అనువాదలహరి

Living With Computer … K. Geeta

Image Courtesy: http://t2.gstatic.com

.

My dad has ten heads, and has ten brains for each head

So he bought be a husband lavishing the money

His brains have earned committing every conceivable irregularity

We bought a computer spending lakhs, in turn.

.

My mother has thousand tongues

Only that she did not have time to get literate

Yet, there is not a word in the language she did not know

That is why she tomtoms that all the software in America

Is at the mercy of my husband.

“You are my second wife” he said on the first-night itself

Of course, before I recovered from my start,

He reassured saying “computer” was his first wife.

“Let him be whatever machine he wants”

Was  my blissful ignorance.

Going to America first was my primary concern

After everything was packed including the pickle bottles

He came home like a trimmed lotus from a pond

Hanging his head holding a pink slip.

.

Ultimately we reconciled to leading our hitech life in Hyderabad.

.

The car presented by my dad lies always at his office parking lot

I have to attend any function all alone

Hey, what is your hubby’s address? I give his mail id

Come on! How can I talk to him? I give his chat site

It was I who remained ultimately sans any identity.

.

I have to rejoice on my own if I buy jasmine

If he had married computer,

I am living with it.

How long shall this lust for money last?

Half the earnings go towards buying

Insurance for tax saving, and for Mamools.

Perhaps, the word “husband” mean one

Who visits in sleep and hies before wife wakes up!

My man, who never turns up till date changes,

Whenever he explores me…  at last …

Not now… tomorrow.

.

K. Geeta

.

కంప్యూటర్ కాపురం

.

మా నాన్నకు పది తలలు

తలకు పది మెదళ్ళు

అందుకే మెదళ్ళ మొదళ్ళ అక్రమార్జనంతా ధారపోసి వరుణ్ణితెచ్చాడునాకు.

లక్షలు గుమ్మరించి కంప్యూటర్ ని కొనుక్కున్నాం మేం.

మా అమ్మకు వెయ్యి నోళ్ళు

అక్షరాలు మొలిపించే తీరికలేదు కానీ

ఆమెకు రాని మాటేలేదు

అందుకే అమెరికా సాఫ్ట్ వేరంతా మా ఆయన చేతుల్లోనే ఉందని చెబుతుందందరికీ.

మొదటిరాత్రే “రెండోభార్యవి”నువ్వన్నాడాయన.

ఉలిక్కిపడేలోగా

“కంప్యూటర్ ” ని ముందే పెళ్ళిచేసుకున్నానని సర్దేడులెండి.

మొగుడేయంత్రమైపోయినా మనకేంటిలే

“అమెరికా” వెళ్ళేక చూద్దామని నా సర్దా నాది.

పచ్చళ్ళసీసాలతోసహా సర్దేసాక

నీటిలోంచి తుంచిన తామరపువ్వులా

తీసేసిన ఉద్యోగంతో మెడ వేళ్ళాడేసుకుని వచ్చాడీయన.

సరే- హైదరాబాదులోనే హై “టెక్కు”గాబతుకుదామని సమాధానపడ్డాం

మా నాన్నిచ్చిన కారు ఎప్పుడూ ఆఫీసు పార్కింగులోనే.

ఏ ఫంక్షనుకెళ్ళాలన్నా ఒంటరిగానే

మీ ఆయన అడ్రసు ఏమిటంటే  ఈ-మెయిల్ ఐడీ

ఎలా మాట్లాడాలంటే “ఛాటింగ్” సైట్

ఏ ఐడెంటిటీ లేకుండా మిగిలింది చివరకి నేనే.

మల్లెపూలు కొనుక్కుని ఆనందించాలి నేనే.

ఆయన కంప్యూటర్ ని పెళ్ళిచేసుకుంటే

నేను కంప్యూటరుతో కాపురం చేస్తున్నా.

డబ్బుమత్తు ఎన్నాళ్ళుంటుంది?

వచ్చే జీతంలో సగం

ఇన్ కం టాక్సు తప్పించుకునే పాలసీలకు , పైరవీలకు.

భర్తంటే

కలలోవచ్చి నిద్రలేచేలోపు వెళ్ళిపోయేవాడని

నిర్వచనమేమో!

తారీఖు మారేంతవరకు ఇంటికెపుడూ రాని ఆయన

చివరకు నాతో

కదిపినప్పుడెప్పుడూ

ఇవాళొద్దు- రేపు.

.

మే 2002

కె. గీత.

“శీతసుమాలు”  కవితా సంకలనం నుండి.

Duality … Tilak

Image Courtesy: http://jdbackgrounds.com

.

When you were here at my place,

I was there at your place;

When you were alighting at Madras

I was boarding a Calcutta-bound train;

You are the blooming aurora borealis of northern hemisphere

I am a Pelican standing on the shores of southern hemisphere;

There is no love lost between us two,

It is capable of severing us further apart.

.

Your intentions and ideals are as delicate and beautiful as you are.

You walked down gracefully over the cream of milk,

In the footsteps of the moon and over the lips of flowers;

I have no ideals; I have no faith in mere intentions

I am coarse and always look sullen;

I will be searching for truth over the barbs of life

and amidst puddles of slime.

Loving leisurely, and heaving heavy sighs,

You saunter with your playmates on the terrace;

I will be losing my hair unable to put up with

primitive hunger and barbarous intercourse.

For you truth is real, meaningful and brilliant;

For me truth is frightening, meaningless and incomplete.

At what focus can we meet?

Or, on what latitude can we embrace?

.

You tremulous tendril of hibiscus

In a whiff of breeze at day break!

I am an owl sitting on the crowning branch

Of a Beech at dusk.

You walk towards the heavenly court

Raking star-dust in your wakes

I shall squat here on the ash pile of my dreams

Counting my tears

.

Devarakonda Balagangadhara Tilak

(21 August 1921 – 1966)

( Tilak for short, was as much at ease in free verse as in metrical poetry. Many of his poems were published in Bharati, the then bench-mark literary journal of repute. While some of his poems show the subjectivity associated with romanticism, his views are more humanistic and in tune with the aspirations of youth for creating a just social order without discrimination of any kind.  That way he was a modernist among Classicists and a Classicist among moderns. His untimely death at the height of poetic effusion has left a great void not filled since).

.

.

ద్వైతం

.

నువ్వు మావూరొచ్చినపుడు

నేను మీ వూళ్ళో వున్నాను

నువ్వు మద్రాసులో దిగేవేళకి

నేను కలకత్తా రైలెక్కుతున్నాను

నువ్వు ఉత్తరధృవంలో విరిసిన అరోరా బొరియాలిస్ వి

నేను దక్షిణ ధృవతీరాన నిలిచిన పెలికన్ పక్షిని.

నీకూ నాకూ మధ్య ప్రేమ బద్ధవైరం లాంటిది.

అదిపరస్పర దూరీకృత సమర్ధమైనది.

నీ ఆదర్శాలూ ఆశయాలూ

నీలాగ్గా నాజూగ్గా అందంగా వుంటాయి

నువ్వు పాలమీగడల్లోంచి జాబిల్లి అడుగుమీదనుంచి

పువ్వులపెదాలమీంచి నడిచివచ్చావు.

నాకు ఆదర్శాలు లేవు. ఆశయాల్ని నమ్మను.

నేను మోటుగా దిగులుగా వుంటాను.

నేను జీవితం ముళ్ళకంచెలమధ్య, బురదగుంటల మధ్య

నిజంకోసం పరిశోధిస్తూ వుంటాను.

నువ్వు తీరిగ్గా ప్రేమించి మేడమీద చెలికత్తెల మధ్య

విహరిస్తావు నిట్టూర్పులతో

నేను ప్రాకృతమైన ఆకలినీ, పాశవికమైన కామాన్నీ

భరించలేక జుట్టుపీక్కుంటాను

నీకు సత్యం సత్పదార్థం, అర్థవంతం సంతతప్రకాశం

నాకు నిజం భయంకరం, అర్థవిహీనం, అసంపూర్ణం

ఏ కేంద్రం లో మనమిద్దరం కలుసుకోవడం?

ఏ అక్షాంశరేఖమీద నిలిచి కౌగలించుకోవడం?

ఓ ప్రత్యూషపవనలోలిత మందారలతాంతమా!

నేను ప్రదోషవేళాతమాలశాఖాగ్ర ఘూకాన్ని

అటు ఆనంద సుధర్మవైపు నువ్వెళ్ళు నక్షత్రధూళిని చల్లుకుంటూ

ఇటు కలలబూడిదరాసులమీద కూలబడతా కన్నీళ్ళు చిమ్ముతూ

.

1965

దేవరకొండ బాల గంగాధర తిలక్

(21 August 1921 – 1966)

“అమృతం కురిసిన రాత్రి ”  కవితా సంకలనం నుండి.
(తిలక్ వారసులకు క్షమాపణలతో… ఎవరో, ఎక్కడున్నారో, ఎలా సంప్రదించాలో తెలీక)

(తిలక్ గతశతాబ్దపు అత్యుత్తమ తెలుగు యువకవుల్లో ఒకరేగాక, అటు సంప్రదాయ రచనలోనూ, ఇటు వచన రచనలోనూ అసమానమైన ప్రతిభకల కవి. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే ఇతను ఆత్మాశ్రయ  భావకవిత్వానికీ,  మానవతావాదాశ్రయ అభ్యుదయకవిత్వానికీ సంధిలో ఉంటాడు. ఇతను పిన్న వయసులోనే అకాలమరణానికి గురికాకుండా ఉంటే, తెలుగుకవిత్వానికి ఇంకెన్ని మెరుగులుదిద్దేవాడో అనేది శేష ప్రశ్న.  )

A Double-edged Sword … K. Godavari Sarma

.

I used to snarl at the oldies

for colouring their passiveness

as mellowness and maturity

in the bubbling enthusiasm of my youth

.

After getting worldly wise

I call the youth uncouth

for their delusion of

mellowness and maturity

as passivity

.

K. Godavari Sarma

(Dr. K. Godavari Sarma was working as English lecturer in Kakinada when a car accident took away his promising career as a bi-lingual Poet. He brought out one poetry anthology “Godavari Galagalalu (1980) in Telugu and another “On the Banks of Nagavali” in English. His doctoral thesis was about Indo-Anglian Poetry. “Antarvaahini” from which the above poem was selected, was a posthumous publication. His wife Mrs. Syamala is presently working as English Lecturer in GMRIT,  Rajam.)

.

రెండంచుల కత్తి

.

చల్లారిపోవడాన్నే

మెల్లోనెస్ గా, మెచ్యూరిటీగా

వర్ణించి చెప్తారని

ముసలాళ్ళని కసురుకునే వాడిని

ఉద్రేకం ఉరకలు వేసే వయసులో

.

మెల్లోనెస్ నీ, మెచ్యూరిటీనీ

చల్లారిపోవడంగా

భ్రమపడతారని

కుర్రవాళ్లను వెర్రివాళ్ళంటాను

ప్రపంచ జ్ఞానం పట్టుబడ్డాక

.

కె. గోదావరి శర్మ

“అంతర్వాహిని” కవితా సంకలనం నుండి.

వైరుధ్యం … లాంగ్స్టన్ హ్యూజ్.

.

నా ముసిలి తండ్రి తెల్లవాడు

నా ముసిలి తల్లి నల్లది.

.

ఏప్పుడైనా మా నాన్నని తిట్టుకుని ఉంటే

అవన్నీ ఇప్పుడు ఉపసంహరించుకుంటున్నాను.

ఎప్పుడైనా మా అమ్మని

‘నరకానికి పోయింది కాద’ని తిట్టుకుని ఉంటే

అలా అన్నందుకు విచారిస్తున్నాను.

ఇప్పుడామె సుఖంగా ఉండాలనే కోరుకుంటున్నాను.

.

మా ముసలయ్య పెద్ద భవంతిలో పోతే,

మా ముసలమ్మ గుడిసెలో చనిపోయింది.

నాకు ఎక్కడపోతానా అని ఆశ్చర్యమేస్తుంటుంది

ఎందుకంటే, నేను తెల్లవాణ్ణీ కాదు నల్లవాణ్ణీ కాదు

.

లాంగ్స్టన్ హ్యూజ్. 

(గమనిక: ఈ కవితని యధాతథంగా చూస్తే ఇందులో జాతి వివక్షకు సంబంధించిన ఛాయలున్నట్టుగా కనిపిస్తుంది పైకి.  మనం మన జీవితాల్లో మన అపజయాలకు ఎవరో ఒకరు కారణమని నిందిస్తూనే ఉంటాం. మరీ ముఖ్యంగా మన తల్లిదండ్రులని వారు ఇచ్చిన వాటికీ (రంగు, రూపు, జాతి, కులం) ఇవ్వనివాటికీ (ఆస్తిపాస్తులు).  కాని మనం ఎదిగి పరిణతి చెందేక మన అపజయాలకు మనమే పూర్తిగా బాధ్యులమనీ వేరెవరూ కాదని అర్థం చేసుకుంటాం.  ఈ సత్యం మనకు విశదమైన తర్వాత మన మనసుల్లో ఎప్పుడైనా ఆవేశంలో తల్లిదండ్రులపట్ల చేసిన అపచారాలు గుర్తుకొచ్చి మనల్ని  మన్నించవలసిందిగా ప్రార్థిస్తాం. ఆదే ఈ కవిత సందేశం. ఈ భావనతో మరొక సారి ఈ కవితని చదివి చూడండి)

.

Cross

.

My old man’s a white old man

And my old mother’s black.

If ever I cursed my white old man

I take my curses back.

If ever I cursed my black old mother

And wished she were in hell,

I’m sorry for that evil wish

And now I wish her well

My old man died in a fine big house.

My ma died in a shack.

I wonder where I’m going to die,

Being neither white nor black?

.

Langston Hughes

(Note:  On the face of it this poem appears to have racial overtones.  But he is used is as a cover. We tend to blame somebody or other for our failures and when we were young we might have cursed our parents  for what they gave (colour, complexion, race and lineage) and for what they did not give (material things). But when we grow and mature in life, we realize it’s us that are squarely responsible for our successes or failures. When this wisdom dawns upon us, we realize our mistake and seek pardon of our parents. That is the essence of this poem.  Please read this poem in this light once again and make your opinion.)

There wasn’t a day … Naleswaram Sankaram

.

There wasn’t a day without me getting hurt.

And by penning the ultimate word-wound

I don’t intend to rake it further.

When the wound itself begins to voice

Every swoon that lapses down its lips

Accentuates it.

Life is inured to a fiddling tick ticking.

The chappals that bear me

The shirt I don and the pant I enter in,

The food I eat, the water I gut, the air I breathe

And all the rest that help and sustain me

Have all been bubbling with vitality

Are propping up this fruitless bod.

It’s only me that continue to remain

A waxing waste weighing down the earth.

I couldn’t become the crescent of revolution

Nor stream like its philosophical strain .

How long a nameless me should duck under like this?

Languishing in this spineless weakness

I can’t bear subjecting these limbs to hardships myself

.

I wish I were blown to unidentifiable smithereens by some accident;

I wish I were deported severing myself from me;

Surrendering to a wakeless sleep

I wish I were prostrating before my body tabernacle;

I wish this somatic substance gratifies itself

Identifying with clods of earth .

It’s criminal that the system that incites suicides

Itself doesn’t cease.

But how can I help it when

I am stalled from becoming something,

Just like a relic in a museum

I hang on to this system like its futuristic photo,

And I cross myself everyday and watch?

Of what use is this body

When it can’t meld with the wounded and conned

drenching in blood ?

Why should I exist at all

Committing outrage upon myself?

I entreat you, my friend,

Instead of abandoning me

In the lap of this pampering system

Won’t you care to hang this wounded thimble vitae

On some noose of time?

I shall be grateful to you and your time.

I would rather remain a wound

In the history of slave word-wounds I chronicle

Or  a refrain of

The wound-composers .

.

Naleswaram Sankaram

Sri Naleswaram Sankaram is working as Telugu Lecturer in Siddipet. He is a prolific writer and an ardent follower of Chalam. But when it comes to publication, “Doodimeda”, from which this selection was taken,  was brought out after a long persuasion by his friends and well wishers. His poetry is not as reticent as his person. A man of amiable nature and a sweet temperament. He consciously keeps a low profile.

.

గాయం కాని రోజు లేదు
.
గాయం కాని రోజు లేదు
అంతిమ గాయాక్షరం రాసి మరీ గాయం చేయనూ లేను.
గాయమే నా హృదయమైనప్పుడు
పెదాలమీంచి జారే ప్రతి స్వరం గాయస్వరమై కూర్చుంటుంది.
.
వ్యర్థంగా ప్రాణం కదలాడటం అలవాటైపోయింది
జీవనసాఫల్యంతో నన్ను మోసే చెప్పులూ
వేసుకున్న చొక్కా తొడుక్కున్న ప్యాంటూ
తినే తిండీ తాగే నీరూ పీల్చేగాలీ
నాకోసం సహకరించే ఈ సమస్తం సజీవంగానే బతుకుతున్నాయి
సాఫల్యంలేని నా యీ కాయానికి సహకరిస్తూనే ఉన్నాయి
నేనుమాత్రం నిరుపయోగంగా పెరుగుతున్న నేల బరువుని.
నేనో ఉద్యమ నెలబాలుడ్నైనా కాకపోతి
దాని ధ్యాన ధారగా ప్రవహించకపోతి
ఏమీకానినేను ఎంతకాలమిక్కడ పరుండేది
ఈ నిర్వీర్యపు నిస్సత్తువతో
నా యీ అవయవాల్ని నాకునేను
కష్టాలపాలు చేయడం సహిం చలేను.
.
ఆనవాళ్ళు గుర్తుపట్టలేనంతగానైనా
నాకో ఏక్సిడెంటయి తునాతునకలైపోతే బాగుండు
నాకు నేను ఏమీకానివిధంగా ఎగిరిపోతే బాగుండు
మేల్కోలేని నిదురలోకి ఒదిగిపోయి
నా శరీరానికి ప్రణమిల్లితే బాగుండు
ఆత్మతృప్తితో నా తనువు మట్టితో మమేకమైపోతే బాగుండు
.
ఆత్మాహుతిని ప్రేరేపించే ఈ వ్యవస్థ హననం కాకపోవడమే నేరం!
ఏం చెయ్యనూ? నన్నేమీ కానీకుండా
ఇలానే మ్యూజియంలోని బొమ్మలా
ఈ వ్యవస్థకు వేళ్ళాడే రేపటి భవిష్యత్ పటానికి మల్లే
రోజూ నాకు నేనే అగుపడి
నన్నునేను చూసుకోవడమెందుకు?
గాయాలతో తడిసిముద్దయిపోతున్న
దగాపడినవారిలో ఐక్యంకాని యీ దేహమెందుకు?
నన్ను నేను హింసించుకుంటూ ఈ బ్రతకమెందుకు?
బాబ్బాబు! నన్ను బుజ్జగించే వ్యవస్థ ఒడిలే వదిలేకన్నా
గాయమైన ఈ పిడికెడు ప్రాణాన్నీ
కాలం కొయ్యమీదైనా వేళ్ళాడదీయవా!
నీకూ కాలానికీ ఋణపడిఉంటాను
నేను రాసే బానిసగాయాక్షరాల చరిత్రలో
గాయంగానైనా మిగిలిపోతాను.
గాయాల వాగ్గేయకారులకు గానంగానైనా మిగిలిపోతాను.
.
నాళేశ్వరం శంకరం.
“దూదిమేడ” కవితా సంకలనం నుండి.

Charlie Chaplin’s Speech in The Great Dictator

watch the speech here: Charlie Chaplin’s Memorable Speech

నా బ్లాగు మిత్రులకీ సందర్శకులకీ భారత గణతంత్ర దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు.

————————————————————————-

ఈ శుభ సందర్భం లో 1940 ల నాటి ఒక అద్భుతమైన చిత్రంలో మహానటుడు చార్లీ చాప్లిన్ ఇచ్చిన ఉపన్యాసం అనువాదంగా సమర్పిస్తున్నాను.

ఇది 70 సంవత్సరాలు గతించినా ఇప్పటికీ ఒక్క అక్షరం పొల్లుపోకుండా అన్వయిస్తుందంటే, ఒక పక్క రచయిత సునిశితమైన పరిశీలనాశక్తికీ, పదౌచిత్యానికీ సంతోషిస్తూనే, పుడుతూనే స్వతంత్రవాయువులు పీల్చుకున్న నాతరం ఇటువంటి దౌర్భాగ్యస్థితులు రాకుండా ఉండేందుకు సరియైన ప్రయత్నాలు చెయ్యలేదే అని వేరొకపక్క సిగ్గుపడుతున్నాను. 

రాజ్యాంగం ద్వారా సంక్రమించిన అధికారాన్ని ప్రజాక్షేమానికీ, తమ విధేయతని రాజ్యాంగానికీ కాకుండా,  అధికారయంత్రాంగం రాజకీయనాయకులకు బానిసత్వాన్ని ప్రకటించుకుని, వారితో భాగస్వాములై, ప్రజాసంస్థల్నీ, ప్రజాధనాన్నీ నిర్లజ్జగానూ, నిస్సిగ్గుగానూ దోచుకుంటూ, రెండు వ్యవస్థలూ ప్రజలదృష్టిని ప్రధానసమస్యలనుండి చిల్లరమల్లర విషయాలమీదకి మరలించి పబ్బం గడుపుకుంటుంటే; విద్యార్థులూ, మేధావులూ రకరకాల ఇజాల వాదనల్లో ములిగి, నిజజీవితంలో చెదురుమదురుగా కనిపించే నిజాయితీపరులూ, సాహసాన్ని ప్రదర్శించిన వాళ్ళూ, విలువల్ని పాటించినవాళ్ళూ, ఎన్ని అవాంతరాలొచ్చినా ధైర్యంగాఎదుర్కొని నిలిచినవాళ్ళూ తమ మార్గదర్శులుగా గాక, వెండితెరమీద వెర్రివేషాలువేసేవాళ్ళే ఆరాధ్యదైవాలుగా, అనుకరించవలసిన నమూనాలుగా చేసుకుంటున్నప్పుడు, ప్రజాస్వామ్యానికి ఎటువంటి దుర్దశ పడుతుందో నేటి భారతీయ సాంఘిక సామాజిక ఆర్థిక చిత్రమే అచ్చమైన నమూనాగా అద్దం పడుతుంది. 

అయినా నిరుత్సాహపడనక్కరలేదు. మనం ఒక్కసారి కన్నుతెరిచి, సత్యాన్ని గ్రహించి, కర్తవ్యాన్ని గుర్తించి, మన మతవిశ్వాసాలు మనల్నివిడదియ్యడానికికాక, బాధ్యతగలపౌరులుగా, ఒక అపూర్వమైన నాగరికతకి వారసులుగా, భవిష్యత్తును శాసించగల అవకాసాన్ని గుర్తించిన క్రియాశీలురుగా ఎరిగి,  మనసా వాచా కర్మణా ఆచరణలో చూపించగల సమర్థులమైనపుడు, మనమే మనకు కావలసిన రీతిలో మనకు ఆమోదయోగ్యమైన పరిపాలన పాలకులచేత రాబట్టుకోగలము.

అటువంటి యువతరానికోసమే ఈ అనువాదం:

****

Image Courtesy: http://t2.gstatic.com

న్ను క్షమించండి…

నాకు చక్రవర్తిని అవుదామన్న ఆశ లేదు. అది నా ఉద్దేశ్యమూ కాదు.

నేను ఎవరినీ శాశించాలనిగానీ, వపరుచుకోవాలని గానీ అనుకోవడం లేదు. దానికి బదులు, అవకాశం ఉంటే వాళ్ళు యూదులో, ఆస్తికులో, నాస్తికులో, నల్లవారో, తెల్లవారో అన్న భేదం లేకుండా అందరికీ సహాయం చెయ్యాలనుకుంటున్నాను.

మనందరమూ అలాగే అనుకుంటాము. అసలు మనిషన్న ప్రతివాడూ అలాగే అనుకుంటాడు.

మందరమూ ఒకరింకొకరి సంతోషాన్ని చూసి బ్రతకాలనుకుంటాం,  ఒకర్నొకరు దుస్థితిలోకి తోసి కాదు. మనం ఒకర్నొకర్ని ద్వేషిస్తూ, అసహ్యించుకుంటూ బ్రతకాలని కోరుకోం.

ఈ సృష్టిలో అందరికీ చోటుంది;

ఈ పుడమితల్లి అందరికీ తగిన తిండీ బట్టా అవకాశాలూ కల్పించగల కల్పవల్లి.

మనందరి జీవితాలూ స్వేఛ్ఛా సౌందర్యాలతో అలరారగలవు.

కానీ, మనం దారి తప్పిపోయాం.

దురాశ మనిషి మనసుని విషపూరితం చేసింది… మనుషుల మధ్య ద్వేషమనే ముళ్ళకంచెలు కట్టింది; మనం దౌర్భాగ్యంలోనూ, రక్తపాతంలోనూ, మగ్గేలా చేసింది.

మనం వేగాన్ని అభివృధ్ధిచెయ్యగలిగేం గాని  మనం అందులో ఇరుక్కుపోయాం. మన యంత్రాలు దేన్నైనా సమృధ్ధిగా ఉత్పత్తి చెయ్యగలవు… కానీ మనచుట్టూ ఆకలీ, లేమీ తాండవమాడుతున్నాయి.

మన విజ్ఞానం మనల్ని నిర్లిప్తులుగానూ  స్వార్థపరులుగానూ మార్చింది; మన నిశిత బుధ్ధి మనల్ని కఠినుల్నీ, నిర్దయుల్నీ చేసింది. మనకు ఆలోచన అనంతం, స్పందన శూన్యం; యంత్రం కంటే కూడా ఇప్పుడు మనకు మానవత్వం అవసరం; తెలివితేటలకంటే కూడా ఇప్పుడు కనికరమూ, మృదుత్వమూ మనకు అవసరం. ఈ లక్షణాలు లేకుంటే, జీవితం హింసామయమై అంతా సర్వనాశనమై పోతుంది.

విమానాలూ, రేడియో మనల్ని దగ్గర చేశాయి. అసలీ ఆవిష్కరణల వెనుకగల ఆంతర్యం మనుషుల్లో మంచిదనానికై అలమటిస్తోంది; విశ్వ సౌభ్రాతృత్వంకోసం, మనందరి ఐకమత్యం కోసం అర్రులుజాస్తోంది. ఇప్పుడుకూడా నా గొంతుక ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షలమందికి చేరుతోంది… మనుషుల్ని హింసించి, అమాయకుల్ని బంధించే వ్యవస్థకు బలి అయిపోయిన… నిరాశా పీడితులైన స్త్రీలూ, పురుషులూ, పసిపాపలూ… వారందరికీ. 

నాగొంతు వినగలిగిన వాళ్ళందరికీ నేను చెప్పేదొక్కటే: నిరా పడవొద్దు.

ఈరోజు మనమున్న దౌర్భాగ్యస్థితికి కారణం కొందరి దురాశ ఫలితమే … మానవ వికాసానికీ అభివృధ్ధికీ అసూయపడేవారి భయోజనితమే.

మనుషులమధ్య ద్వేషాలు నశిస్తాయి. నియంతలు మట్టికరుస్తారు… ప్రజలదగ్గరనుండి వాళ్ళు లాక్కున్న అధికారం తిరిగి ప్రజలకి సంక్రమిస్తుంది; మనిషికి ప్రాణములమీద తీపి లేనంతవరకూ … స్వాతంత్ర్యం సమసిపోదు.

సైనికులారా!

మీరు మూర్ఖుల ఆదేశాలకు తలొగ్గకండి, వాళ్ళు మిమ్మల్ని ద్వేషించడమే కాకుండా బానిసలుగా చేసి— మీరు  జీవితంలో ఏమిచేయ్యాలో, ఏది ఆలోచించాలో, దేనికి ఎలా స్పందించాలో శిక్షణ ఇస్తూ, మీ ఆలోచనల్లోకి జొప్పించి, మీకు తిండిపెడుతూ, మిమ్మల్ని పశువులుగా చూస్తూ, వాళ్ల ఆయుధాలకి ఆహారంగా చేస్తారు.

ఈ అసహజమైన మనుషులకి, యంత్రాలవంటి మనుషులకి, యంత్రాల్లా ఆలోచిస్తూ యంత్రాల్లాంటి హృదయమున్న మనుషులకి తలొగ్గవద్దు. మీరు యంత్రాలు కాదు… మీరు పశువులు కారు…  మీరు మానవులు. మీకు హృదయం ఉంది … హృదయాంతరాల్లో మీకు మానవత్వం మీద అపారమైన ప్రేమ ఉంది.

మీరు ఎవరినీ ద్వేషించరు… ప్రేమనెరుగని వాడే ద్వేషిస్తాడు… ప్రేమననుభవించనివాళ్ళూ, కృత్రిమంగా జీవించేవాళ్ళే ద్వేషిస్తారు. 

సైనికులారా! 

బానిసత్వం కోసం పోరాడకండి! స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడండి!

ఋషి లూకా ప్రవచించిన 17వ అధ్యాయంలో రాసి ఉంది: భగవంతుడు అందరిలోనూ ఉన్నాడు… ఏ ఒక్క మనిషిలోనో, లేదా ఏ చిన్ని సమూహంలోనో కాదు… ప్రజలందరిలోనూ… మీలో, నాలో ప్రజలమందరిలోనూ ఉన్నాడు.

ప్రజలు మీరందరి దగ్గరా ఉంది అసలైన శక్తి… యంత్రాల్ని నిర్మించగల శక్తి… ఆనందాన్ని సృష్టించగల శక్తి. మీ కందరికీ జీవితం స్వేఛ్చగానూ, ఆనందమయంగానూ చెయ్యగల శక్తి … ఈ జీవితాన్ని ఒక అద్భుత సాహసొపేతమైన ప్రక్రియగా మలచగల శక్తి.

కాబట్టి ప్రజాస్వామ్యం పేరుతో మనమందరమూ ఆ శక్తిని వినియోగిద్దాం… అందరమూ ఏకమౌందాం రండి!

మనమొక కొత్త ప్రపంచంకోసం పరిశ్రమిద్దాం… ఒక సభ్య ప్రపంచం కోసం… ఎక్కడ ప్రతివ్యక్తికీ పనిచెయ్యడానికి అవకాశమూ, భవిష్యత్తు పట్ల విశ్వాసమూ, ముదిమిలో భద్రతా ఉండగలవో అటువంటి ప్రపంచం కోసం

వీటిని హామీలుగా ఇచ్చే ఈ దుర్మార్గులు అధికారానికి ఎదిగారు. కాని వాళ్ళు అబధ్ధాలకోరులు. వాళ్ళు ఇచ్చిన వాగ్దానాలు నెరవేర్చరు… ఇకముందెన్నడూ నెరవేర్చరు కూడా.

నియంతలు స్వతంత్రంగా ఉంటారు గాని, ప్రజల్ని మాత్రం బానిసల్ని చేస్తారు. మనం ఆ వాగ్దానాల్ని నిజం చెయ్యడానికి పోరాడుదాం రండి.  మనం ఈ ప్రపంచాన్ని ఒక  స్వేఛ్ఛా ప్రపంచంగా … జాతీయతల హద్దులు చెరిపివేస్తూ, దురాశా, ద్వేషం, ఓర్వలేనితనం లేనివిగా చేద్దాం. మనం ఒక వివేకవంతమైన ప్రపంచం కోసం… ఎక్కడ విజ్ఞానమూ అభివృధ్ధీ సమిష్టి ఆనందాన్ని సమకూర్చగలవో అటువంటి ప్రపంచ నిర్మాణం కోసం పరిశ్రమిద్దాం.

సైనికులారా!… ప్రజాస్వామ్యం పేరుతో అందరూ ఏకం కండి!

.

Hope… I’m sorry but I don’t want to be an Emperor – that’s not my business – I don’t want to rule or conquer anyone. I should like to help everyone if possible, Jew, gentile, black man, white. We all want to help one another, human beings are like that.

We all want to live by each other’s happiness, not by each other’s misery. We don’t want to hate and despise one another. In this world there is room for everyone and the earth is rich and can provide for everyone.

The way of life can be free and beautiful.

But we have lost the way.

Greed has poisoned men’s souls – has barricaded the world with hate; has goose-stepped us into misery and bloodshed.

We have developed speed but we have shut ourselves in: machinery that gives abundance has left us in want. Our knowledge has made us cynical, our cleverness hard and unkind. We think too much and feel too little: More than machinery we need humanity; More than cleverness we need kindness and gentleness. Without these qualities, life will be violent and all will be lost.

The aeroplane and the radio have brought us closer together. The very nature of these inventions cries out for the goodness in men, cries out for universal brotherhood for the unity of us all. Even now my voice is reaching millions throughout the world, millions of despairing men, women and little children, victims of a system that makes men torture and imprison innocent people. To those who can hear me I say “Do not despair”.

The misery that is now upon us is but the passing of greed, the bitterness of men who fear the way of human progress: the hate of men will pass and dictators die and the power they took from the people, will return to the people and so long as men die [now] liberty will never perish…

Soldiers – don’t give yourselves to brutes, men who despise you and enslave you – who regiment your lives, tell you what to do, what to think and what to feel, who drill you, diet you, treat you as cattle, as cannon fodder.

Don’t give yourselves to these unnatural men, machine men, with machine minds and machine hearts. You are not machines. You are not cattle. You are men. You have the love of humanity in your hearts. You don’t hate – only the unloved hate. Only the unloved and the unnatural. Soldiers – don’t fight for slavery, fight for liberty.

In the seventeenth chapter of Saint Luke it is written ” the kingdom of God is within man ” – not one man, nor a group of men – but in all men – in you, the people.

You the people have the power, the power to create machines, the power to create happiness. You the people have the power to make life free and beautiful, to make this life a wonderful adventure. Then in the name of democracy let’s use that power – let us all unite. Let us fight for a new world, a decent world that will give men a chance to work, that will give you the future and old age and security. By the promise of these things, brutes have risen to power, but they lie. They do not fulfil their promise, they never will. Dictators free themselves but they enslave the people. Now let us fight to fulfil that promise. Let us fight to free the world, to do away with national barriers, do away with greed, with hate and intolerance. Let us fight for a world of reason, a world where science and progress will lead to all men’s happiness.

Soldiers – in the name of democracy, let us all unite!”

.

(Text Courtesy: http://www.nikolasschiller.com/blog/index.php/archives/2009/08/10/3574)

చితిమీద ఒక కవి … మునిపల్లె రాజు

.

చర్చిగంటలు మ్రోగడం లేదు.
బజార్లు రద్దీగానే ఉన్నాయి
ఆఫీసులు మూతపడలేదు
సంతాప దినాలు ప్రకటింపబడలేదు
వాహన సంచారం యధాప్రకారం అస్తవ్యస్తంగానే ఉంది
సినిమాహాళ్ళు ఎప్పటిలాగే కిక్కిరిసి ఉన్నాయి

*

శవయాత్ర సాగుతోంది… అయితే
ముందు బేండు మేళాలు మోగటమూ లేదు
వెనుక గుర్రపు సవారీలు అనుసరించడమూ లేదు.
పాడె మీద కవి ఏం పట్టనట్టు పరున్నాడు
శవవాహకులు నలుగురూ పిడికిళ్లు బిగించి నడుస్తున్నారు.

*

జండాలు అవనతం కాలేదు.

కొందరు ఇరుగు పొరుగు వాళ్ళూ,
తోటి కవులు మరికొందరూకనిపిస్తున్నారు.

అతని ప్రచురణ కర్తలు కనపడటం లేదు
ఫొటోగ్రాఫరు జాడలేదు
కాకపోతే ఒకరిద్దరు విమర్శకులూ
బాధ్యత మరువని ఓ విలేఖరీ వెంటనడుస్తున్నారు.

శ్మశానంలో పాడె క్రిందకి దింపారు
మృతునిగురించి ప్రసంగం చెయ్యవలసి ఉంది
వక్తకి కళ్ళు చెమరుస్తున్నాయి
అతని మాటలు శాంతగంభీరంగా ఉన్నాయి.

కాని, కాల్చడానికి కట్టెలూ,
వెలిగించడానికి ఇంధనం ఏవీ?
కవి ఆత్మకి శాంతి కూర్చేదెలా?

కొన్ని నిముషాలు దొర్లిపోయాయి
చందాలు వసూలు చెయ్యడానికి టోపీ కలదిరిగింది
కానీ, అందులో చేరుకున్న నాణేలు కొన్నే.

*

ఆరె! ఎవరది ఓ డొక్కు రిక్షాలోంచి
శ్మశానద్వారం దగ్గర దిగుతున్నది?

అతని వితంతువు అతని వ్రాతప్రతులన్నీ
కట్టగట్టి తీసుకు వచ్చింది.

ఇక మనం చితిముట్టిద్దాం రండి
మరి ఎంతమాత్రం ఆలస్యం చెయ్యలేం!

*

మునిపల్లె రాజు

మునిపల్లెరాజు గారు కేంద్రసాహిత్యఅకాడమీ బహుమతిగొన్న కథకులుగా సుప్రసిధ్ధులైనా అతని ప్రథమ వ్యాసంగం మాత్రం కవిత్వమే. ఆయనే చెప్పుకున్నట్టు విద్యార్థిదశలో ఆయన జాషువా, మాధవపెద్ది బుచ్చిసుందర రామశాస్త్రి పద్యాలకూ, విశ్వనాథవారి కిన్నెరసాని గేయాలకూ సమ్మోహితుడైనారు.

ఈ కవిత ఆయన 1998 లో ప్రచురించిన “వేరొక ఆకాశం- వేరెన్నో నక్షత్రాలు”  కవితా సంపుటిలోనిది. ప్రస్తుతం వారు సికిందరాబాదు సైనిక్ పురిలో విశ్రాంత జీవితం గడుపుతున్నారు.

.

Poet On The Funeral Pyre

.

No bells are tolling.

The  bazars are throbbing

Offices not closed

No mourning declared

Traffic as usual chaotic

Cinemas are crowded systematic

*

A funeral procession passes by

Sans brass bands leading

Sans any cavalcade following

On the bier a poet unconcerned rests

Pall bearers four grim like fists.

*

I see flags on fullmast

His humble neighbours few

And fellow poets some

You spot no lensme

His publishers are unseen

But a gentle critic or two

And a duty bound reporter too.

The bier is grounded

A funeral oration to sound

But the speakers eyes are moist

His words are deeply silent

Where is the fuel where is the firewood

To lit the pyre to put him to rest.

A few moments roll

A hat is passed on to fill

But the coins offered are few.

*

Lo, a rickety rickshaw at the entrance sighted

A widow alights with all his manuscripts piled and bundled

Now let us lit the pyre

We can’t wait any more!

*

Munipalle Raju

స్థబ్దతకీ చైతన్యానికీ మధ్య … ఆక్టేవియో పాజ్.

Image Courtesy: N. Siddhartha and Sweta

.

తన ప్రకాశానికి తానే మురిసిపోతూ,

సూర్యాస్తమయాల మధ్య…  రోజు …  ఊగిసలాడుతోంది.

.

ఈ మిట్టమధ్యాహ్న వేళ, ప్రకృతి నిశ్శబ్దంగా

ముందుకీ వెనక్కీ ఊగుతున్నసముద్ర తీరంలా ఉంది.

.

అంతా కనిపిస్తూనే ఉంటుంది… ఏదీ పట్టు చిక్కదు

అంతా దగ్గిరా ఉన్నట్టే ఉంటుంది… ఏదీ చేతికందదు

.

కాగితం, పుస్తకం, పెన్సిలు, గ్లాసు

అన్నీ తమ పేర్ల నీడలో సేదదీరుతున్నాయి

.

నా కణతలదగ్గర కొట్టుకుంటున్న నాడి

ఏ మార్పూలేని రక్తాన్నే మోసుకెళ్తోంది.

.

నిర్లిప్తంగా పడున్న గోడమీద

వెలుతురు క్రీనీడల భూతాల్ని ప్రదర్శిస్తోంది.

.

నా కంటిపాపలో నాకునేనే కనిపిస్తున్నా

దాని శూన్యదృక్కుల్లో నన్నునేను  చూసుకుంటూ.

.

ఈ క్షణం చెదిరిపోతుంది.

నేను కదలకుండా కొంతకాలం ఉండి వెళ్ళిపోతాను.

నేనొక విరామ చిహ్నాన్ని.

.

ఆక్టేవియో పాజ్.

(March 31, 1914 – April 19, 1998 )

Image Courtesy: http://upload.wikimedia.org

.

Between Going and Coming

.

Between going and staying
the day wavers,
in love with its own transparency.

The circular afternoon is now a bay
where the world in stillness rocks.

All is visible and all elusive,
all is near and can’t be touched.

Paper, book, pencil, glass,
rest in the shade of their names.

Time throbbing in my temples repeats
the same unchanging syllable of blood.

The light turns the indifferent wall
into a ghostly theater of reflections.

I find myself in the middle of an eye,
watching myself in its blank stare.

The moment scatters. Motionless,
I stay and go: I am a pause.

.

Octavio Paz

(March 31, 1914 – April 19, 1998 )

గొల్ల తన ప్రేయసికి … క్రిష్టఫర్ మార్లో

Image Courtesy: http://3.bp.blogspot.com

.

రమ్ము నెచ్చెలి, నాదు ప్రేయసివి కమ్ము
ఇచటి లోయలు తోపులు, మిట్ట, బయళు,
లిచటి యడవి, మహాగిరు లీను తావు
లరసి, సుఖముల చొక్కి సోలుదము రమ్ము.

కాంచుదము మనము శిలలపై గూరుచుండి
సాటి గొల్లలు మందల సాకు తీరు
యేటి పాటుకు గళమును దీటు గలిపి
ఆలపించెడు పులుగు శృంగార గీతి.

ఏ నమర్తు గులాబుల సెజ్జ నీకు
వేలుగ సుగంథ సుమములపేర్లు, మీరి
పూల కుళ్ళాయి తలకట్టు, ఒడలి యుడుపు
తరుకదంబదళమ్ముల తీర్చినయది. 

మించు మఱకల నెరి సేకరించి నట్టి
గాటమగు ఉన్ని నేసిన గౌ నొసగెద
పొన్ను పదహారువన్నెల బొక్కిలీసు
కూర్చి చెప్పులజత చలికోర్చు కొరకు.

కొలికి పగడపు, జేగురు గుబ్బమేకు
పూరినల్లిన మేఖల, పూల మొగ్గ
కలికి, మెచ్చితె? చిలుకల కొలికి నాదు
సహచరివి గమ్ము జీవన సంధ్య వరకు.

బుడుత గొల్లలు నిన్నలరించుకొరకు
పాడి నర్తింత్రు ప్రతి ‘మే’ ప్రభాతవేళ
కలికి, మెచ్చితె? చిలుకల కొలికి నాదు
సహచరివి గమ్ము జీవన సంధ్య వరకు.

.

క్రిష్టఫర్ మార్లో

.

(Pastoral song ల మీది గౌరవం కొద్దీ దీనిని ఛందోబధ్ధంగా అనువదించడానికి ప్రయత్నించాను కాని, అది నా శక్తికి మించిన పని. కనుక ఇవి శ్రీశ్రీ చెప్పినట్టు స్వఛ్ఛందాలుగానో, నిశ్ఛందాలుగానో స్వీకరింప మనవి)

.

The Passionate Shepherd to his Love

.

Come live with me and be my love,
And we will all the pleasures prove,
That valleys, groves, hills, and fields,
Woods, or steepy mountain yields.

And we will sit upon the rocks,
Seeing the shepherds feed their flocks,
By shallow rivers, to whose falls
Melodious birds sing madrigals.

And I will make thee beds of roses,
And a thousand fragrant posies,
A cap of flowers and a kirtle
Embroider’d all with leaves of myrtle:

A gown made of the finest wool,
Which from our pretty lambs we pull;
Fair lined slippers for the cold,
With buckles of the purest gold:

A belt of straw and ivy buds,
With coral clasps and amber studs;
And if these pleasures may thee move,
Come live with me and be my love.

The shepherd swains shall dance and sing
For thy delight each May morning;
If these delights thy mind may move,
Then live with me and be my love.

.

Christopher Marlowe

గాథాసప్తశతినుండి …

Image Courtesy: http://youresomartha.files.wordpress.com

.

Rainy Season. Raining Cats and Dogs,

Lord of Clouds was desperate to pull

Earth towards him with his jet-reins;

Thunders are but his grunts of vain enterprise.

.

Anonymous

.

(From Gatha Saptasati (A Book of 700 stories in Prakrutam) compiled, edited and augmented by King Hala (CE 19-24) from among the popular stories circulating among the masses)

.

“అవిరల పడంత ణవజలధారా రజ్జు ఘడిఅం పఅత్తేణ,
అపహుత్తో ఉక్ఖేత్తుం రసఇవమేహో మహిం ఉఅహ.”

గాథసప్తశతి 5వ శతకంలోని 36వ గాథ ఇది. ‘వర్షాకాలం. కుండపోతగా కురుస్తూ బలమైన జలధారలనే పగ్గాలను కట్టి మేఘుడు భూమిని తనవైపు లాగే ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు.  కానీ ఎంత ప్రయత్నించినా లాగలేక పోతున్నాడు. మూల్గుతున్నాడు. ఆ మూల్గులే ఉరుములు’ అని ఈ గాథ అర్ధం.

(Courtesy:  సాహిత్యంలో ప్రకృతి – (2) ; http://venkatbrao.wordpress.com/2011/06/04/)

I acknowledge my sincere thanks to Sri venkatbrao in anticipation of his approval to take the poem and the corresponding material from his blog.

%d bloggers like this: