, neither sickness abate, neither age abolish”. (Euphues- An Anatomy of wit”)

 The proverb “All is fair in love and war” has been attributed to him.

In the present poem Lyly mixes up legend with mythology for a desired effect. Campaspe was the mistress of Alexander the Great, and was such a beauty that many ancient painters painted her famously and she became a generic name for a mistress. Lyly was praising some court beauty through this poem. In the Elizabethan period cards was a great pastime for courtesans. And Cupid wanted to win a kiss from her at any cost but went on losing one stake after the other, until he becomes blind. In other words, Lyly subtly praises the court beauty that she had all the attributes of Cupid. But it doesn’t stop at that. Look at the punch line compliment … “If a God like Cupid was so desperate to win a favour but loses all his, what about a poor mortal like me?”

నాదగ్గరే గనక దేవతావస్త్రాలుంటేనా … WB Yeats

Image Courtesy: https://encrypted-tbn3.google.com

(ఈ కవితలో గొప్పదనం అలతి అలతి మాటలతో సుకుమారమైన భావనని అందించగలగడం. మొదటి నాలుగు పాదాల్లో అపురూపమైన దేవతా వస్త్రాల్నీ, వాటి రంగుల్నీ వర్ణించిన కవి, వాటిని దేనికి నియోగిస్తానంటాడు?  తన ప్రేయసి పాదాలక్రింద పరచడానికి. అంటే ఆమె తనకెంత ప్రీతిపాత్రమైనదో  చెప్పకనేచెబుతున్నాడు. కాని, తను పేదవాడు. అటువంటి అపురూపవస్త్రాలు తనదగ్గరలేవు. కానీ, అంతకంటే పదిలంగా తను ఆలోచనలతో, ఊహలలో రంగురంగులతో అల్లుకున్న కలలున్నాయి ఆమెకివ్వడానికి. వాటిని పరుస్తానంటున్నాడు తివాచీలా. కానీ, ఒక హెచ్చరిక చేస్తున్నాడు. అవి దేవతా వస్త్రాల్లాగే విలువైనవీ, అపురూపమైనవీ. తను నిర్లక్ష్యంగా నడిస్తే చిరిగో, విరిగో చెల్లాచెదరైపోతాయని హెచ్చరిక చేస్తున్నాడు.

ఈ కవిత విశేష జనాదరణ పొందటమేగాక చాలా సినిమాల్లో, బి.బి.సి. రేడియో కార్యక్రమాల్లో… చాలాచోట్ల వినియోగించబడింది. ప్రేమికులమధ్య తరచుగా బట్వాడా అయ్యే ఈ కవిత చాలాసార్లు వివాహాలలో  పాడబడిందికూడా.)

.

నా దగ్గరే గనక బంగారు, వెండి జలతారులతో

రచించి సింగారించిన దేవతా వస్త్రాలుండి ఉంటే

చీకటిలోని ముదురు, లేత రంగుల నీలవస్త్రాలూ

పగటిలో సగవన్నెగలిగిన ధవళ వస్త్రాలూ ఉండి ఉంటే

నీ పాదాలక్రింద పరిచి ఉండే వాడిని…

కాని,  నిరుపేదనైన నాదగ్గర ఉన్నవి కలలు మాత్రమే!

నా కలల తివాచీ పరచాను నువ్వు పాదాలు మోపడానికి

నెమ్మదిగా నడువుసుమీ! నువ్వు నడిచేది నా కలలమీద!

.

Image Courtesy: http://www.jssgallery.org/paintings/mugs/William_Butler_Yeats.jpg

విలియం బట్లర్ యేయ్ ట్స్.

.

He wishes for the cloths of heaven

.

Had I the heavens’ embroidered cloths,

Enwrought with golden and silver light,

The blue and the dim and the dark cloths

Of night and light and the half-light,

I would spread the cloths under your feet:

But I, being poor, have only my dreams;

I have spread my dreams under your feet;

Tread softly, because you tread on my dreams.

.

William Butler Yeats

(13 June 1865 – 28 January 1939)

Irish Poet and Playwright and Nobel Laureate for Literature, 1923.

This is one of his most famous poems, sweet and short. This is packed

with emotion, imagery and artistic expression.

[In Drumcliff, Co. Sligo, Ireland, in the churchyard where Yeats is buried, there’s a life-size sculpture of a man crouched over a bronze cloth, set in a marble base. Inscribed in the marble and bronze is this poem.

It is commonly believed that Yeats wrote this poem for his unrequited love Maud Gonne.

The poem appears  quoted in the movie “84 Charing Cross Road” and the sci-fi movie “Equilibrium“. And in the BBC Programme Ballykissangel – Series 3, there will be a touching scene in which a young priest, who falls in love with a young woman, and who even decides to leave his priesthood for her sake, finds his love electrocuted before he could express his mind to her and the poem is played in the background.

(Material Courtesy: wonderingminstrels.blogspot.in)]

నారీ ప్రశంస … రాబర్ట్ మానింగ్ ఆఫ్ బూర్న్.

Image Courtesy: http://upload.wikimedia.org

“I will not be separated from my husband. As we have lived, so we will die: together.”…

Ida Straus,  wife of  Isidor Straus the Founder of Macy’s (The Departmental stores fame) …  on the fateful day, 15th April 1912 shortly before  The Atlantic  sank. And both of them died together, the man refusing a chance to board a life-boat without his wife.

.

నిజం చెప్పాలంటే,పురుషుడికి
 
నిష్కల్మషమైన స్త్రీ ప్రేమను మించి

ఇష్టమైనది ఏదీ ఉండదు.
 

స్వచ్ఛమూ, నిశ్చలమైనమైన స్త్రీ ప్రేమ

పురుషుడికి బ్రహ్మానందాన్ని ఇస్తుంది.


ఈ విశాలజగతిలో మనిషి మనసుకి

సాంత్వన కలిగించే ఏకైక వస్తువూ,

మగవాడిని రంజింపగలిగేదీ

సుగుణవతి యదార్థ ప్రేమ ఒకటే.
 

నిష్కపటంగా మాట్లాడే సద్వర్తనగల స్త్రీ వినా   

భగవంతుని సృష్టిలో ప్రీతిపాత్రమైనది లేనే లేదు.

————————————————————————————————————–


Praise of Women (original Version)       Praise of Women (present-day version)

No thyng  ys to man so dere

As wommanys love in gode manere.

A gode womman is mannys blys,

There her love right and stedfast ys

There ys no solas under hevene 

Of alle that a man may nevene

That shulde a man so moche glew

As a gode womman that loveth true.      

Ne derer is none in Goddis hurde        

Than a chaste womman with lovely worde

 

By: Robert Mannyng of  

Brunne. 1269- 1340   

GLOSSARY: For Original  Version

nevene= name.  

glew= gladden. 

 hurde= flock


Nothing is to man so dear  

As to woman’s love in good manner

A good woman is man’s bliss

Where her love right and steadfast is

There is no solace under heaven

Of all that man may name

That should man so much gladden         

As a good woman that loves true        

No dearer in none in God’s herd

Than a chaste woman with lovely word

 

By: Robert Manning of 

Bourne. 1269–1340

 

———————————————————————————————————–

Robert Manning   was an English chronicler and Gilbertine monk. Handlyng Synne and a Chronicle are  Mannyng’s  two well-known works. The first is a twelve thousand line devotional or penitential piece of rhymed couplets writen in middle english and the second is  a two-part British history, first part a  translation of  Wace and the second, that  of  Peter of Langtoft.


జోలపాట … రిచర్డ్ రౌలండ్స్

.

ఒడిలోన నా రాజు కూరుచున్నాడు
తమిదీర చనుబాలు త్రావుచున్నాడు
ఆ ప్రేమ  ఉసురునకు ఊపిరుల నూదు,
నా తనువు అణువణువు విశ్రాంతి నందు
పాడనా ఒక జోల చిన్ని నా మొలకా
ఏకైక ఆనంద హేతువుర కొడుకా.

.

చిన్నారి నీ బొజ్జ నిండారగానే
కన్నార నా మేన నిదురించవయ్య
తల్లి, దాదియె గాక, చిన్ని కన్నయ్య
నన్ను నీ ఊయలగ జేసుకోవయ్య
పాడనా ఒక జోల చిన్ని నా మొలకా
ఏకైక ఆనంద హేతువుర కొడుకా

.

నా కోరికలమేర కెపుడు నా పనులు
చక్కబడవుర తండ్రి నే నేమిజేతు
ఉత్తమోత్తమమైన సేవనము తప్ప
అరకొరగ నీ సేవ చేయలేనయ్య
పాడనా ఒక జోల చిన్ని నా మొలకా
ఏకైక ఆనంద హేతువుర కొడుకా

.

నేడు రేపనిగాదు ఏనాటికైన
నా తీరు ఏదైన, నీకు సేవికనె
నా సేవలెంతటి అల్పమ్ములైన
స్వయముగా నే జేసి తరియింతు తండ్రి
పాడనా ఒక జోల చిన్ని నా మొలకా
ఏకైక ఆనంద హేతువుర కొడుకా.

.

రిచర్డ్ రౌలండ్స్

.

దురదృష్ట వశాత్తూ ఈ కవి గురించి నమ్మదగిన సమాచారం లేదు.  అతను షేక్స్పియర్ కి సమకాలికుడు అన్న విషయం మినహా.

.

Lullaby …

Upon my lap my sovereign sits
And sucks upon my breast;
Meantime his love maintains my life
And gives my sense her rest.
Sing lullaby, my little boy,
Sing lullaby, mine only joy!

When thou hast taken thy repast,
Repose, my babe, on me;
So may thy mother and thy nurse
Thy cradle also be.
Sing lullaby, my little boy,
Sing lullaby, mine only joy!

I grieve that duty doth not work
All that my wishing would;
Because I would not be to thee
But in the best I should.
Sing lullaby, my little boy,
Sing lullaby, mine only joy!

Yet as I am, and as I may,
I must and will be thine,
Though all too little for thyself
Vouchsafing to be mine.
Sing lullaby, my little boy,
Sing lullaby, mine only joy!

.

Richard Rowlands / Richard Verstegen

English Poet, Translator whose biographical details are vague and doubtful.

1565–1630?

(For info about Richard Rowlands read:

http://en.wikisource.org/wiki/Rowlands,_Richard_%28DNB00%29)

హిమ పరాగము … రాబర్ట్ ఫ్రాస్ట్

(రాబర్ట్ ఫ్రాస్ట్ 139 వ జన్మదినం సందర్భంగా)

.

గన్నేరు చెట్టు మీంచి

ఒక కాకి నా మీదకి

మంచుధూళిని,

విదిలించిన తీరు…

నా మనస్థితిలోమార్పు తీసుకు వచ్చి,

రోజులో మిగిలిన భాగాన్ని,

దుఃఖిస్తూ గడపనవసరం లేకుండా

రక్షించింది

.

రాబర్ట్ ఫ్రాస్ట్ 

(March 26, 1874 – January 29, 1963)

అమెరికను కవి

Iamge Courtesy: http://upload.wikimedia.org

రాబర్ట్ ఫ్రాస్ట్

(1874 – 1963)

అమెరికను కవి

The Dust of Snow

.

The way a crow

Shook down on me

The dust of snow

From a hemlock tree

Has given my heart

A change of mood

And saved some part

Of a day I had rued.

.

Robert Frost

ఇంద్రజాలం… జెస్సిక హాగ్ దోర్న్

Image Courtesy: http://t2.gstatic.com

.

నాకుతెలిసిన కొందరున్నారు,

వాళ్ళు అందంగా ఉండడమే వాళ్ళ  నేరం.

వాళ్ళంటే నీకు ఎంత మోహం,

వివశత్వం కలుగుతుందంటే,

వాళ్ళకు దాసోహమనాలో,

ఇంకేమైనా చేసెయ్యాలో నీకు తెలీదు.

రెండవది నీ ఒంటికి మంచిది కాదు,

అది శాశ్వత మతిభ్రమణకు దారితీస్తుంది.

కనుక అటువంటి పరిస్థితులురాకుండా జాగ్రత్తగా ఉండడమే మంచిది.

.

చీకటినుండి దూరంగా ఉండు.

వాళ్ళు గదిలో ఏ మూలనో నక్కి,

మనని ఎవరూ గమనించరులే అని దాక్కుని ఉండొచ్చు.

కాని వాళ్ళ అందమైన వెలుగే వాళ్ళని పట్టి ఇచ్చెస్తుంది.

.

పగటి నుండి దూరంగా ఉండు.

వాళ్ళు బహుశా నువ్వు ఊహించని క్షణంలో

వీధంట చాలా సీదాసాదాగా నడుస్తూ కనిపిస్తూనే

నీ హృదయాన్ని కొల్లగొట్టి,

నువ్వు ఇతర అవకాశాలకోసం కలవరించేలా చేస్తారు.

.

నిన్ను వెర్రెక్కించే సంగీతం నుండి దూరంగా ఉండు.

వాళ్ళు బహుశా దాన్ని సృష్టిస్తూ ఉండొచ్చు.

అంత అందంగా ఉన్నవాళ్ళు అలాంటి సంగీతం సృష్టించకుండా ఉండలేరు.

అది ఎంత ప్రమాదకరంగా పరిణమించవచ్చో అందరికీ తెలుసు.

.

గారడీలనుండి దూరంగా ఉండు…

ముఖ్యంగా మాటల గారడీలు.

మాటలు చాలా గమ్మత్తైనవి .

అవి సహజ భ్రాంతికారక వస్తువులని అందరికీ తెలుసు.

బహుశా వాళ్ళు అవే అంటున్నారేమో!

వాళ్ళు ఎంత లయబద్ధంగా కవితలల్లుతారంటే

నువ్వు వాటికి నృత్యంచెయ్యకుండా ఉండలేవు.

ఒక సారి మాటలకి నృత్యం చెయ్యడంప్రారంభిస్తే,

దాన్ని నువ్వు ఆపలేవు కూడా.

.

Image Courtesy: http://upload.wikimedia.org

జెస్సిక హాగ్ దోర్న్ (1947 – )

ఫిలిప్పినో – అమెరికను.

ఆమె, కవయిత్రి, కథా రచయితా, నాటక కర్తా, గేయరచయితా, రాక్ బ్యాండ్ కళాకారిణి.
Pet Food and Tropical Apparitions, Dogeaters అన్న ఆమె నవలికలు (తర్వాత నాటక రంగానికి అనువుగా తీర్చబడ్డాయి) అందులో ఆమె చేసిన ప్రయోగాలకు ఎనలేని కీర్తిని సంపాదించి పెట్టాయి. Dangerous Music అన్నది ఆమె తొలి కవితా సంకలనం. ఆమె Where the Mississippi Meets Amazon, Mango Tango, The Holy Food, Tenement Lover అన్న నాలుగు నాటకాలేగాక రేడియోలకీ, రంగస్థలికీ ఇంకా ఛాలా వ్రాసింది.

పసి పిల్లలు అన్న మాట ఎక్కడా వాడకుండా, పైకి ప్రేమకవితలా కనిపింపజేస్తూ, మాటలు ఎంత భ్రాంతికారకాలో నిరూపించడానికా అన్నట్టు ఈ కవితని చక్కగా నిర్వహించిందని నా అభిప్రాయం.

.

Sorcery

there are some people i know
whose beauty
is a crime.
who make you so crazy
you don’t know
whether to throw yourself
at them
or kill them.
which makes
for permanent madness.
which could be
bad for you.
you better be on the lookout
for such circumstances.

stay away
from the night.
they most likely lurk
in the corners of the room
where they think
they being inconspicuous
but they so beautiful
an aura
gives them away.

stay away
from the day.
they most likely
be walking
down the street
when you least
expect it
trying to look
ordinary
but they so fine
they break your heart
by making you dream
of other possibilities.

stay away
from crazy music.
they most likely
be creating it
cuz
when you’re that beautiful
you can’t help
putting it out there.
everyone knows
how dangerous
that can get.

stay away
from magic shows.
especially those
involving words
words are very
tricky things.
everyone knows
words
the most common
instruments of
illusion.

they most likely
be saying them.
breathing poems
so rhythmic
you can’t help
but dance.

and once
you start dancing
to words
you might never
stop.

.

Jessica Tarahata Hagedorn 

(1947 – )

A Filipino-American Poet, Novelist, Dramatist, Short Story Writer, Performance Artist, Rock-and-Roll Band Leader and Filipino diva.

Her novel “Dogeaters” was critically acclaimed (later it was adapted to stage), and so were her poetry (Dangerous Music) and her plays (Where the Mississippi Meets Amazon, Mango Tango, The Holy Food, Tenement Lover etc. ).  She won American Book Award in 1981  for  her Novella Pet Food and Tropical Apparitions  and the book also won MacDowell Colony Fellowship for 1985.

In the present poem you can see how deftly she handles the subject with the apparent traits without ever making the explicit use of the words… babies or children.

(Text Courtesy : http://www.english.illinois.edu/maps/poets/g_l/hagedorn/online.htm)

Death in a Hospital … Bolloju Baba

.

A soul liberated from body shackles with a swan song.
.
“Woe betided me, Mother!
How could you leave us,
having lived your whole life for us?…”
A son was grieving effusively with matchless histrionics,
Who till yesterday treated her like a housemaid
.
On the countenances of other patients
fear spread like an acrid spray
The smell of cold death pervaded the ward
as resignation, philosophy and karma took over;
Closing his eyes, an old man was visualising
a world-without-him on an imaginary screen.

.

The eyeballs of a paralytic,
Lying helpless like an ox under shoeing,
rolled out tears … with jealousy.

“Ay! Don’t go that way!”
a woman in childbed bid her elder boy
whom she wants to see as a doctor.

.

The heart of a relative moaned with yearning
cursing the patient for standing
in his way of reaching for the coveted grapes.

It seems the bargain was not settled, for,
the purse of the kin of the deceased was still heavy
and the pocket of the ward-boy was still empty.

.

Perplexed about how and who to contact
the cadaver-carrying rickshaw-puller, smelling a death,
was dithering at the window
Like an uneasy kitten in front of a latched kitchen.

.

“this is a leather bellow with nine cavities…”
The coughing mendicant canting the philosophical strain at a distance…
had gulped syrup about a dram … after a bout.

.

One customer was lost
to the bat-infested lodge beside the hospital,
to the medical shop across the road,
to the round-the-clock hotel abetting the wall,
and to the empty-bottle selling old hag
shrivelled like a salted fish.

.

A swan perched on a remote tree
took off to the skies with a snigger.

.

Image Courtesy: Sahitheeyanam.blogspot.com

Bolloju Baba

.

ఆస్పత్రిలో ఓ చావు

కట్లు తెంచుకొని ఓ హంస ఎగిరి పోయింది

ఎళ్ళి పోయావా అమ్మా
బతినన్నాళ్ళూ మాకోసమే బతికి ………..
నిన్నటి దాకా ఆమెను పనిమనిషిలాగ వాడుకొన్న
ఓ కొడుకు భోరుభోరున నటిస్తున్నాడు.

మిగతా రోగుల మొహాలపై
భయం యాసిడ్డై విస్తరించింది.
చావు వాసన వైరాగ్యమై,వేదాంతమై,కర్మ సిద్దాంతమై,
వార్డంతా మంచులా పరచుకొంది.
ఓ ముసలాయన కళ్లు మూసుకొని
తనులేని ప్రపంచం ఎలాఉంటుందో
కలల తెరపై చిత్రించుకొంటున్నాడు.

నాడాలు కొట్టబడుతున్న ఎద్దులా
నిస్సహాయంగా పడున్న పక్షవాత రోగి కనుగుడ్లు
బొట్లు బొట్లై ద్రవించినయ్…. అసూయతో.

ఏయ్ అటు వెళ్లకు – అంది ఓ పురటాలు
డాక్టర్ని చేయ్యాలనుకొంటున్న తన పెద్ద కొడుకుతో.

అందరూ పోతున్నారు కానీ వీడింకా పోడు – అని
ఓ రోగి భందువు గుండె తన ద్రాక్ష గుత్తుల స్వప్నాలు
నిజమయ్యేదెపుడోనని మూలుక్కుంది.

ఇద్దరికీ ఇంకా బేరం కుదిరినట్టు లేదు
మృతురాలి భంధువు జేబు బరువుగానూ,
వార్డు బాయ్ జేబు ఖాళీగాను ఉన్నాయి.

వాసన పసిగట్టిన ఓ శవాల రిక్షా వాడు,
తలుపుమూసిన వంటింట్లోకి ఎలా వెళ్లాలో తెలీని పిల్లిలా
ఎవర్ని కదపాలో తెలీక కిటికీ వద్ద తచ్చాడుతున్నాడు.

దూరంగా ఓ బైరాగి – తోలుతిత్తి ఇది తుటులు తొమ్మిది …..’
అని తత్వం గొణుగుతూ మధ్యలో దగ్గు రాగా
దగ్గరుకు మింగుతున్నాడు.

ఆసుపత్రి పక్కనే ఉన్న గబ్బిలం గదుల లాడ్జికి
ఎదురుగుండా ఉన్న మందుల షాపుకీ
గోడకానుకుని ఉన్న రౌండ్ ది క్లాక్ హొటల్ కి
ఉప్పచేపలా వడలిన దేహంతో ఖాలీ సేసాలమ్మే ముదుసలికి
ఈ రోజుతో ఓ బేరం తగ్గిపోయింది.

దూరంగా చెట్టుపై వాలిన హంస ఓ సారి నవ్వుకొని
ఎగురుకొంటూ మబ్బుల్లో కలసిపోయింది.

బొల్లోజు బాబా

ప్రభాత స్తుతి— ఫిల్లిస్ వ్హీట్లీ

నా సహ బ్లాగర్లకీ, నా బ్లాగుదర్శకులకీ, మిత్రులకీ శ్రేయోభిలాషులందరికీ

నందన నామ తెలుగు ఉగాది శుభాకాంక్షలు.

మీ కందరికీ ఈ సంవత్సరం ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాలతోపాటు

సుఖశాంతులు కలుగజేయాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాను.

.

ఓ నవ కళాధిదేవతలారా!
నా కృషికి చేయూతనిచ్చి నా గీతాల్ని సంస్కరించండి;
ప్రాభాతదేవతకి నేను స్వాగతమాలపించాలి
శ్రుతిబధ్ధమైన పల్లవులు నా నోట జాలువార నీయండి

ప్రభాత దేవీ! నీకివే నా నమస్సులు.
నీవు ఒక్కొక్క అడుగూ ఖగోళాన్నధిరోహిస్తుంటే,
పవలు నిద్రలేచి తన కిరణాలని దశదిశలూ విస్తరిస్తోంది.
ప్రతి తలిరాకు పైన చిరుగాలి లాస్యం చేస్తోంది.

పక్షులు తమ కలస్వనాలు పునఃప్రారంభించి
సారించిన దృక్కులతో తమ  వన్నెల రెక్కలు సవరించుకుంటున్నాయి.
చాయనొసగే ఉపవనాల్లారా! మీ పచ్చదనాల నీలినీడలు
నన్ను ఎండ తీవ్రతనుండి కాపాడుగాక;

నీ సఖులు ఆనందాగ్నిని రగుల్కొలిపేట్టుగా
ఓ వీణాపాణీ! ఏదీ, నీ కఛ్ఛపినొకసారి పలికించు!
ఓహ్! ఈ పొదరిళ్ళు, ఈ పిల్లగాలులు, ఈ వింతవన్నెల ఆకాశపు
సోయగాలకి నా మనసు పరవశంతో ఎక్కడికో తేలిపోతోంది.

అదిగో చూడు, తూర్పున దినరాజు!
అతని వెలుగురేకలు చీకట్లు తరుముతున్నాయి.
కాని, అమ్మో! అతని కిరణాలు అప్పుడే చురుక్కుమంటున్నాయి.
ఇంకా ప్రాంభించకముందే, ఈ గీతం ముగించాల్సి వస్తోంది.

.

Image Courtesy: http://upload.wikimedia.org

ఫిలిస్ వ్హీట్లీ (1753 – 5, డిశెంబరు, 1784)

మొట్టమొదటి ఆఫ్రికన్- అమెరికన్ కవీ/ కవయిత్రి

ఫిలిస్ వ్హీట్లీ జీవితం చాలా చిత్రమైనది. తన ఏడవయేట నేటి సెనెగల్/ జాంబియాప్రాంతాలనుండి అపహరింపబడి “ఫిలిస్” అన్న నావలో అమెరికాలోని బోస్టను నగరానికి తరలింపబడింది. అదృష్టవశాత్తూ  ఒక ధనిక వర్తకుడు, ఆదర్శభావాలు కల జాన్ వ్హీట్లీ అన్న అతను తన భార్యకు సేవకురాలిగా ఆమెను కొనుక్కున్నాడు. అయితే వాళ్ళింట్లోనే ఆమె నేర్చుకున్న చదువులో అపురూపమైన ప్రతిభకనబరచడంతో ఆమెకు ఎక్కువ అవకాశాలు కల్పించాడు.  బానిసత్వం ప్రబలంగా ఉన్నరోజుల్లో, బానిసకు విద్యావకాసాలు కల్పించడమంటే, అందులోనూ ఒకస్త్రీకి, అది అపూర్వమే.  12 ఏళ్ళ వయసువచ్చేసరికి ఆమె ఇంగ్లీషుభాషే కాకుండా, గ్రీకు, లాటిను భాషల్లోని కావ్యాలను చదవనూ, బైబిలోని క్లిష్టమైన భాగాలను చదవనూ  నేర్చుకుంది. ఆమె మీద పోప్, మిల్టన్, హోమర్, వర్జిల్ ల ప్రభావం బాగా ఉంది. ఆమె త్వరలోనే కవిత్వ రాయడం ప్రారంభించింది. ఆరోజుల్లో ఒక తెల్ల కుర్రవాడు కూడ ఆ వయసులో సాధించలేని భాషా పాండిత్యానికీ, కవిత్వానికీ ఒక పక్క ఆశ్చర్యమూ, ఇంకొక పక్క అసూయతో కొందరు ఆమె రాసిన కవిత్వం  ఆమెది కాదని కోర్టులో వ్యాజ్యం వేస్తే, ఆమెను పండితులు పరీక్షించి ఆమె రాసినవే అని నిర్థారణ చెయ్యడంతో బాటు ఒక ధృవీకరణపత్రం కూడా ఇచ్చారు. అంత నమ్మశక్యం కానిది ఆమె ప్రతిభ.

ఆమె కథనే బానిసత్వ నిర్మూలనకు నడుము కట్టుకున్న వాళ్ళంతా, బానిసత్వానికి అనుకూలంగా మాటాడేవాళ్ళు చెప్పే “నీగ్రోలకు స్వంత తెలివితేటలు ఉండవు” అన్న వాదనను ఖండించడానికి వాడుకున్నారు.

విధి ఎంత దాఋణంగా ఉంటుందో చెప్పడానికి కూడా ఆమె జీవితం ఒక ఉదాహరణే. 1778 లో జాన్ వ్హీట్లీ  తను వ్రాసిన వీలునామాలో తన మరణానంతరం ఆమెకు బానిసత్వం నుండి విముక్తి ప్రసాదిస్తే (అప్పటికే ఆమె  యజమానురాలు మరణించింది) తను స్వాతంత్ర్యముగల  ఇంకొక నీగ్రోను పెళ్ళిచేసుకుంది. అయితే వ్యాపారం లో దెబ్బతిని అతను జైలుపాలయితే, ఉదరపోషణార్థం తను బానిసగా ఉన్నప్పుడు ఏ పనులయితే చేయనవసరం లేకపోయిందో, స్వతంత్రురాలుగా ఉన్నప్పుడు అదే పనులుచెయ్యవలసి వచ్చింది. చివరకి తన 31 వ ఏట దారిద్ర్యం లో మరణించింది.

.

An Hymn To The Morning
.
Attend my lays, ye ever honour’d nine,
Assist my labours, and my strains refine;
In smoothest numbers pour the notes along,
For bright Aurora now demands my song.
Aurora hail, and all the thousand dies,
Which deck thy progress through the vaulted skies:
The morn awakes, and wide extends her rays,
On ev’ry leaf the gentle zephyr plays;
Harmonious lays the feather’d race resume,
Dart the bright eye, and shake the painted plume.
Ye shady groves, your verdant gloom display
To shield your poet from the burning day:
Calliope awake the sacred lyre,
While thy fair sisters fan the pleasing fire:
The bow’rs, the gales, the variegated skies
In all their pleasures in my bosom rise.
See in the east th’ illustrious king of day!
His rising radiance drives the shades away–
But Oh! I feel his fervid beams too strong,
And scarce begun, concludes th’ abortive song.
.

Phillis Wheatley


The first African-American poet and first African-American woman Poet

Wheatley was very likely kidnapped at the age of 7 from Senegal / Gambia and brought to British-ruled Boston, Massachusetts on July 11, 1761, on a slave ship called The Phillis. She was purchased as a slave by a progressive wealthy Bostonian merchant and tailor John Wheatley, as a personal servant to his wife Susannah. Wheatley’s, particularly 18 years-old Mary Wheatley, gave Phillis an unprecedented education. It was a luxury rarest of its kind for an enslaved person and more so, for a female of any race those days. By the age of twelve, Phillis was able to read Greek and Latin classics and difficult passages from the Bible. She was strongly influenced by the works of Pope, Milton, Homer, Horace and Virgil and she even began writing poetry. Wheatley’s work was frequently cited by many abolitionists to combat the charge of innate intellectual inferiority among blacks and to promote educational opportunities for African Americans.

 It was a quirk of fate that after 1778, when John Wheatley legally freed her from the bonds of slavery by his will, she was forced, while free, to do what she was exempted from when she was a slave… as domestic servant (and scullery) for survival. And she ultimately died poor at 31.

గెలుపు … ఎమిలీ డికిన్సన్

Image Courtesy: http://www.boloji.com

.

[ఈ మధ్య కొంతమంది మంత్రులు చేస్తున్న ప్రకటనలూ, మాట్లాడే విధానమూ చూస్తుంటే, ఈ కవితలో డికిన్సన్ చెప్పిన అభిప్రాయంలోని లోతైన భావన అవగతం అవుతుంది. మొన్న ఈమధ్య ఒకరాష్ట్రమంత్రిమండలి సమావేశంలో ఒక మంత్రిగారు “ఎవర్నడిగి సి.బి.ఐ. దాడులు జరుగుతున్నా” యని ముఖ్యమంత్రిని నిలదీశారట. అంటే, రాజ్యాంగము ఇచ్చిన అధికారంతో మంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారము చేసినపుడు, ఏ రకమైన బంధుప్రీతి ఆశ్రిత పక్షపాతమూ లేకుండా రాజ్యాంగాన్ని పరిరక్షిస్తామన్నవాళ్ళే ప్రమాణాలకు విరుధ్ధంగా ప్రవర్తించినపుడు, అదే రాజ్యాంగపు ఇంకొక అంగం అవి బహిరంగపరచడమేగాక, నేరస్తులను పట్టుకునే ప్రయత్నం చేస్తుంటే, ఈ తప్పుడు పనులు చేసేవారి అనుమతి తీసుకుని మాత్రమే చెయ్యాలనడం ఎంత హాస్యాస్పదం. వాళ్ళు రాజ్యాంగాన్ని ఏవిధంగా పరిరక్షిస్తున్నట్టు? వాళ్లకి జండా స్ఫూర్తి తెలుసునని అనుకోగలమా?]

.

గెలుపు అన్నది, దాన్ని ఎన్నడూ ఎరుగనివాళ్ళు

అత్యంత మధురమైనదిగా పరిగణిస్తారు.

అమృతం విలువ తెలియాలంటే

అదిలేకుండా మనలేని అవసరం కలగాలి.


యుధ్ధరంగంలో ఓడిపోయి, చనిపోతూ,

దూరంనుండి వినిపిస్తున్న విజయోత్సాహాల గీతికలు

అతని చెవులకు కర్ణకఠోరంగా వినిపించి

వేదనపడుతున్న వీరుడు  చెప్పగలిగినంత స్పష్టంగా


ఈరోజు అధికారంతో పతాకావిష్కరణలు చేసి,

వందనాలు స్వీకరిస్తున్న వాళ్ళలో

ఒక్కడుకూడా విజయమంటే ఏమిటో

వివరించమంటే, వివరించలేడు.

.

ఎమిలీ డికిన్సన్

(డిశెంబరు 1830 – 15 మే 1886)

అమెరికను కవయిత్రి

.

Success

.

Success is counted sweetest

By those who ne’er succeed.

To comprehend a nectar

Requires sorest need.

.

Not one of the purple host

Who took the flag today

Can tell the definition,

So clear, of victory

.

As he, defeated, dying,

On whose forbidden ear

The distant strains of triumph

Break, agonized and clear.

.

Emily Dickinson

(December 10, 1830 – May 15, 1886)

American Poet

%d bloggers like this: